Irani mbijetoi falë gabimeve të Trump: Si lufta e Netanyahut e forcoi regjimin e Ajatollahëve

Irani mbijetoi falë gabimeve të Trump: Si lufta e Netanyahut e forcoi regjimin e Ajatollahëve

Analiza e fundit e ekspertëve ndërkombëtarë zbulon se strategjia e Benjamin Netanyahut për të destabilizuar Iranin përmes një lufte të re në qershor 2025 ka dështuar plotësisht. Në vend që të çojë në rrëzimin e regjimit, sulmet e Donald Trump kanë forcuar sundimin e Ajatollahëve, duke e bërë Iranin edhe më të paparashikueshëm dhe të rrezikshëm.

Paradoksi i luftës: Nga destabilizimi në konsolidim

Sipas rrëfimeve gazetareske, Netanyahu i paraqiti Trumpit një skenar të rremë: se protesta popullore ishte gati të shpërthente dhe se një sulm ajror do të çonte në përmbysjen e regjimit. Megjithatë, realiteti doli krejtësisht i ndryshëm. Protestat nuk u materializuan, ndërsa regjimi jo vetëm që mbijetoi, por edhe u konsolidua duke përdorur mjetet më të ashpra të presionit ndërkombëtar.

Pse strategjia e Netanyahut-Tump dështoi?

Ekspertë si Danny Citrinowicz nga Instituti për Studime të Sigurisë Kombëtare theksojnë se lufta nuk vetëm që nuk e shpejtoi ndryshimin, por edhe e ngadalësoi atë. Vdekja e Ajatollah Khamenei gjatë bombardimeve të shkurtit 2025 ndërpreu evolucionin e brendshëm të Iranit, duke i dhënë regjimit mundësinë të konsolidohet. Presioni i jashtëm, në vend që ta dobësonte, e bëri regjimin edhe më të qëndrueshëm.

Gabimet kritike të Trump dhe Netanyahut

Para fillimit të luftës, Irani po kalonte një nga krizat më të thella të historisë së tij moderne:

• Protestat e dhjetorit 2024 - janar 2025 ishin më të mëdhatë që nga revolucioni i 1979.
• Ekonomia ishte në rrëzë: riali iranian kishte humbur gjysmën e vlerës, ndërsa inflacioni arriti 50%.
• Legjitimiteti i regjimit ishte në nivel të ulët: pjesëmarrja në zgjedhjet parlamentare të 2024 ishte vetëm 40%.

Sidoqoftë, vendimet e gabuara të Trump dhe këshillat e gabuara të Netanyahut e ndryshuan gjithçka. Në vend që të reformohej, regjimi u bë edhe më i ashpër, duke përdorur bllokimin e Ngushticës së Hormuzit si mjet presioni ndërkombëtar.

Nga pragmatizmi në radikalizëm: Udhëheqja e re e Iranit

Para vdekjes së tij, Ajatollah Khamenei ishte një udhëheqës relativisht pragmatik, i cili kishte mbështetur marrëveshjen bërthamore me Obama. Megjithatë, pas tij erdhi një grup më radikal, i cili nuk është i gatshëm të bëjë asnjë lloj kompromisi. Kjo udhëheqje e re është e vendosur të vazhdojë me ambiciet bërthamore, duke e bërë Iranin edhe më të rrezikshëm.

Skenarët e ardhshëm: Çfarë na pret?

Ekspertët paraqesin dy skenarë kryesorë për të ardhmen e Iranit:

• Lufta e vazhdueshme: SHBA-të vazhdojnë me bombardimet, ndërsa Irani mbyll Hormuzin, duke destabilizuar rajonin dhe ekonominë globale.
• Marrëveshja e dobësuese: Një marrëveshje e re do t'i jepte frymëmarrje ekonomike Iranit, duke ulur pakënaqësinë popullore dhe duke e bërë regjimin më të qëndrueshëm.

Sipas Citrinowicz, rezultati më i mundshëm është një Iran bërthamor, i cili do të jetë më pak i parashikueshëm dhe potencialisht më i rrezikshëm se kurrë më parë. Kjo do të thotë se strategjia e Trump dhe Netanyahut nuk vetëm që dështoi, por edhe e kundërta: e bëri Iranin më të fortë.

Përfundimi: Një mësim i rëndësishëm për SHBA-të

Kjo situatë na mëson se ndërhyrja e jashtme në punët e një vendi nuk gjithmonë sjell rezultatet e dëshiruara. Në rastin e Iranit, vendimet e gabuara të Trump dhe këshillat e gabuara të Netanyahut kanë çuar në një situatë shumë më të rrezikshme se ajo që ishte para luftës. Tani, bota duhet të përballë një Iran bërthamor, një udhëheqje më radikale dhe një regjim që është më i vendosur që kurrë të mos heqë dorë nga ambiciet e tij.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.