Kosova në rrezik energjetik: Varësia nga importi rritet me 122% në tre vjet – Si mund të zgjidhet krizë?

Kosova ballafaqohet me krizë energjetike: Varësia nga importi rritet me 122% në tre vjet

Shtetet e Bashkuara kanë ngritur alarm për sigurinë energjetike të Kosovës, duke theksuar se varësia nga importi i energjisë elektrike ka arritur nivele kritike. Në një diskutim të organizuar nga Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë, Anu Prattipatti, përfaqësuese e interesave amerikane, ka treguar se importi i energjisë elektrike ka rritur me 122% në tre vjet, duke kaluar nga 116 milionë euro në 2023 në 259 milionë euro në 2025. Kjo rritje e paparë ka ndikim të drejtpërdrejtë në familjet, bizneset dhe konkurrencën e vendit.

Rritja e importit: Nga 116 në 259 milionë euro në tre vjet

Sipas të dhënave të paraqitura nga Prattipatti, Kosova po bëhet gjithnjë e më shumë e varur nga importet e energjisë elektrike nga tregjet fqinje. Në vitin 2023, importi ishte 116 milionë euro, ndërsa në vitin 2024 arriti në 142 milionë euro. Megjithatë, viti 2025 shënon një rekord të të gjitha kohërave me 259 milionë euro. Këto shpenzime të rënda ndikojnë negativisht në ekonomi, duke rritur kostot për familjet dhe duke bërë bizneset më pak konkurruese.

“Problemet me besueshmërinë e energjisë po bëhen një pengesë për investimet e ardhshme, veçanërisht në sektorët e teknologjisë së informacionit dhe mbrojtjes,” ka thënë Prattipatti. Ajo ka theksuar se energjia e besueshme nuk është vetëm një çështje teknike, por edhe ekonomike dhe strategjike për Kosovën.

Gaz natyror i lëngshëm (LNG): Alternativa e mundshme për diversifikim

Shtetet e Bashkuara kanë propozuar përdorimin e gazit natyror të lëngshëm (LNG) si një zgjidhje për diversifikimin e burimeve energjetike të Kosovës. Prattipatti ka shpjeguar se LNG mund të jetë një plotësues i mirë për termocentralet ekzistuese me thëngjill (linjit), duke ofruar fleksibilitet në prodhim dhe kapacitete kritike gjatë dimrit, kur kërkesa dhe çmimet janë më të larta.

“Ne nuk po themi që duhet të zëvendësohet linjiti, por që LNG mund të jetë një plotësues i mirë për sistemin aktual,” ka thënë ajo. Investimi në infrastrukturën për importimin e LNG-së nga SHBA do të ndihmonte Kosovën të krijonte një sistem energjetik më të diversifikuar dhe të qëndrueshëm.

Politika energjetike: Sfidë e madhe për Kosovën

Anila Beqa, shefe e kabinetit në Ministrinë e Ekonomisë, ka theksuar se politika energjetike nuk ka të bëjë vetëm me prodhimin e energjisë, por edhe me qëndrueshmërinë, përballueshmërinë e çmimeve dhe sovranitetin energjetik. Ajo ka treguar se Kosova është një nga vendet e pakta në rajon pa infrastrukturë të gazit, pa sistem transmetimi dhe pa treg funksional të gazit.

“Kosova ka potencial të madh për energji të ripërtëritshme, por duhet të investojmë në modernizimin e infrastrukturës dhe në teknologjitë e magazinimit,” ka thënë Beqa. Strategjia energjetike e qeverisë fokusohet në ndërtimin e një sistemi të larmishëm, të qëndrueshëm dhe të orientuar drejt së ardhmes, duke përfshirë investime në energji të ripërtëritshme, bateri për magazinim dhe përmirësimin e efikasitetit energjetik.

Zgjidhja e krizës: Diversifikimi dhe investime të qëndrueshme

Ekspertët janë dakord se Kosova duhet të veprojë shpejt për të diversifikuar burimet e energjisë dhe të investojë në infrastrukturë të qëndrueshme. Përdorimi i LNG-së, zhvillimi i energjisë së ripërtëritshme dhe modernizimi i sistemit të transmetimit janë hapa të rëndësishëm për të siguruar një furnizim të besueshëm dhe të qëndrueshëm të energjisë.

“Kohë për të vepruar është tani. Diversifikimi i burimeve energjetike nuk është një opsion, por një nevojë për të siguruar stabilitetin ekonomik dhe energjetik të Kosovës,” ka thënë Prattipatti. Në këtë kontekst, bashkëpunimi me SHBA dhe përdorimi i LNG-së mund të jenë një hap i madh drejt sigurisë energjetike të vendit.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.