Kosova shpenzon 2.5 miliardë euro më shumë për import: Deficiti tregtar godet ekonominë

Kosova importon 2.5 miliardë euro më shumë se sa eksporton gjatë pesë muajve të parë të vitit 2026

Kosova po përballet me një deficit tregtar të thellë, pasi gjatë janar–maj 2026, vendi ka importuar mallra në vlerë prej 2.9 miliardë eurosh, ndërsa ka eksportuar vetëm 419.2 milionë euro. Kjo do të thotë se Kosova ka shpenzuar 2.5 miliardë euro më shumë për blerje nga jashtë sesa ka fituar nga shitja e produkteve të veta në tregjet ndërkombëtare.

Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, rritja e importeve për këtë vit është e dukshme: krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar, importet kanë rritur për 150 milionë euro, ndërsa në raport me vitin 2024, diferenca arrin në mbi gjysmë miliardë euro.

Varësia nga importet: një shqetësim i madh për ekonomistët

Ekonomistët shqetësohen nga kjo situatë. Ismet Mulaj, duke analizuar trendet, thekson se rritja e importeve është rezultat i mungesës së reformave strukturore, rritjes së konsumit vendor dhe dobësisë së prodhimit lokal. Lulzim Beqiri, nga ana e tij, e quan vitin 2026 si një nga periudhat më kritike për varësinë e Kosovës nga importet.

Beqiri shpjegon se çdo krizë globale mund të ketë pasoja të rënda për vendin, duke theksuar se eksportet e Kosovës mbulojnë vetëm 15%–20% të importeve. Kjo, sipas tij, është një situatë jashtëzakonisht shqetësuese, pasi vendi nuk ka kapacitet të mjaftueshëm për të përmbushur kërkesat e tregut vendor.

Deficiti tregtar: presion shtesë për institucione

Ministra në detyrë Kusari Lila ka pranuar rritjen e deficitit tregtar gjatë prezantimit të raportit të 100 ditëve pune. Ajo ka theksuar se kjo situatë kërkon veprime të menjëhershme për promovimin e prodhimit vendor dhe rritjen e konkurrencës së tij në treg.

Sipas të dhënave, edhe eksportet kanë treguar rritje gjatë viteve të fundit, por ritmi i importeve mbetet shumë më i lartë. Për shembull:

• Janar–maj 2025: Importet = 2.75 miliardë euro, Eksportet = 356.8 milionë euro, Deficit = 2.39 miliardë euro.
• Janar–maj 2024: Importet = 2.38 miliardë euro, Eksportet = 352 milionë euro, Deficit = 2.03 miliardë euro.

Faktorët që kanë ndikuar në rritjen e importeve

Sipas ekonomistëve, disa faktorë kanë kontribuar në këtë situatë:

• Rritja e kostos së energjisë elektrike në sektorin prodhues.
• Varësia nga importi i karburanteve, e cila shton presionin në bilancin tregtar.
• Mungesa e investimeve në prodhim vendor, që pengon zhvillimin e konkurrencës lokale.

Shtetet kryesore nga të cilat importohet Kosova

Sipas Doganës së Kosovës, Gjermania është shteti kryesor nga i cili importohet, duke u pasuar nga Kina dhe Turqia. Kjo tregon se Kosova mbetet shumë e varur nga tregjet e huaja për furnizimin e mallrave të nevojshme.

Ekspertët thonë se për të përmirësuar këtë situatë, institucioneve u duhet të investojnë në prodhim vendor, të promovojnë eksportet dhe të reduktojnë varësinë nga importet. Pa ndryshime të mëdha, deficitet tregtare mund të vazhdojnë të rriten, duke shtuar presionin mbi ekonominë e vendit.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.