Kriza politike në Hungari: Presidenti Sulyok refuzon dorëheqjen ndërsa kryeministri Magyar kërkon ndryshime të thella

Kriza politike në Hungari: Presidenti Sulyok refuzon dorëheqjen ndërsa kryeministri Magyar kërkon ndryshime të thella

Në një zhvillim të rëndësishëm politik, Hungaria po përjeton krizën e parë të madhe pas zgjedhjeve të prillit, të cilat i dhanë fund 16 viteve të sundimit të Viktor Orbán dhe partisë së tij, Fidesz. Presidenti aktual, Tamás Sulyok, po refuzon të japë dorëheqjen, pavarësisht presionit të fortë nga ana e kryeministrit të ri, Peter Magyar, i cili e ka cilësuar atë si një "kukull të sistemit të dështuar të Orbán".

Një fitore zgjedhore që ndryshoi gjithçka

Zgjedhjet e prillit në Hungari u shënuan nga një fitore e thellë e partisë TISZA, e cila u bë forca politike më e madhe në parlament. Kjo fitore i dha fund sundimit të gjatë të Fidesz dhe u prit me entuziazëm nga shumë hungarezë, të cilët shpresojnë për reforma të thella në drejtim të demokratizimit dhe përmirësimit të marrëdhënieve me Bashkimin Evropian. Kryeministri i ri, Peter Magyar, ka deklaruar se zgjedhjet kanë qenë një "zgjedhje për ndryshim regjimi", duke nisur një proces të rëndësishëm për të ndryshuar strukturat e pushtetit që kanë qenë në vend që nga viti 2010.

Presidenti Sulyok mbron mandatin e tij

Në një intervistë të publikuara më 18 maj, presidenti Tamás Sulyok ka hedhur poshtë çdo thirrje për dorëheqje, duke theksuar se nuk ka asnjë justifikim ligjor ose kushtetues që ta detyrojë atë të largohet nga detyra. Sulyok, i cili ishte mbështetur nga Fidesz gjatë mandatit të tij, ka thënë se do të përmbush mandatin e tij deri në fund, duke u mbështetur në betimin e tij kushtetues.

“Për momentin, nuk ka asnjë arsye ligjore apo justifikim kushtetues që mund të justifikojë dorëheqjen time. Unë i mbetem besnik betimit tim dhe për sa kohë që ushtrimi i detyrave të mia është i mundur, kam ndërmend të përmbush mandatin që mora.”

Magyar kërkon ndryshime radikale

Kryeministri Peter Magyar ka qenë shumë i qartë në kërkesën e tij për dorëheqjen e presidentit Sulyok dhe të gjithë zyrtarëve të tjerë të emëruar gjatë sundimit të Orbán. Në një postim në Facebook, ai ka shkruar: “Duhet të largohesh! Dhe do të largohesh.” Magyar ka theksuar se Hungaria ka nevojë për një president që nuk është i lidhur me ndonjë parti politike dhe ka cilësuar Sulyokun si një "kukull të sistemit të dështuar të Orbán".

Nëse Sulyok nuk do të jep dorëheqjen vullnetarisht, Magyar ka deklaruar se do të përdorë mandatin e partisë së tij për të nisur një proces kushtetues për të shkarkuar presidentin nga detyra. Kjo do të ishte një hap i rëndësishëm drejt ndryshimit të strukturave të pushtetit në Hungari dhe përmirësimit të marrëdhënieve me BE-në, të cilat kanë qenë të tensionuara gjatë viteve të fundit.

Roli i presidentit në Hungari dhe presioni i BE-së

Roli i presidentit në Hungari është kryesisht ceremonial, por Sulyok ka fuqi të kthejë ligjet në parlament për shqyrtim ose t’i referojë ato në Gjykatën Kushtetuese. Kjo mund të bëjë që reforma të ndryshme të ngelen në pritje ose të ndryshohen në mënyrë që të përmbushin kriteret e BE-së. BE-ja ka qenë shumë kritike ndaj qeverisë së Orbán për ndryshimet ligjore që kanë dobësuar kontrollin e pavarur mbi gjykatat, mediat dhe organizatat joqeveritare.

Fituesi i zgjedhjeve, Peter Magyar, ka premtuar se do të adresojë këto çështje dhe do të punojë për të përmirësuar marrëdhëniet me BE-në. Ai ka deklaruar se zgjedhjet kanë qenë një ndryshim qeverie, por jo një ndryshim regjimi, duke u përpjekur të shmangë akuzat për një ndryshim të dhunshëm të sistemit.

Perspektiva e ardhshme: Çfarë pritet në Hungari?

Me presidentin Sulyok që refuzon të largohet dhe kryeministrin Magyar që kërkon ndryshime radikale, Hungaria po përballet me një periudhë të pasigurisë politike. Njëra nga mundësitë është se parlamenti, i kontrolluar tashmë nga TISZA, mund të nisë një proces kushtetues për të shkarkuar presidentin. Kjo do të ishte një hap i rëndësishëm drejt demokratizimit të vendit, por gjithashtu mund të sjellë rezistencë nga anëtarët e Fidesz dhe mbështetësit e tyre.

Ndërkohë, BE-ja po vëzhgon ngushtë zhvillimet në Hungari. Nëse reforma të bëhen në drejtim të përmirësimit të sundimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut, mund të hapen rrugët për një bashkëpunim më të ngushtë me Bashkimin Evropian. Megjithatë, nëse tensionet politike do të intensifikohen, mund të ndodhin vonesa në negociatat për fondet evropiane dhe reforma të tjera të nevojshme.

Një gjë është e qartë: Hungaria po kalon në një fazë të re politike, dhe vendimi i presidentit Sulyok për të qëndruar në detyrë do të luajë një rol kyç në atë se si do të zhvillohet kjo periudhë e ndryshimit. Ndërsa qytetarët hungarezë presin me padurim reforma të thella, të gjitha sytë janë të drejtuar drejt parlamentit dhe kryeministrit të ri, Peter Magyar, i cili ka premtuar një të ardhme më të ndritshme për vendin.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.