Dy rastet e raportuara së fundmi janë veçanërisht shqetësuese për nga natyra e dhunës.

Në Shkup, një 27-vjeçar dyshohet se ka sulmuar gruan e tij 21-vjeçare, e më pas e ka çuar në një zonë pyjore, ku sipas denoncimit të saj e ka lidhur për një pemë dhe e ka goditur me një objekt të fortë.

Në Kumanovë, një 56-vjeçar është arrestuar pasi dyshohet se ka sulmuar fizikisht djalin e tij në shtëpinë familjare.

Dy raste të ndryshme, dy marrëdhënie të ndryshme familjare, por me një element të përbashkët: dhuna po depërton në hapësirën që shoqëria tradicionalisht e konsideron si më të sigurtën – familjen.

1. Nga konflikti familjar te kontrolli përmes dhunës

Në shumë raste, dhuna familjare nuk fillon me goditjen e parë.

Ajo mund të nisë me kontroll, kërcënim, poshtërim, izolim, xhelozi, kontroll të telefonit, kufizim të kontakteve apo varësi ekonomike.

Kur këto sjellje normalizohen, kufiri mes konfliktit dhe abuzimit fillon të zhduket.

Rasti i Shkupit është veçanërisht domethënës pikërisht për shkak të elementit të izolimit: sipas denoncimit, gruaja është marrë nga shtëpia dhe është çuar në një zonë pyjore.

Kjo nuk është thjesht një shpërthim momental zemërimi. Nëse akuzat vërtetohen, kemi të bëjmë me një sjellje që përfshin kontroll, izolim dhe dhunë fizike.

2. Familja patriarkale dhe ideja e “pronësisë”

Një nga faktorët që sociologjia e dhunës familjare e analizon është mënyra se si konceptohet autoriteti brenda familjes.

Kur partneri, prindi apo një anëtar tjetër i familjes e percepton tjetrin si “nën kontrollin tim”, konflikti mund të shndërrohet në dhunë.

Në këtë pikë, nuk kemi më thjesht debat.

Kemi një përpjekje për të imponuar pushtet.

Prandaj, dhuna familjare duhet parë edhe si problem i marrëdhënieve të pushtetit, jo vetëm si problem i temperamentit individual.

3. Pse po duket sikur rastet janë shtuar?

Këtu duhet bërë një dallim i rëndësishëm.

Nuk mund të thuhet vetëm nga lajmet e ditës se dhuna familjare është rritur statistikisht.

Mund të ketë disa arsye pse sot dëgjojmë më shumë për raste të tilla:

• viktimat raportojnë më shpesh;
• policia dhe institucionet i bëjnë publike më shumë rastet;
• mediat i raportojnë më intensivisht;
• shoqëria ka më pak tolerancë ndaj disa formave të dhunës;
• rrjetet sociale dhe portalet e bëjnë çdo rast të dukshëm pothuajse menjëherë.

Por ekziston edhe pyetja tjetër: a po ndryshon realisht struktura e marrëdhënieve familjare dhe mënyra se si njerëzit e menaxhojnë konfliktin?

Kjo kërkon të dhëna statistikore, jo vetëm përshtypje nga kronika e zezë.

4. Një shoqëri nën presion

Familja nuk ekziston e shkëputur nga shoqëria.

Papunësia, pasiguria ekonomike, migrimi, stresi, problemet e strehimit, varësitë, izolimi social dhe konfliktet e vazhdueshme mund ta rrisin tensionin brenda familjes.

Por këtu duhet kujdes:

Problemet ekonomike nuk e shkaktojnë automatikisht dhunën.

Ka familje që jetojnë në kushte shumë të vështira dhe nuk ushtrojnë dhunë.

Dhuna është zgjedhje dhe përgjegjësi e autorit.

Faktorët socialë mund të krijojnë terren tensioni, por nuk e justifikojnë aktin.

5. Një tjetër problem: heshtja

Ndoshta aspekti më shqetësues nuk është vetëm dhuna që shihet.

Është dhuna që nuk raportohet.

Në shumë familje, konflikti ende trajtohet si “çështje shtëpie”.

“Mos e përziej policinë.”

“Është burri yt.”

“Është babai yt.”

“Do të qetësohet.”

“Mos e prish familjen.”

Këto fjali mund ta bëjnë viktimën të heshtë edhe kur situata është bërë e rrezikshme.

Dhe pikërisht këtu fillon dështimi kolektiv: kur shoqëria e quan dhunën “problem familjar”, në vend që ta trajtojë si problem publik dhe ligjor.

6. Fëmijët janë viktima edhe kur nuk goditen

Rasti i Kumanovës e sjell një dimension tjetër.

Kur një prind ushtron dhunë ndaj fëmijës së tij, dëmi nuk kufizohet vetëm te plagët fizike.

Fëmija mund të përjetojë:

frikë, pasiguri, humbje të besimit, ankth dhe normalizim të dhunës si mënyrë komunikimi.

Një fëmijë që rritet duke parë se konflikti zgjidhet me forcë mund ta mësojë dhunën si model sjelljeje.

Kështu krijohet një cikël që mund të përsëritet nga një gjeneratë në tjetrën.

Problemi nuk është vetëm “individi problematik”

Këto raste duhet të na bëjnë të shikojmë përtej arrestimit.

Policia mund të arrestojë autorin.

Gjykata mund ta dënojë.

Por pyetja është: çfarë ndodh para dhe pas kësaj?

A ka mekanizma efektivë për identifikimin e hershëm të dhunës?

A kanë viktimat ku të drejtohen pa frikë?

A funksionojnë shërbimet sociale?

A ka programe serioze për trajtimin e autorëve të dhunës?

A trajnohen mjaftueshëm institucionet për të dalluar përshkallëzimin e rrezikut?

Dhe mbi të gjitha:

A po e mësojmë ende familjen se dashuria dhe autoriteti mund të imponohen me frikë?

Nëse përgjigjja është po, atëherë problemi është shumë më i madh se dy raste policore.

Është një problem i kulturës së marrëdhënieve, i edukimit, i institucioneve dhe i mënyrës se si shoqëria e koncepton pushtetin brenda familjes.

Familja duhet të jetë hapësira ku njeriu ndihet më i sigurt.

Kur ajo shndërrohet në vendin ku njeriu lidhet për një pemë, kërcënohet, goditet apo terrorizohet, atëherë nuk kemi më thjesht një konflikt familjar.

Kemi një alarm shoqëror. Gazeta Flaka

The post Kur familja nuk është më vendi i sigurisë: Çfarë po ndodh me dhunën në familjet në Maqedoninë e Veriut? appeared first on Flaka, në çdo lajm... .

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.