Maqedonia e Veriut dhe rruga e vështirë drejt BE-së: pse Serbia bën pengesë?

Deklarata e Paunoviq që nxiti reagime ndërkombëtare

Në një deklaratë të diskutueshme, ministreja serbe e të Drejtave të Njeriut, Snezhana Paunoviq, tha se gjatë luftës në Kosovë Serbia “do të kishte kryer spastrim etnik”. Edhe pse deklarata u trajtua sipërfaqësisht nga mediat maqedonase, ajo u shpall si një person i padëshiruar në Kosovë, duke nxitur reagime të menjëhershme.

Në Serbi, vetëm pas presionit nga studentët dhe funksionarët evropianë, presidenti Vuçiqi e quajti deklaratën e Paunoviq “të pamenduar”, ndërsa ministri Daçiqi u përpoq ta relativizonte. Megjithatë, thirrja e Vuçiqit për integrimin e përbashkët të Ballkanit Perëndimor në BE u mbështet nga mediat maqedonase, duke e zhvendosur deklaratën e Paunoviq në plan të dytë.

Pse Serbia nuk mund të jetë udhërrëfyes për Maqedoninë e Veriut

Një analizë e hollësishme e deklaratës së Paunoviq dhe kontekstit historik tregon pse Maqedonia e Veriut nuk mund të varë nga Serbia në rrugën e saj drejt integrimit në Bashkimin Evropian. Këtu janë disa arsye kyçe:

• Pavarësia e Kosovës – ajo garanton që dëshira e Paunoviq për ndryshimin e kufijve nuk mund të realizohet. Njohja reciproke ndërmjet Serbisë dhe Kosovës mbetet një kusht i domosdoshëm për Serbinë.
• Srebrenica si paralajmërim – incidenti i vitit 1995, kur Serbia dëshironte të “zgjeronte” kufijtë e saj, është një shembull i rrezikshëm i politikës së jashtme serbe.
• Mungesa e përgjegjësisë – Serbia vazhdon të shmangë përballjen me rolin e saj në ngjarjet e viteve 1986–1995, duke e lënë vendin në një pozicion të izoluar ndërkombëtarisht.

Si udhëheqësit maqedonas e pengojnë vetë integrimin në BE

Sipas analistëve, udhëheqësit e Maqedonisë së Veriut, duke përfshirë Mickoskin, Filipçen dhe Apasievin, po e pengojnë vetë procesin e integrimit në BE përmes një vetë-bllokade politike. Kjo sjell në:

• Ndjekjen e narrativës serbe – vendi po vendoset në pozitën e mbështetësit të një politike që pretendon supremaci në Ballkan.
• Mungesën e transparencës – amendamentet kushtetuese për zhbllokimin e negociatave me BE janë një temë e ndaluar në debatet politike.
• Përfundimin e negociatave më ngadalë se Serbia – edhe pse Maqedonia e Veriut nuk ka konflikte të hapura me fqinjët, procesi i integrimit po ngadalësohet.

Çfarë duhet bërë tani?

Për të avancuar në rrugën e integrimit në BE, Maqedonia e Veriut duhet të ndryshojë qasjen e saj ndaj Serbisë. Këtu janë disa hapa të mundshëm:

• Ndalimi i ndjekjes së narrativës serbe – vendi duhet të afirmojë pavarësinë e Kosovës dhe të refuzojë retorikën e Paunoviq.
• Përfundimi i amendamenteve kushtetuese – pa ndryshime në kushtetutë, negociatat me BE do të vazhdojnë të ngadalësohen.
• Përforcimi i marrëdhënieve me BE – duke shfrytëzuar metodologjinë e përshtatshme, Maqedonia e Veriut mund të përfundojë negociatat më shpejt se Serbia.

Në fund të fundit, zgjedhja është e qartë: ose Maqedonia e Veriut do të vazhdojë të varë nga Serbia dhe do të mbetet në një pozicion të dobët ndërkombëtarisht, ose do të bëjë ndryshime të thella për të avancuar drejt integrimit në BE.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.