Maqedonia në rrezik: Bujqësia humb 1 miliardë euro për shkak të thatësirës

Maqedonia në rrezik: Bujqësia humb 1 miliardë euro për shkak të thatësirës

Thatësira e paharrueshme që godet Ballkanin nga viti në vit po shkakton humbje të mëdha në bujqësi, një nga sektorët më të prekshëm në Evropën Juglindore. Në Maqedoni, humbjet vjetore mund të arrijnë nga qindra milionë euro deri në 1 miliardë euro për sezon, duke e bërë këtë sfidë një nga prioritetet kryesore për qeverinë dhe ekspertët.

Ndryshimet klimatike po ndikojnë gjithnjë e më shumë në prodhimin bujqësor, duke e bërë bujqësinë një nga sektorët më të prekshëm në vend. Struktura e vogël e fermave, varësia nga reshjet natyrore dhe mungesa e sistemeve moderne të ujitjes e bëjnë këtë sektor veçanërisht të ndjeshëm ndaj ndryshimeve klimatike. ---

Kulturat më të prekura nga thatësira

Ekspertët kanë identifikuar disa nga kulturat bujqësore më të prekura nga thatësira:

• Gruri – një nga kulturat më të rëndësishme për sigurinë ushqimore, por gjithashtu shumë e ndjeshme ndaj mungesës së ujit.
• Misri – kultivimi i tij kërkon sasi të mëdha uji, duke e bërë atë një nga kulturat më të prekura.
• Hardhitë e rrushit – rritja e temperaturave dhe mungesa e ujit ndikojnë negativisht në cilësinë dhe sasinë e prodhimit.
• Luledielli – një nga kulturat më të rëndësishme për prodhimin e vajit, por gjithashtu shumë i prekshëm ndaj thatësirës.

Ekspertët parashikojnë se, nëse nuk ndërtohen sisteme të reja ujitjeje dhe nuk përshtaten varietetet e kulturave, prodhimi bujqësor mund të ulët me një të katërtën brenda 20 vjetëve. ---

Rajonet më të prekura nga thatësira

Sipas analizave, disa rajone të Maqedonisë janë veçanërisht të prekura nga thatësira:

• Rajoni Verilindor – një nga zonat më të prekura nga mungesa e ujit.
• Shkupi – luginat e këtij rajoni janë veçanërisht të prekura.
• Vardari – një nga zonat më të rëndësishme për bujqësi, por gjithashtu shumë e prekura.
• Pellagonia – një rajon i rëndësishëm për prodhimin e drithërave, por gjithashtu i prekshëm.
• Juglindori – zona e Ovçepolit është veçanërisht e prekura.

Qendra për Ndryshime Klimatike ka theksuar nevojën për politika të përshtatura në nivel lokal dhe investime në masa që do të rrisin qëndrueshmërinë e komuniteteve. ---

Parashikimet klimatike: Një sfidë e madhe për të ardhmen

Sipas parashikimeve të Shoqatës Gjermane për Bashkëpunim Ndërkombëtar (GIZ), deri në fund të shekullit, temperatura në Maqedoni mund të rritet me 5 gradë Celsius, reshjet e verës mund të ulen me 40%, dhe numri i ditëve të verës mund të rritet me 50-60 ditë shtesë në vit.

Këto ndryshime do të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në prodhimin e ushqimit, të ardhurat e fermerëve dhe ekonominë rurale. Mungesa e ujit ndikon drejtpërdrejt në prodhimin e ushqimit dhe sigurinë ushqimore të vendit.

“Thatësira mbetet një nga sfidat më serioze të ndryshimeve klimatike moderne, e cila kërkon një përgjigje të koordinuar, në kohë dhe të integruar në të gjitha nivelet e qeverisjes. Është e nevojshme të forcohen kapacitetet institucionale dhe lokale për vlerësimin e rrezikut dhe planifikimin strategjik”, tha Qendra e Ndryshimeve Klimatike. ---

Ndikimi i ndryshimeve klimatike në frutikulturë

Profesor Tosho Arsov nga Departamenti i Frutikulturës në Fakultetin e Shkencave Bujqësore dhe Ushqimit në Shkup ka theksuar se ndryshimet klimatike po ndikojnë gjithnjë e më shumë në prodhimin e frutave:

• Temperatura mesatare vjetore ka rritur me 1-2 gradë Celsius në vitet e fundit.
• Temperaturat më të larta kanë një ndikim negativ në speciet kontinentale të frutave.
• Mungesa e ujit dhe reshjet e reduktuara krijojnë një problem serioz për rritjen e plantacioneve të frutave.
• Shfaqja e temperaturave të ulëta në muajt e fundit të pranverës, mungesa e ujit, breshërit e shpeshtë, vera të thata dhe të nxehta janë disa nga sfidat që bujqësia po përballet.

“Më parë mund të thoshim se kumbullat në rajonin e Maleshevisë mund të rriten pa ujitje, por sot nuk mund të rekomandojmë më që ndonjë specie frutash të rritet intensivisht pa kushte ujitjeje”, shpjegon Profesor Arsov. ---

Zgjidhje praktike: Projekti i GIZ në Dolno Lisiçe

Me mbështetjen gjermane, GIZ, në partneritet me Fakultetin e Shkencave Bujqësore dhe Shkencës Ushqimore-Shkup, ka hapur një fushë demonstruese në Dolno Lisiçe për të testuar qasje të ndryshme ndaj përshtatjes ndaj ndryshimeve klimatike.

Projekti synon të përkthejë njohuritë shkencore në rekomandime praktike për fermerët, duke testuar:

• Substratet më të përshtatshme për kultivim.
• Distancat optimale të mbjelljes.
• Regjimet më efikase të ujitjes.

Qëllimi është të përcaktohet se si mund të reduktohet apo eliminohet plotësisht ndikimi negativ i dukurive klimatike në prodhimin bujqësor.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.