Mungesa e përkthimit gjyqësor në Kosovë: sfidë për drejtësi të vërtetë

Mungesa e përkthimit gjyqësor: pengesë për drejtësi të vërtetë në Kosovë

Mungesa e përkthyesve të kualifikuar në procedurat gjyqësore në Kosovë vazhdon të jetë një nga pengesat më të mëdha për realizimin e plotë të të drejtave gjuhësore. Ky problem, i evidentuar në raportin e vitit 2025 të Institutit për Drejtësi në Kosovë (IKD), "Efektiviteti Gjyqësor në Praktikë dhe të Drejtat Gjuhësore në Sistemin Gjyqësor", prek drejtpërdrejt efikasitetin e gjykatave dhe besueshmërinë e procesit gjyqësor.

Raporti i IKD: sfidat në numër dhe cilësi të përkthimeve

Sipas këtij dokumenti, numri i pamjaftueshëm i përkthyesve dhe cilësia e dobët e përkthimeve janë faktorë kyç që ndikojnë negativisht në procedurat gjyqësore. Gjatë një periudhe shtatëmujore, janë monitoruar 226 seanca gjyqësore, duke zbuluar praktika procedurale të ndërlikuara dhe sfida që prekjnë drejtësinë në vend.

Rastet kritike: krime luftës dhe mungesa e përkthimit cilësor

Avokati Zahir Hamza thekson se problemi bëhet edhe më i ndjeshëm në rastet e krimeve të luftës, ku të akuzuarit ose dëshmitarët janë të përkatësive të ndryshme etnike dhe gjuhësore. Mungesa e përkthimit cilësor gjatë gjithë procedurës rrezikon jo vetëm e drejta e mbrojtjes, por edhe besueshmërinë e procesit gjyqësor.

Avokati Ardian Bajraktari shton se zgjatja e proceseve gjyqësore është një pasojë direkte e vonesave në sigurimin e dokumenteve të përkthyera. E drejta e palëve për përkthim në gjuhën e tyre është një garanci themelore për një proces të drejtë. Megjithatë, seancat shpesh shtyhen ose anulohen për shkak të mungesës së përkthyesve ose vonesave në përkthim.

Gjetjet e raportit: mungesa e avokatëve dhe palëve të dëmtuara

Autorja e raportit, Magdalena Dimitrijević, ka zbuluar një rast ku një avokat paraqiti një deklaratë në gjuhën shqipe, ndërsa origjinali ishte vetëm në serbisht. Gjykata konstatoi mospërputhjen dhe sqaroi se pretendimi nuk ishte pjesë e deklaratës origjinale. Kjo tregon se mungesa e përkthimit të saktë mund të çojë në gabime të rënda gjyqësore.

Përkthimi simultan: një hap përpara në Gjykatën Themelore të Prishtinës

Nga shkurti 2025, Gjykata Themelore në Prishtinë ka futur një sistem të ri përkthimi simultan, duke përdorur dhoma të veçanta me pajisje teknike. Kjo përmirëson cilësinë e përkthimit, por mungesa e përkthyesve të kualifikuar mbetet një problem i madh.

Zgjidhje të domosdoshme për një sistem gjyqësor të besueshëm

Sipas ekspertëve, institucionet e drejtësisë duhet të priorizojnë:

• Sigurimin e përkthyesve të kualifikuar dhe resurseve të nevojshme;
• Përmirësimin e cilësisë së përkthimeve, veçanërisht në raste të ndjeshme;
• Përdorimin e teknologjisë së përkthimit simultan në të gjitha gjykatat;
• Zbatimin e procedurave të qarta për sigurimin e përkthimit në kohë.

Pa këto masa, efikasiteti i gjykatave dhe besimi i qytetarëve në sistemin gjyqësor do të vazhdojnë të vuajnë.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.