Propozim i PD për ndryshimin e Rregullores së Kuvendit: Sekretariati i Etikës me anëtarë të barabartë

Propozim i Partisë Demokratike për ndryshimin e Rregullores së Kuvendit

Partia Demokratike (PD) ka paraqitur amendamente të rëndësishme për ndryshimin e Rregullores së Kuvendit, duke synuar të garantojë barazinë ndërmjet shumicës dhe pakicës parlamentare në strukturat kyçe të institucioneve. Një nga ndryshimet kryesore që propozohen është riorganizimi i Sekretariatit për Procedurat, Votimet dhe Etikën, i cili aktualisht përbëhet nga 5 anëtarë (3 nga PS dhe 2 nga PD), duke favorizuar shumicën. PD kërkon që ky sekretariat të përbëhet nga një sekretar dhe pesë anëtarë në raporte të barabarta, duke garantuar një kontroll të ndërsjellë dhe duke parandaluar përdorimin e këtij organi si instrument politik.

Etika dhe rregulli: Përgjegjësi e përbashkët e të gjitha palëve

Sipas propozimit të PD-së, etika dhe rregulli në veprimtarinë e Kuvendit duhet të ushtrohen në mënyrë të përbashkët, duke përfshirë edhe sanksionimin e sjelljeve që shkelin rregullat disiplinore. Në relacionin e partisë theksohet se, nëse nuk arrihet një konsensus i tillë, Sekretariati i Etikës mund të përdoret si një mjet për të abuzuar me pozitën dominuese të shumicës, duke kundërshtuar kështu vendimet e Gjykatës Kushtetuese nr. 48/2024 dhe nr. 18/2026, si dhe jurisprudencën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (veçanërisht vendimin Karacsony kundër Hungarisë).

Mbrojtja e drejtësisë: Pezulimi i vendimeve në rast ankesash

PD propozon gjithashtu që, në rast se deputetët kanë ankimuar vendimet e Sekretariatit të Etikës ose të drejtuesit të seancës plenare, efekti i vendimit të pezullohet derisa të shprehet Byroja e Kuvendit. Kjo masë synon të garantojë transparencën dhe drejtësinë në proceset vendimmarrëse. Sipas propozimit: “Me paraqitjen e ankimit, urdhri i drejtuesit të seancës plenare/komisionit dhe/ose vendimi i Sekretariatit për Procedurat, Votimet dhe Etikën pezullohet deri në dhënien e vendimit nga Byroja e Kuvendit”.

Kufizimi i seancave të zgjatura: Një kërkesë për respektimin e kohës

Një tjetër ndryshim i propozuar nga PD është ndërprerja e seancave plenare që zgjasin përtej orës 22:00. Sipas propozimit, nëse seanca vazhdon përtej këtij orari, ajo duhet të ndërpritet dhe të rifillojë ditën tjetër në orën 10:00, me kërkesë të kryetarit të një grupi parlamentar. Kjo masë synon të parandalojë tërheqjen e deputetëve nga aktivitetet e tyre të rëndësishme dhe të garantojë një mjedis punues më të qëndrueshëm.

Debati për strukturën e komisioneve: Ndarja e Komisionit për Evropën dhe Punët e Jashtme

Një nga pikat më të diskutueshme në propozimet e PD-së është kërkesa për ndarjen e Komisionit për Evropën dhe Punët e Jashtme në dy komisione të veçanta: Komisioni për Çështjet Evropiane dhe Komisioni për Punët e Jashtme. PD argumenton se, duke pasur parasysh fazën kritike të integrimit evropian të vendit, është e domosdoshme të garantohet një rol aktiv i opozitës në këtë proces. Sipas tyre: “Vendet e rajonit kanë një komision të posaçëm për çështjet evropiane, dhe për të garantuar gjithëpërfshirjen, drejtimi i Komisionit për Çështjet Evropiane duhet t’i lihet një përfaqësuesi të opozitës parlamentare”.

Reagimi i PS: Ndryshimet në numrin e komisioneve mbeten në propozim

Ndërkohë, Partia Socialiste (PS) nuk e ka tërhequr propozimin për rritjen e numrit të komisioneve nga 8 në 11, edhe pse Gjykata Kushtetuese e ka detyruar parlamentin të ribënte procedurën e kompozimit të tyre. Ky ndryshim ka qenë në qendër të debateve, pasi opozita e konsideron atë si një mënyrë për të centralizuar kontrollin në duart e shumicës.

Kufizimi i kohës së diskutimeve: Një goditje ndaj lirisë së shprehjes

PD kundërshton gjithashtu propozimin për uljen e kohës së diskutimeve nga 10 në 5 minuta, duke e cilësuar këtë ndryshim si një kufizim të lirisë së shprehjes, veçanërisht për deputetët e opozitës. Në relacionin e partisë thuhet: “Çdo ndërhyrje në lirinë e shprehjes, veçanërisht të deputetëve të opozitës, duhet të jetë e kufizuar dhe e justifikuar me arsye të veçanta. Kufizimi i kohës së diskutimeve synon të reduktojë hapësirën e deputetëve të opozitës në Parlament, duke vështirësuar ushtrimin e funksioneve të tyre”.

Reforma në grupet e miqësisë: Përfaqësimi i barabartë politik

Një ndryshim tjetër i propozuar nga PD është përcaktimi i kryesimit të grupeve të miqësisë, i cili do të bëhej nga Kryetari i Kuvendit në këshillim me kryetarët e grupeve parlamentare. Kjo masë synon të garantojë një përfaqësim politik sipas përpjesëtimit që kanë grupet në Kuvend, duke shmangur ndonjë formë të diskriminimit.

Përfundim: Një propozim për një parlament më të barabartë dhe transparent

Propozimet e PD-së për ndryshimin e Rregullores së Kuvendit kanë si qëllim të garantojnë një sistem parlamentar më të barabartë, transparent dhe në përputhje me parimet demokratike. Nga riorganizimi i Sekretariatit të Etikës deri te ndarja e komisioneve dhe mbrojtja e kohës së diskutimeve, këto ndryshime synojnë të parandalojnë abuzimet e fuqisë dhe të garantojnë një rol aktiv për opozitën. Nëse do të miratohen, këto reforma mund të ndikojnë thellësisht në efektivitetin dhe besimin e qytetarëve në institucionet demokratike.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.