Rubio në Gjirin Persik: Diplomacia e SHBA-së kundër kërcënimeve iraniane

Marco Rubio përfundon vizitën triditore në Gjirin Persik me mesazhe të qetësimit për aleatët

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e mbylli më 25 qershor një vizitë triditore në Gjirin Persik, duke u përqëndruar në dy objektiva kryesore: forcimin e diplomacisë me Iranin dhe mbrojtjen e lirisë së lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. Vizita, e parë e këtij lloji që kur u nënshkrua marrëveshja e përkohshme SHBA-Iran javën e kaluar, solli reagime të ndryshme nga aleatët rajonalë.

Aleatët e SHBA-së në rajon: shqetësime dhe kërkesa për transparencë

Gjatë takimit të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit (GCC) në Bahrejn, Rubio u përpoq të zbutë shqetësimet e partnerëve të Uashingtonit duke ua garantuar se “do të jenë të gjithë të informuar në çdo hap të procesit negociues”. Kjo vizitë u zhvillua në një kontekst të ndërlikuar, pasi marrëveshja e përkohshme SHBA-Iran ka lënë shumë dyshime për stabilitetin e ardhshëm të rajonit.

Rubio theksoi se “një marrëveshje e mirë nuk mund të arrihet me çdo çmim”, duke theksuar se çdo vendim i ardhshëm do të duhej të përfshinte interesat e aleatëve arabë. Ai u shpreh qartë: “Ne duam një marrëveshje të mirë, por jo në dëm të sigurisë së partnerëve tanë.”

Çështjet kyçe: Bërthama, raketat dhe aktivitetet detare

Mesazhi kryesor i Rubio ishte se çdo marrëveshje përfundimtare me Iranin duhej të trajtonte jo vetëm çështjen bërthamore, por edhe:

• Mbështetjen e Iranit për grupet e armatosura (si Hezbollah, Huthët, Hamas);
• Aktivitetin e raketave balistike iraniane;
• Kërcënimet detare në Ngushticën e Hormuzit.

Ai u shpreh ashpër kundër ndërhyrjes iraniane në sovranitetet lokale: “Kur Irani financon milici në Irak ose mbështet Hamasin, ajo ndërhyn në politikën e këtyre vendeve.” Rubio u tha aleatëve se paqja në rajon nuk do të jetë e mundur ndërsa aktorë joshtetërorë veprojnë në kufijtë sovranë.

Ngushtica e Hormuzit: Pika e tensionit midis SHBA-së dhe Iranit

Një nga çështjet më të ndezura gjatë vizitës ishte kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit, një rrugë detare kritike për tregtinë globale. Rubio u shpreh me vendosmëri: “Nuk ka mbështetje për asnjë lloj tarife ose takse mbi përdorimin e ujërave ndërkombëtare.”

Ai u tha drejtpërdrejt Iranit: “Nëse vendosni tarifa për kalimin nëpër Hormuz, ne nuk do ta mbështesim, nuk do ta tolerojmë dhe nuk do ta lejojmë.” Rubio hodhi poshtë dallimin midis “tarifave” dhe “taksave”, duke e bërë të qartë se SHBA-ja nuk do të lejojë asnjë formë të kufizimit të lirisë së lundrimit.

Ndërkohë, memorandumi i mirëkuptimit (MOU) nënshkruar midis SHBA-së dhe Iranit përmend vetëm përpjekjet për të siguruar kalimin pa tarifa për 60 ditë, duke lënë hapur dyshime për qëndrimin e Iranit në praktikë. Që nga nënshkrimi i MOU-së, zyrtarët iranianë kanë deklaruar se do të vendosin “tarifa shërbimi” për anijet që kalojnë nëpër ujërat e tyre, duke kërkuar kontroll mbi rrugën jugore (në ujërat e Omanit).

Reagimi i SHBA-së: Fakte mbi retorikën

Rubio hodhi poshtë kërcënimet e nënkuptuara të Iranit kundër transportit detar, duke thënë se SHBA-ja do të gjykojë Iranin jo nga fjalët, por nga veprimet e tij. Ai deklaroi: “Ajo që na intereson është nëse anijet po lëvizin siç duhet. Nëse po lëvizin, atëherë kjo është një tregues pozitiv.”

Sidoqoftë, Rubio la të kuptohet se nëse transporti ndalet, do të ketë pasoja serioze. Deri më tani, statistikat tregojnë një rritje të trafikut detar që kur u nënshkrua MOU-ja, megjithëse ende shumë më poshtë nivelit para luftës. Sipas kompanisë Kpler, më 24 qershor u regjistruan 70 kalime anijesh në të dy drejtimet, ndërsa Windward raportoi një rritje prej 48% në trafik.

Paralajmërimi i Rubio: “Nëse negociatat dështojnë, presidenti i di opsionet e tij”

Përfundimisht, Rubio u përgjigj pyetjeve për mundësitë e një dështimi të negociatave, duke u mbështetur në angazhimin e SHBA-së për diplomaci. Ai u shpreh: “Ne jemi të përkushtuar ndaj negociatave, por nëse ajo nuk funksionon, presidenti i di opsionet e tij.”

Kjo vizitë doli të ishte një tregues i tensionit të vazhdueshëm midis SHBA-së dhe Iranit, ndërsa rajonet e Gjirit po përballen me një dilemë: përputhja e diplomacisë me sigurinë e tyre të menjëhershme.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.