Serbia mohon krime luftës 110 herë në 2025 – Raport alarmues i YIHR

Raporti i YIHR: 110 raste mohimi krimesh luftës në Serbi gjatë 2025

Iniciativa e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut (YIHR) në Beograd ka publikuar raportin vjetor "Gjendja e mohimit", i cili zbulon se gjatë vitit 2025 autoritetet serbe kanë mohuar krime lufte të kryera gjatë konfliktit të viteve ’90 në më shumë se 110 raste të dokumentuara. Ky fenomen përfshin lavdërimin e kriminelëve të dënuar, mohimin e masakrave të njohura si ajo e Reçakut ose gjenocidi i Srebrenicës, si dhe pengimin e bashkëpunimit me institucione ndërkombëtare.

Gjenocidi i Srebrenicës: Krimi më mohuar në Serbi

Sipas YIHR, gjenocidi në Srebrenicë (1995) mbetet krimi që më shpesh mohohet në Serbi, me të paktën 30 raste të dokumentuara vetëm gjatë këtij viti. Raporti thekson se mohimi i këtij krimi nuk është i kufizuar në qarqe politike, por përhapet edhe në media, parti politike, institucione fetare dhe akademike. Ratko Mlladiqi, i dënuar për gjenocid, shërben si simbol i këtij fenomeni.

Ngjarje kyçe të vitit 2025: Varrosja e Nebojsha Pavkoviqit

Një nga incidentet më diskutueshme të vitit ishte varrosja e gjeneralit Nebojsha Pavkoviqit në Rrugicën e Qytetarëve të Merituar në Beograd. Pavkoviqi, i lidhur me krime lufte gjatë luftës në Kroaci dhe Bosnjë, mori nderime shtetërore dhe ushtarake. YIHR e ka quajtur këtë akt një precedent të rrezikshëm, duke e parë si pjesë të një strategjie më të gjerë për glorifikimin e kriminelëve.

Bllokada institucionale: Pengimi i drejtësisë ndërkombëtare

Raporti përmend gjithashtu raste të kundërshtimit të vendimeve të Gjykatës së Bosnjë e Hercegovinës dhe pengimit të bashkëpunimit me institucione si ICTY (Gjykata Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë). Këto veprime, sipas YIHR, dëshmojnë për një bllokadë institucionale në përballjen e Serbisë me të kaluarën e luftës.

Analiza e Sofija Todoroviq: Mohimi si mjet politik

Sofija Todoroviq, drejtoresha e YIHR-së, ka deklaruar se mohimi i krimeve të luftës është bërë një shtyllë e politikës serbe. Ajo shpjegon se kjo praktikë përdoret për të nxitur urrejtjen ndër-etnike dhe për të dobësuar kapacitetet demokratike të shoqërisë. "Viti 2025 ka treguar se qëllimi është shpërqendrimi i opinionit publik dhe krijimi i ndarjeve të thella shoqërore", thekson ajo.

Përgjigja ndërkombëtare dhe reagimet

Raporti i YIHR ka nxitur reagime nga organizata të tjera të të drejtave të njeriut, të cilat e kanë quajtur këtë fenomen një shkelje të rëndë të standardeve ndërkombëtare. Ekspertët theksojnë se Serbia duhet të përmbushë detyrimet e saj ligjore për të luftuar mohimin e krimeve të luftës, duke përmendur kërkesat e BE-së për reformë në drejtësi dhe transparencë.

Çfarë duhet bërë tani?

• Nxitja e procedurave ligjore kundër individëve dhe institucioneve që promovojnë mohimin e krimeve.
• Reformimi i kurrikulës shkollore për të përfshirë të vërtetën historike pa manipulime politike.
• Mbështetja e organizatave civile si YIHR në monitorimin e zhvillimeve në Serbi.
• Sanksionimi i mediave që propagandojnë mohimin e krimeve të luftës.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.