SHBA dhe Irani në prag të marrëveshjes historike: Çfarë ndryshon?

SHBA dhe Irani në prag të marrëveshjes historike: Çfarë ndryshon?

Një marëveshje historike midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po mbështetet në prag të realizimit, pasi një memorandum mirëkuptimi mund të nënshkruhet brenda 24 orëve të ardhshme, duke shënuar një hap të rëndësishëm në marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve. Sipas Ministrit të Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, shumica e çështjeve kyçe janë dakordësuar, ndërsa zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, ka konfirmuar se ekziston një mirëkuptim i përbashkët për pjesën më të madhe të negociatave. Megjithatë, tensionet mbeten të pranishme, me Donald Trump që ka kritikuar mediat iraniane për mënyrën se si kanë paraqitur kushtet e marrëveshjes.

Çfarë parashikon drafti i marrëveshjes?

Drafti i marrëveshjes përfshin një sërë ndryshimesh të rëndësishme, duke filluar nga një armëpushim 60-ditor dhe një ndërprerje e menjëhershme e armiqësive në disa fronte, përfshirë Libanin. Në veçanti, ai parashikon:

• Fundin e bllokadës detare amerikane në rajon;
• Rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një korridor strategjik për tregtinë globale;
• Aplikimin e “tarifave shërbimi” për anijet që përdorin Ngushticën, në bazë të një marrëveshjeje me Omanin;
• Ndryshime në menaxhimin e kalimit detar, duke mos lejuar rikthimin e modelit të mëparshëm të administrimit.

Programi bërthamor: Pikërisht e diskutueshme

Një nga çështjet më të debatuara mbetet programi bërthamor iranian. Sipas draftit:

• Teherani propozon hollimin e rezervave të uraniumit të pasuruar 60% në nivele nën 5%;
• SHBA kërkon eliminimin e plotë të këtyre rezervave;
• J.D. Vance, zëvendëspresidenti amerikan, ka argumentuar se marrëveshja garanton interesat amerikane dhe mund të sjellë stabilitet ekonomik në rajon, nëse Irani respekton angazhimet.

Sipas raportimeve zyrtare, drafti është miratuar nga Udhëheqësi Suprem i Iranit dhe Këshilli i Sigurisë Kombëtare. Megjithatë, negociatat përfundimtare pritet të vazhdojnë gjatë periudhës 60-ditore të negociatave teknike.

Reagimet ndërkombëtare: Izraeli vëzhgon me kujdes

Ndërkohë, Izraeli po ndjek me vigjilencë zhvillimet. Zyra e kryeministrit Benjamin Netanyahu ka bërë të ditur se ai ka zhvilluar një bisedë telefonike me Donald Trump, i cili ka theksuar se kufizimet mbi programin bërthamor iranian do të jenë një kusht i panegociueshëm për çdo marrëveshje finale.

Nëse palët vendosin të kalojnë nga nënshkrimi në distancë në një takim fizik në Gjenevë, delegacioni amerikan pritet të udhëhiqet nga J.D. Vance, ndërsa Irani do të përfaqësohet nga kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf.

Perspektiva e lehtësimit të sanksioneve

Një marrëveshje e suksesshme mund të hapë rrugën për lehtësimin e sanksioneve ndaj naftës iraniane dhe transaksioneve bankare, duke përmirësuar kështu ekonominë e rajonit.

Me gjithë optimizmin e përbashkët, mbetet e qartë se rruga për një marrëveshje përfundimtare është e vështirë. Megjithatë, zhvillimi i fundit dëshmon se diplomacia mund të fitojë sipër tensionit, duke hapur një kapitul të ri në marrëdhëniet ndërmjet SHBA-së dhe Iranit.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.