Srebrenica 31 vjet pas gjenocidit: Bota nderon viktimat e masakrës më të madhe në Evropë

Srebrenica, simbol i dhimbjes që nuk harrohet

Sot, 11 korrik 2025, shënohet 31-vjetori i gjenocidit në Srebrenicë, një nga krimet më të tmerrshme të shekullit të XX-të në Evropë. Në këtë datë, më 11 korrik 1995, forcat serbe të Bosnjës, të udhëhequra nga Ratko Mladić dhe Radovan Karadžić—dënuar më vonë për krime kundër njerëçimit—pushtuan këtë enklavë boshnjake, e cila ishte shpallur “zonë e sigurt” nga Kombet e Bashkuara.

Masakra që tronditi botën: Mbi 8 mijë viktima në 10 ditë

Gjatë dhjetë ditëve që pasuan, ushtria serbe e Bosnjës ekzekutoi sistematikisht mbi 8 mijë burra dhe djem boshnjakë, duke i ndarë familjet dhe duke i detyruar gratë, fëmijët dhe të moshuarit të largohen përmes rrugëve të malësisë. Ky akt barbar u njoh më vonë si masakra më e madhe në Evropë që nga Holokausti.

Sipas dëshmive dhe dokumenteve historike, viktimat u varrosën në varre masive, ndërsa shumë nga tyre mbeten ende të panjohura. Deri më sot, janë identifikuar mbi 6,900 viktima, ndërsa rreth 1,000 persona mbeten të zhdukur.

Gjykatat ndërkombëtare e kanë quajtur gjenocid

Të dy institucionet më të rëndësishme gjyqësore ndërkombëtare kanë dhënë vendime përfundimtare:

• Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (ICJ) ka konstatuar se krimet në Srebrenicë përbëjnë gjenocid kundër popullit boshnjak.
• Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë (ICTY) ka dënuar shumë ish-udhëheqës serbo-boshnjakë, duke përfshirë edhe Ratko Mladić me burgim të përjetshëm.

Sidoqoftë, edhe sot, disa shtete dhe figura politike vazhdojnë të mohojnë gjenocidin, duke e quajtur atë një "luftë civile" ose "akt të justifikuar".

Rezoluta e OKB-së: 11 korriku, Dita Ndërkombëtare e Reflektimit

Në një hap historik, më 23 maj 2024, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi një rezolutë që shpall 11 korriku si Dita Ndërkombëtare e Reflektimit dhe Përkujtimit të Gjenocidit të Srebrenicës.

Rezoluta kërkon nga shtetet anëtare:

• Të ruajnë faktet historike dhe të refuzojnë mohimin e gjenocidit.
• Të promovojnë edukimin për parandalimin e gjenocidit në shkollat dhe institucione të ndryshme.
• Të ndalojnë lavdërimin e personave të dënuar për krime lufte.

Përkujtimi ndërkombëtar: Rituali i dhimbjes që duhet të mbijetojë

Çdo vit, mijëra njerëz, duke përfshirë familjet e viktimave, udhëheqës botërorë dhe aktivistë të të drejtave të njeriut, mblidhen në Memorialin e Potoçarit për të nderuar viktimat. Në këtë vit, përkujtimi ka një rëndësi të veçantë, pasi shënon tre dekada pa drejtësi të plotë për shumë familje.

Sipas historianëve, mësimi nga Srebrenica duhet të jetë një paralajmërim për të gjitha shoqëritë: mos ua lëshoni historinë e dhimbjes kundër njerëçimit.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.