Super El Nino po merr fuqi – kur priten reshjet e para të borës?

Parashikimet e para për dimrin e ardhshëm tregojnë se fenomeni Super El Niño mund të ketë ndikim të madh në kushtet atmosferike, duke sjellë dallime të theksuara në sasinë e reshjeve, përfshirë borën, në Amerikën e Veriut dhe Evropë.

Sipas të dhënave të deritanishme, modelet e reshjeve të borës pritet të ndryshojnë ndjeshëm nga një rajon në tjetrin, shkruan shërbimi meteorologjik Severe Weather Europe në analizën e tij.

Super El Niño, i cili aktualisht është në zhvillim, po ndikon në trajektoret e rrymave të fuqishme ajrore dhe të sistemeve me presion të ulët.

Të dhënat historike nga episode të ngjashme dhe të fuqishme tregojnë se cilat zona mund të përballen me reshje më të dendura bore dhe cilat me më pak reshje në kushte të tilla.

Ndërkohë, parashikimet më të fundit afatgjata ofrojnë një vështrim të parë mbi mënyrën se si mund të zhvillohen modelet e reshjeve të borës gjatë dimrit të ardhshëm.

Super El Niño si faktor kyç i dimrit

Zhvillimi i Super El Niños gjatë vitit 2026 tashmë është shfaqur si një nga faktorët kryesorë që mund të ndikojnë në modelet globale të motit.

Emërtimi “Super El Niño” nuk është i rastësishëm, pasi përdoret për episodet më të fuqishme të këtij fenomeni klimatik.

Gjatë një episodi El Niño, ajri ngrihet mbi pjesën qendrore dhe lindore të Oqeanit Paqësor, duke sjellë më shumë reshje dhe presion më të ulët atmosferik në këtë rajon.

Në të kundërt, në pjesën perëndimore të Paqësorit, ajri zbret, duke favorizuar mot më të qëndrueshëm dhe presion më të lartë atmosferik.

Në këtë mënyrë, El Niño ndikon drejtpërdrejt në reshjet tropikale dhe presionin atmosferik. Ky ndikim më pas përhapet në pjesë të ndryshme të botës përmes ndërveprimit të vazhdueshëm mes oqeanit dhe atmosferës, duke ndikuar edhe në kushtet e përditshme të motit.

Super El Niño aktual është ende në zhvillim, ndërsa parashikimet tregojnë se mund të arrijë kulmin si një nga episodet më të fuqishme të dekadave të fundit. Që një episod të klasifikohet si “super”, temperaturat sezonale të sipërfaqes së detit duhet të tejkalojnë pragun prej 2 gradësh Celsius dhe të qëndrojnë mbi këtë nivel për disa muaj. Sipas të dhënave të deritanishme, ky kusht tashmë është përmbushur.

Analiza më e fundit e kushteve të oqeanit, bazuar në të dhënat e agjencisë amerikane NOAA, tregon anomali të konsiderueshme të temperaturave në Paqësorin tropikal.

Në pjesët lindore të këtij rajoni, temperaturat e sipërfaqes së detit janë mbi 6 gradë Celsius më të larta se mesatarja.

Fuqia e këtij episodi të El Niños tashmë është ndër më të lartat e regjistruara gjatë dekadave të fundit, ndërsa parashikimet sugjerojnë se fenomeni mund të forcohet edhe më tej.

Kulmi i El Niños para dimrit

Sipas modelit sezonal të Qendrës Evropiane për Parashikime Meteorologjike Afatmesme (ECMWF), El Niño pritet të arrijë nivele ekstreme.

Fenomeni tashmë ka kaluar pragun prej +2°C, i cili përdoret për klasifikimin e një episodi si Super El Niño, ndërsa në kulmin e tij anomalitë e temperaturës mund të kalojnë edhe +3°C. Një zhvillim i tillë mund të ketë ndikim të rëndësishëm në kushtet e motit gjatë dimrit 2026/2027.

Edhe modeli parashikues i Amerikës së Veriut, NMME, parashikon një Super El Niño të fuqishëm gjatë muajit dhjetor. Nëse këto parashikime realizohen, episodi do të renditej ndër më të fuqishmit e regjistruar deri më tani.

El Niño zakonisht arrin kulmin në fund të vjeshtës ose në fillim të dimrit, ndërsa parashikimet më të fundit tregojnë se anomalitë më të larta të temperaturave mund të regjistrohen rreth muajit dhjetor.

Duke qenë se ky fenomen i fuqishëm oqeanik zhvillohet në Paqësor, pranë brigjeve të Amerikës së Veriut, ai mund të sjellë ndryshime të ndjeshme në modelet e motit gjatë dimrit, përfshirë edhe shpërndarjen e reshjeve të borës në SHBA dhe Kanada.

Në Evropë, Super El Niño zakonisht lidhet me më pak reshje bore, veçanërisht në pjesët veriperëndimore, jugore dhe në veri të Evropës Qendrore. Kjo lidhet kryesisht me qarkullimin e ajrit të butë perëndimor nga Atlantiku dhe forcimin e zonave me presion të lartë nga jugu. Si pasojë, temperaturat në zonat e ulëta mund të jenë shumë të larta për formimin dhe qëndrimin e shtresës së borës.

Megjithatë, duhet theksuar se bëhet fjalë për modele mesatare sezonale që pasqyrojnë ndikimin e mundshëm të Super El Niños. Çdo dimër mund të sjellë devijime nga mesatarja shumëvjeçare dhe ndryshime të tjera të motit.

Më poshtë paraqitet analiza e parashikimeve më të fundit nga dy sisteme të njohura meteorologjike, ECMWF dhe UKMO, me fokus në zonat ku priten ndryshime në sasinë e reshjeve të borës.

Analiza përfshin si mesataret sezonale, ashtu edhe parashikimet mujore. Këto të fundit duhet të shihen si tendenca të momentit dhe jo si skenarë të pandryshueshëm, pasi parashikimet afatgjata mund të ndryshojnë me kalimin e kohës.

Parashikimi i modelit ECMWF

Sipas modelit ECMWF, Evropa mund të përballet me një dimër me reshje bore nën mesataren shumëvjeçare. Në pjesën më të madhe të kontinentit parashikohet më pak borë se zakonisht, me përjashtim të zonave malore, veçanërisht Alpeve, si dhe rajoneve më të ftohta në veri dhe verilindje të Evropës.

Kushtet për sezonin e skive do të varen kryesisht nga lartësia mbidetare dhe vendndodhja. Për shkak të qarkullimit dominues të ajrit të butë nga Atlantiku, në ultësira dhe në lartësi të mesme pritet më pak borë.

Ndërsa në zonat e Alpeve mbi 1,800–2,000 metra mbi nivelin e detit, mundësitë për formimin dhe ruajtjen e një shtrese të qëndrueshme të borës natyrore mbeten më të mira.

Në dhjetor, në shumicën e zonave të ulëta të Evropës priten reshje bore nën mesataren, me përjashtim të pjesës më veriore të kontinentit. Kjo lidhet me qarkullimin e ajrit nga perëndimi dhe jugperëndimi, i cili sjell reshje, por edhe temperatura më të larta.

Megjithatë, i njëjti model parashikon më shumë borë në Alpe dhe në rajonet më veriore të Evropës, transmeton Telegrafi.

Në janar, situata nuk pritet të ndryshojë ndjeshëm. Zonat me presion të lartë në jug dhe qarkullimi i ajrit nga perëndimi vazhdojnë të dominojnë.

Megjithatë, disa zona në pjesën lindore të Evropës Qendrore, jashtë rajoneve malore, mund të regjistrojnë pak më shumë reshje bore se mesatarja.

Shkurti zakonisht është një nga muajt me më shumë reshje bore, por parashikimi tregon se presioni i lartë dhe i qëndrueshëm atmosferik mund të sjellë mungesën më të madhe të borës në pjesët qendrore, perëndimore dhe jugore të Evropës.

Ndërkohë, reshje më të shumta bore pritet të vazhdojnë në pjesët veriore dhe verilindore të kontinentit.

Është e rëndësishme të theksohet se parashikimi për “më pak borë se normalja” nuk do të thotë se nuk do të ketë reshje bore, por se sasia e tyre pritet të jetë më e ulët se mesatarja shumëvjeçare.

Për shembull, një zonë që gjatë një dimri normal regjistron mesatarisht një metër borë, këtë sezon mund të marrë vetëm rreth 25 centimetra.

Parashikimi i modelit UKMO

Për parashikime afatgjata më të besueshme, është e rëndësishme të krahasohen të dhënat nga disa burime. Për këtë arsye, krahas ECMWF-së merret në konsideratë edhe modeli i shërbimit meteorologjik britanik, UKMO. Të dhënat e këtij modeli aktualisht mbulojnë periudhën nga nëntori deri në janar.

Edhe mesatarja sezonale e modelit UKMO për Evropën tregon për më pak borë se normalja. Ndryshe nga ECMWF, ky model nuk parashikon reshje më të shumta bore as në zonat me lartësi më të mëdha në pjesët qendrore të Evropës.

Bëhet fjalë për mesataren e periudhës nëntor–janar, ndërsa vlerat më të ulëta ndikohen edhe nga fakti se sezoni i borës zakonisht nis më vonë gjatë muajit nëntor.

Parashikimi për muajin nëntor tregon për mungesë të reshjeve të borës në shumicën e zonave, çka sugjeron një fillim të vonshëm të sezonit të borës, madje edhe në rajonet malore.

Kjo lidhet me ndikimin e një fushe të qëndrueshme të presionit të lartë atmosferik, e cila favorizon mot më të ngrohtë dhe më pak reshje.

Edhe në dhjetor, parashikimi për reshjet e borës nuk është veçanërisht i favorshëm për pjesën më të madhe të kontinentit.

Ka disa sinjale për më shumë borë në zonat me lartësi më të mëdha mbidetare, por në një masë më të vogël sesa parashikon modeli ECMWF.

Në janar, nuk pritet ndonjë përmirësim i ndjeshëm për zonat malore të Evropës Qendrore, ndërsa në ultësira mungesa e reshjeve të borës pritet të jetë edhe më e theksuar.

Më shumë borë, ngjashëm me parashikimin e ECMWF-së, pritet në pjesët veriore dhe verilindore të Evropës.

Të dy modelet pajtohen se Evropa mund të përballet me një sezon me reshje bore dukshëm nën mesataren shumëvjeçare.

Moti pritet të ndikohet nga një zonë e fuqishme me presion të lartë atmosferik, si dhe nga një zonë me presion të ulët mbi Atlantikun e Veriut, e cila do të favorizojë depërtimin e ajrit më të ngrohtë nga perëndimi drejt kontinentit. /Telegrafi

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.