Turqia fitoi F-35 kundër S-400? Diplomacia e fshehtë që shqetëson Lindjen e Mesme

Një marrëveshje e fshehtë mund të ndryshojë ekuilibrat në Lindjen e Mesme

Një diplomaci e fshehtë po zhvillohet në rajonin e Lindjes së Mesme, duke prekë interesat e fuqive të mëdha dhe duke nxitur shqetësime të thella në Izrael. Në qendër të këtij loje të rrezikshme janë Turqia, sistemi rus i mbrojtjes ajrore S-400 dhe avionët luftarakë amerikanë F-35. Një marrëveshje e mundshme mund të ndryshojë ekuilibrat strategjikë në rajon, duke i dhënë Turqisë një avantazh të ri ndërsa Izraeli paralizohet nga frika e një ndryshimi të tmerrshëm në fushën e mbrojtjes ajrore.

S-400 kundër F-35: Lufta e sanksioneve dhe diplomacisë

Mosmarrëveshja midis Ankarasë dhe Uashingtonit mbi blerjen e sistemit rus S-400 daton që nga viti 2018. Në atë vit, Komiteti i Senatit amerikan për Shërbimet e Armatosura vendosi të bllokojë transferimin e avionëve F-35 në Turqi nëse ajo do të blinte sistemet ruse. Arsyeja? Sanksionet e rënda të parashikuara nga CAATSA (Akti për Kundërshtimin e Kundërshtarëve të Amerikës përmes Sanksioneve), i cili penalizon çdo vend që kryen transaksione të rëndësishme me Rusinë në sektorët e mbrojtjes ose inteligjencës.

Në korrik 2019, vendimi i Turqisë për të aktivizuar sistemet S-400 në bazën ajrore Mürted solli sanksione të menjëhershme nga SHBA, duke pezulluar edhe projektin e avionëve F-35. Por një zgjidhje e papritur po del në sipërfaqe: transferimi i sistemit S-400 nga Turqia në një vend të tretë në rajonin e Gjirit, duke hapur rrugën për rivendosjen e negociatave për F-35.

Cili vend mund të marrë S-400? Katari ose Emiratet e Bashkuara Arabe në lojë

Sipas burimeve turke, autoritetet amerikane shohin këtë opsion si një zgjidhje të mundshme për të përmbushur kërkesat e tyre ligjore dhe për të hequr sanksionet. Por cili vend i tretë mund të jetë interesuar? Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe janë dy kandidatët kryesorë. Të dyja vendet kanë nevojë për sisteme të reja mbrojtëse ajrore përballë kërcënimeve të ndryshme në rajon, duke përfshirë edhe mungesën e disponueshmërisë së raketave Patriot nga SHBA.

Megjithatë, transferimi i sistemit S-400 nuk do të ishte i thjeshtë. Marrëveshja e vitit 2017 midis Turqisë dhe Rusisë përmban klauzola që kufizojnë rieksportin e këtyre sistemeve. Prandaj, çdo transferim do të kërkonte pëlqimin e Moskës, duke shtuar një shtresë të re kompleksiteti në këtë marrëveshje.

Izraeli në alarm: Një kërcënim strategjik për epërsinë ajrore

Një marrëveshje e tillë do të kishte pasoja të rënda për Izraelin. Sistemi S-400 nuk është thjesht një bateri mbrojtëse ajrore, por një pajisje për mohimin e aksesit (A2/AD) që mund të kufizojë lëvizjet e avionëve luftarakë izraelitë. Sipas raporteve të CSIS, sistemi rus është i aftë të godasë objektiva me shpejtësi të lartë, duke arritur lartësi prej 35,000 metrash, duke e bërë atë një kërcënim serioz për epërsinë ajrore të Izraelit.

Zëvendësministrja e Jashtme izraelite Sharren Haskel ka shprehur shqetësimin e saj për këtë situatë, duke deklaruar se Izraeli nuk do të lejojë transferimin e teknologjive izraelite të integruara në programin F-35, edhe nëse SHBA autorizon shitjen e avionëve në Turqi. Për më tepër, diplomacia e S-400 ka destabilizuar marrëdhëniet e Izraelit me vendet e Gjirit, duke distancuar Turqinë nga agenda e NATO-s.

Pasojat ushtarake: Një sfidë për Izraelin

Sistemi S-400 përdor raketa tokë-ajër 9M96E dhe 9M96E2, të projektuara për të kundërshtuar objektivat aerodinamikë dhe balistikë edhe në mjedise me bllokime elektronike. Kjo do të kërkonte nga Izraeli të përdorte kombinimin e aftësive të luftës elektronike, inteligjencës, municioneve të rezistencës dhe platformave të fshehta për të neutralizuar kërcënimin.

Një sistem i tillë, nëse integrohet në një rrjet kombëtar mbrojtës, do të krijonte një pajisje për mohimin e aksesit (A2/AD), duke rritur kompleksitetin e operacioneve sulmuese dhe duke kërkuar përdorimin e teknologjive më të avancuara.

Çfarë do të ndodhë më pas? Një lojë e hapur me shumë pasojat

Nëse marrëveshja për transferimin e S-400 në një vend të tretë do të realizohet, ajo do të ndryshojë ekuilibrat strategjikë në Lindjen e Mesme. Turqia do të fitonte një avantazh të ri ndërsa Izraeli do të ballafaqohej me një kërcënim të rëndë për epërsinë e tij ajrore. Megjithatë, shumë mbetet e paqartë: cili do të jetë roli i Rusisë? Cilët janë planet e vendeve të Gjirit? dhe si do të reagojë Izraeli?

Një gjë është e qartë: diplomacia e fshehtë po lëviz, dhe ajo mund të ketë pasoja të mëdha për të gjithë rajonin.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.