11 vjet pa hetim ndërkombëtar për "Lagjen e Trimave" në Kumanovë: Vërteta e fshehur

11 vjet pa hetim ndërkombëtar për "Lagjen e Trimave" në Kumanovë

Njëzet e dy muaj kanë kaluar që nga momenti kur Lagja e Trimave në Kumanovë u bë simbol i një ngjarjeje të errët, e cila ende mbetet e pazgjidhur. Në datat 9 dhe 10 maj 2015, një grup i armatosur solli trazira të mëdha, duke lënë pas vdekjen e 10 anëtarëve të grupit të armatosur dhe 8 policëve. Megjithëse janë dënuar 33 pjesëtarë të këtij grupi, me gjithë 746 vjet burg dhe 7 burgje të përjetshme, pyetja më e madhe mbetet: Kush janë të vërtetët përgjegjës?

Një hetim ndërkombëtar ishte premtuar nga qeveritë e Maqedonisë së Veriut, Kosovës, Shqipërisë dhe vende të tjera, por deri më tani, asgjë nuk është bërë. Familjarët e të dënuarve kanë protestuar nëpër qytete të ndryshme, duke kërkuar që të gjitha palët të angazhohen në një hetim të thellë që do të zbulojë të vërtetën. ---

Premtime të thyera: Nga Zaev deri te Kurti

Gjatë viteve, shumë figura politike kanë premtuar një hetim të tillë. Në vitin 2018, ish-kryeministri Zoran Zaev deklaroi se qeveria e tij po shqyrtonte mundësitë për një hetim ndërkombëtar:

“Po i shqyrtojmë mundësitë se si do të ishte e mundur që të bëhet ai hetim në rastin Kumanova. Është e shkruar edhe në programin qeveritar se për të gjitha vendimet gjyqësore të cilat janë në interes të qytetarëve të mos ketë dilema, paqartësi dhe reagime.”

Zoran Zaev, ish-kryeministër i Maqedonisë së Veriut (2018)

Një deklaratë e ngjashme kishte bërë edhe kreu i BDI-së, Ali Ahmeti, duke theksuar se një hetim i tillë duhej të kishte angazhimin e hetuesisë ndërkombëtare:

“Kjo do një hetim shumë të fortë, por që do edhe angazhimin e hetuesisë ndërkombëtare sepse nuk është aq e thjeshtë të shohim deri në inde se në shërbim të kujt ishin, çfarë qëllimi kishin dhe çka deshën të realizojnë.”

Ali Ahmeti, kreu i BDI-së

Edhe ish-ministri i Brendshëm Oliver Spasovski kishte premtuar një hetim plotësues:

“Ne si Qeveri kemi marr për obligim që të bëjmë hetim plotësues edhe atë ndërkombëtar me qëllim që opinioni ta kuptojë të vërtetën për këtë rast.”

Oliver Spasovski, ish-ministër i Brendshëm

Premtime të ngjashme kanë dhënë edhe liderë të Kosovës, si Ramush Haradinaj dhe Albin Kurti, si dhe të gjitha partitë politike shqiptare, të cilat kanë kërkuar pjesëmarrjen e faktorit ndërkombëtar në hetim. ---

Familjarët kërkojnë drejtësi: Protesta nëpër qytete

Familjarët e të dënuarve kanë organizuar protesta nëpër qytete të ndryshme, duke kërkuar që hetimi ndërkombëtar të bëhet një prioritet. Në një nga protestat e fundit, para godinës ku u mbajt mbledhja e përbashkët e qeverive të Kosovës dhe Shqipërisë, ata thanë:

“Ne kërkojmë që të gjitha vendet e përfshira të angazhohen në një hetim të pavarur që do të zbulojë të gjitha palët përgjegjëse.” ---

Çfarë ka ndodhur në "Lagjen e Trimave"?

Ngjarjet e majit 2015 në Lagjen e Trimave sollën trazira të mëdha. Një grup i armatosur, i lidhur me një organizatë të paligjshme, sulmoi policinë, duke shkaktuar viktima të rënda. Megjithëse gjyqi ka dënuar pjesëtarët e grupit, shumë pyetje mbeten pa përgjigje:

• Kush ishte prapa këtij sulmi?
• Cilët ishin motivet e tyre?
• A kishte ndonjë ndikim të jashtëm?

Një hetim ndërkombëtar do të ishte hapi i parë për të zbuluar të vërtetën dhe për të siguruar që drejtësia të mbizotërojë. ---

Pse është e rëndësishëm një hetim ndërkombëtar?

Një hetim i tillë do të kishte disa avantazhe të mëdha:

• Transparencë totale: Të gjitha palët përgjegjëse do të identifikoheshin.
• Drejtësi për viktimat: Familjarët e të vrarëve do të njiheshin me të vërtetën.
• Paqë sociale: Do të ndihmonte në shërim të plagëve të luftës.
• Siguri e rritur: Do të parandalonte ngjarje të tilla në të ardhmen.

Megjithë premtimet e bëra nga shumë figura politike, asnjë progres i vërtetë nuk është bërë. Është koha që të gjitha palët të bashkohen dhe të bëjnë atë që kanë premtuar: një hetim të pavarur dhe të thelluar. ---

Çfarë duhet të ndodhë tani?

Për të përmirësuar gjendjen, këto hapa janë thelbësore:

1. Angazhimi i institucioneve ndërkombëtare: OSBE, BE dhe OKB duhet të përfshihen në hetim.
2. Transparencë e plotë: Të gjitha dokumentet dhe dëshmitë duhet të bëhen publike.
3. Mbështetja e familjarëve: Ata duhet të ndihen të mbështetur në kërkimin e drejtësisë.
4. Ndalimi i manipulimeve politike: Hetimi duhet të jetë i pavarur nga ndikimet politike.

Gjithçka tjetër është thjeshtë një vonesë e padrejtë ndaj të gjithëve atyre që kanë vuajtur nga kjo ngjarje e trazuar. 11 vjet janë shumë kohë për të harruar, por edhe shumë pak për të ndaluar kërkimin e së vërtetës.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.