Bolton zbulon pse negociatat territoriale ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dështuan në 2018
Bolton zbulon pse negociatat territoriale ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dështuan në 2018 Ish-këshilltari amerikan për siguri kombëtare, John Bolton, ka zbuluar detajet e negociatave të fshehta ndërmjet Kosovës dhe Serbisë në vitin 2018, duk...
Bolton zbulon pse negociatat territoriale ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dështuan në 2018
Ish-këshilltari amerikan për siguri kombëtare, John Bolton, ka zbuluar detajet e negociatave të fshehta ndërmjet Kosovës dhe Serbisë në vitin 2018, duke theksuar se kundërshtimi i fortë nga disa shtete evropiane pengoi një marrëveshje të mundshme territoriale. Në një intervistë të fundit për BBC Serbia, Bolton ka shpjeguar se Shtetet e Bashkuara ishin gati të mbështesnin çdo zgjidhje të ndërsjellë ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, duke përfshirë edhe ndryshime territoriale, por se propozimi u ndesh me rezistencë të madhe nga disa anëtarë të Bashkimit Evropian.
Gjatë mandatit të tij si këshilltar për siguri kombëtare në administratën e Donald Trump (prill 2018 – shtator 2019), Bolton theksoi se SHBA-ja nuk synonte të impononte zgjidhje, por besonte se palët duhej të lejoheshin të negocionin lirisht. Ai deklaroi: “Nëse dy qeveri mund të arrijnë marrëveshje, pse t’u dalim përpara?” Megjithatë, propozimi i diskutuar atëherë—përfshirë aneksimin e veriut të Kosovës (me popullsi serbe) nga Serbia dhe të Luginës së Preshevës (me popullsi shqiptare) nga Kosova—u prit me kundërshtime të ashpra nga të dyja palët dhe nga disa shtete evropiane, veçanërisht Gjermania e udhëhequr nga Angela Merkel.
Rezistenca evropiane dhe dështimi i marrëveshjes
Bolton shpjegoi se udhëheqja e Kosovës mund ta ketë “mbivlerësuar aftësinë e saj për të shtyrë marrëveshjen përpara”, duke iu referuar presionit të brendshëm dhe ndërkombëtar. Ai theksoi se disa shtete anëtare të BE-së, duke përfshirë Gjermaninë, kishin një qëndrim të fortë kundër ndonjë ndryshimi territorial, duke e parë atë si një rrezik për stabilitetin e rajonit. Kjo pozicionim evropian, sipas Boltonit, ishte një pengesë kryesore për avancimin e negociatave. Propozimi territorial, i cili kishte për qëllim të zgjidhte mosmarrëveshjet e vjetra ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, u bë objekt debati intensiv. Ndërsa Serbia nuk e njeh pavarësinë e Kosovës (deklaruar në vitin 2008), pesë vende të BE-së—Spanja, Sllovakia, Rumania, Greqia dhe Qipro—vazhdojnë të mos e njohin atë. Kjo situatë ka mbetur një pengesë për integrimin e Kosovës në strukturat evropiane dhe NATO. Bolton ka paralajmëruar se mungesa e vëmendjes së qëndrueshme ndërkombëtare nga SHBA dhe BE mund të çojë në destabilizim të ri në Ballkan. Ai ka krahasuar këtë situatë me dështimin e qeverive perëndimore për të parashikuar agresionin rus kundër Ukrainës, duke thënë: “Kur gjërat nuk duken aq keq, mund të humbasësh fokusin. Dhe nëse nuk i kushton vëmendje, gjërat mund të dalin jashtë kontrollit.” Sipas Boltonit, Ballkani Perëndimor ka humbur prioritet në politikën e jashtme amerikane, duke u zëvendësuar nga konfliktet në Ukrainë, Lindjen e Mesme dhe rivaliteti me Kinën. Ai ka theksuar se edhe pse SHBA-ja ka premtuar vazhdimisht mbështetje për stabilitetin e rajonit, mungesa e ambasadorëve të konfirmuar në vendet e Ballkanit (Serbi, Kosovë, Bosnje, Mal të Zi, Maqedoni e Veriut dhe Shqipëri) dëshmon për një nivel të ulët të angazhimit. Bolton ka theksuar se stabiliteti i Ballkanit është i lidhur ngushtë me konkurrencën gjeopolitike ndërmjet SHBA-së, BE-së, Rusisë dhe Kinës. Ai ka deklaruar se “Aksi Pekin-Moskë është shumë i interesuar ta destabilizojë NATO-n dhe BE-në”, duke përmendur lidhjet e forta të Rusisë me Serbinë dhe Republikën Sërpska (entiteti serb në Bosnje), si dhe zgjerimin e ndikimit kinez përmes investimeve infrastrukturore. Sipas të dhënave të AidData, Serbia ka marrë rreth 7.7 miliardë dollarë nga Kina midis viteve 2000 dhe 2022, kryesisht në formë kredish për projekte energjetike, minerare dhe infrastrukturore. Bolton e ka quajtur këtë strategji si “diplomaci e borxhit”, duke theksuar se Pekini fiton ndikim afatgjatë politik përmes marrëveshjeve financiare. Edhe pse negociatat ndërmjet Kosovës dhe Serbisë kanë qenë të ndërmjetësuara nga BE-ja, procesi ka qenë i ndërprerë shpesh nga tensionet, protestat dhe incidentet e sigurisë, veçanërisht në veri të Kosovës. Bolton ka paralajmëruar se paqëndrueshmëria shpesh shërben interesat e aktorëve lokalë, duke krijuar potencial për tensione të mëdha. Ai ka thirrur administratat amerikane të kuptojnë më mirë “dinamikat politike” në Ballkan, duke theksuar se pa një angazhim të qëndrueshëm, rajonit i rrezikohet destabilizimi. Bolton ka thënë: “Ka shumë njerëz që përfitojnë nga kaosi. Kjo krijon potencial për trazira më të mëdha.” Me rikthimin e Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025, shumë vështrojnë nëse SHBA-ja do të rivendosë prioritetin e Ballkanit në agjendën e saj të jashtme. Deri më tani, mungesa e ambasadorëve në rajon dëshmon për një angazhim të ulët, gjë që rrit shqetësimin për stabilitetin e ardhshëm të Evropës Juglindore.Rreziku i neglizhimit të Ballkanit
Ndikimi i Rusisë dhe Kinës në Ballkan
Perspektiva për të ardhmen e negociatave
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.
