Samiti BE-Ballkani Perëndimor në Tivat: Përparim i anëtarësimit dhe sfidat gjeopolitike

Samiti BE-Ballkani Perëndimor në Tivat: Përparim i anëtarësimit dhe sfidat gjeopolitike

Në qytetin bregdetar të Tivatit, Mal i Zi, u mbajt një nga samitet më të rëndësishme të Bashkimit Evropian (BE) me vendet e Ballkanit Perëndimor. Ky takim i nivelit të lartë, i cili u mbajt në 13 qershor 2025, kishte si qëllim kryesor të shqyrtojë strategjitë për të përshpejtuar procesin e anëtarësimit të gjashtë vendeve kandidate në BE. Udhëheqësit evropianë dhe ata të rajonit u takuan për të diskutuar përparimin e arritur, sfidat e përbashkëta dhe mundësitë e reja për integrim.

Pjesëmarrësit dhe konteksti i samitit

Samiti u organizua në Tivat, një qytet me rëndësi simbolike për rajonin, duke u fokusuar në angazhimin e BE-së për të ardhmen e Ballkanit Perëndimor. Në këtë takim morën pjesë rreth 20 liderë të shteteve anëtare të BE-së, ndërsa të gjithë udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor—Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Mali i Zi—e kanë konfirmuar pjesëmarrjen e tyre.

Një nga figurat kyçe në këtë samit ishte Antonio Costa, presidenti i Këshillit Evropian, i cili kishte vizituar paraprakisht vendet e rajonit për të nxitur dialogun dhe përgatitjen e këtij takimi. Costa theksoi se BE-ja po përqendrohet në nxitjen e reformave në këto shtete, duke u shqetësuar për ndikimin e fuqive të jashtme si Rusia dhe Kina në rajon.

Çfarë do të diskutohen gjatë samitit?

Gjatë këtij samiti, liderët evropianë dhe ata të Ballkanit Perëndimor diskutuan disa tema kyçe:

• Përparimi i procesit të anëtarësimit: Vendet kandidate duhet të përmbushin 35 kapituj të harmonizimit të legjislacionit me standardet e BE-së. Mali i Zi dhe Shqipëria janë më përpara në këtë proces, ndërsa vendet e tjera kanë nevojë për reforma të mëtejshme.
• Normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës: Ky është një kërkesë thelbësore për avancimin e aplikimeve të tyre për anëtarësim në BE. Kosova, e përfaqësuar nga ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka theksuar nevojën për një zgjidhje të qëndrueshme.
• Modelet e reja të afrimit me BE: Kancelari gjerman Friedrich Merz propozoi dy modele të ndryshme: një model asociativ për Ukrainën dhe statusin e vëzhguesit për vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Moldavinë.
• Siguria dhe qëndrueshmëria e rajonit: BE-ja po përpiqet të forcojë bashkëpunimin në fushat e sigurisë dhe qëndrueshmërisë, duke u përballur me sfidat gjeopolitike në rritje.

Një samit pa dokument përfundimtar

Një nga karakteristikat e këtij samiti ishte mungesa e një deklarate përfundimtare. Sipas zyrtarëve evropianë, BE-ja nuk kishte asgjë të re për të ofruar përveç mesazheve politike që janë konfirmuar më parë. Megjithatë, një nga oferta konkrete ishte njoftimi se Ballkani Perëndimor mund të bëhet pjesë e zonës pa roaming që nga viti 2026.

Pjesëmarrja e udhëheqësve dhe tensione të reja

Ndër udhëheqësit që morën pjesë ishte edhe presidenti serb Aleksandar Vuçiq, i cili arriti në Tivat edhe pse kishte tensione me Malin e Zi. Autoritetet malazeze i dëbuan disa persona nga aeroporti i Podgoricës, duke ngritur shqetësime për marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Malit të Zi.

Ndërkohë, kryeministri hungarez Peter Magyar nuk mori pjesë në samit, duke u spekuluar se arsyeja ishte mungesa e një qëndrimi të qartë ndaj rajonit. Kjo kontrastoi me ish-kryeministrin Viktor Orban, i cili kishte marrëdhënie të ngushta me liderët e Serbisë dhe Republikës Sërpska.

Përfaqësuesja e lartë e BE-së për politikën e jashtme, Kaja Kallas, gjithashtu nuk ishte e pranishme, me zyrtarët duke përmendur arsye private. Burime jozyrtare thanë se ajo ishte e sëmurë dhe nuk ishte në gjendje të udhëtonte.

Perspektiva e ardhshme për Ballkanin Perëndimor

Samiti në Tivat ishte një hap i rëndësishëm në rrugën e integrimit të Ballkanit Perëndimor në BE. Megjithëse nuk u arrit një dokument përfundimtar, ky takim dha mundësinë për dialog dhe bashkëpunim të mëtejshëm. BE-ja vazhdon të theksojë se e ardhmja e rajonit është në Bashkimin Evropian, por rruga përpara kërkon reforma të thella dhe zgjidhje të qëndrueshme për sfidat politike dhe gjeopolitike.

Me një proces të anëtarësimit që vazhdon të jetë i ndërlikuar, vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të punojnë së bashku me BE-në për të përmbushur kushtet e nevojshme. Vetëm atëherë mund të shpresojmë për një të ardhme të qëndrueshme dhe të prosperuar në Evropë.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.