Bullgaria kundër amendamentit të Weitz: Lufta për Protokollin Historik

Bullgaria kundër amendamentit të Weitz: Lufta për Protokollin Historik

Në një zhvillim të rëndësishëm për marrëdhëniet ndërmjet Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut, parlamenti bullgar po përgatitet të kundërvihet me një amendament të ri të paraqitur nga eurodeputeti Thomas Weitz në Parlamentin Evropian. Ky amendament kërkon heqjen e paragrafit 73 të Raportit për Maqedoninë e Veriut, i cili përmend drejtpërdrejt Protokollin e Dytë të Marrëveshjes për Fqinjësi të Mirë dhe detyrimin e Komisionit të Përbashkët Historik për të prodhuar rezultate të qarta.

Çfarë kërkon amendamenti i Weitz?

Amendamenti i paraqitur nga Weitz synon të hiqë referencat ndaj Protokollit të Dytë dhe punës së Komisionit Historik nga Raporti përfundimtar për Maqedoninë e Veriut. Në veçanti, paragrafi 73 kërkon që Komisioni Historik të bazojë punën e tij në dokumente të verifikuara dhe të prodhojë rezultate të prekshme në lidhje me historinë e përbashkët të dy vendeve.

Sipas mediave bullgare, ky amendament është parë si një përpjekje për të zbutur formulimet që lidhen me detyrimet e Shkupit në procesin e integrimit evropian. Megjithatë, politikanët bullgarë argumentojnë se Protokolli i Dytë është pjesë e marrëveshjeve të dakorduara në negociatat e BE-së dhe se zbatimi i tij është thelbësor për marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve.

Pse Bullgaria kundërshton amendamentin?

Bullgaria e sheh Protokollin e Dytë si një dokument të rëndësishëm, i cili u nënshkrua në vitin 2017 si pjesë e Marrëveshjes për Miqësi, Fqinjësi të Mirë dhe Bashkëpunim. Ky protokoll përmban referenca të rëndësishme për historinë e përbashkët dhe punën e Komisionit Historik, i cili është krijuar për të zgjidhur mosmarrëveshjet historike ndërmjet dy vendeve.

Një propozim i mëhershëm i Weitz, i cili kërkonte sqarime mbi statusin juridik të Protokollit të Dytë, nuk mori mbështetjen e nevojshme në Komisionin për Punë të Jashtme (AFET) të Parlamentit Evropian. Tani, me amendamentin e ri, Weitz po përpiqet përsëri të ndryshojë përmbajtjen e raportit, duke nxitur një debat të ashpër ndërmjet politikanëve bullgarë dhe maqedonas.

Reagimi i Maqedonisë së Veriut

Debati ka hyrë edhe në Maqedoninë e Veriut, veçanërisht pas intervistës së presidentes Gordana Siljanovska-Davkova në emisionin "360 Gradë". Ajo ka argumentuar se përfshirja e Komisionit Historik në Protokoll dhe Kornizën Negociuese paraqet një problem serioz për procesin eurointegrues të vendit.

Sidoqoftë, gazetari i emisionit ka theksuar se Protokolli nuk përmban formulime detyruese ndaj Komisionit, por vetëm "mbështetje" dhe "inkurajim" për përfundimin e punës së tij. Nga ana tjetër, analisti Selim Ibraimi ka vlerësuar se Komisioni është krijuar për të prodhuar rezultate në frymën e Marrëveshjes së vitit 2017, por ka paralajmëruar se puna e tij mund të keqpërdoret nga politika ditore.

Historiku i marrëdhënieve ndërmjet Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut

Marrëdhëniet ndërmjet Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut kanë qenë të tensionuara gjatë viteve, veçanërisht pasi Bullgaria vendosi një veton në vitin 2020 kundër kornizës negociuese të vendit për shkak të mosmarrëveshjeve mbi gjuhën, historinë dhe pakicën bullgare.

Me ndërmjetësimin e partnerëve evropianë, u arrit një kompromis në vitin 2022, ku Maqedonia e Veriut pranoi të shtonte komunitetin bullgar në Preambulën e Kushtetutës, ndërsa Bullgaria lëshoi një deklaratë duke shprehur qëndrimin e saj për këtë çështje. Ky kompromis lejoi që Maqedonia e Veriut të mbajë Konferencën e Parë Ndërqeveritare me BE-në më 19 korrik 2022.

Sidoqoftë, qeveria aktuale në Shkup, e përbërë nga VMRO-DPMNE, VLEN dhe ZNAM, ka deklaruar se nuk do të hyjë në procesin e ndryshimeve kushtetuese derisa të marrë garanci se nuk do të ketë kushte të reja dypalëshe nga pala bullgare.

Çfarë ndodh më pas?

Debati rreth Raportit për Maqedoninë e Veriut pritet të vazhdojë deri në votimin përfundimtar në Parlamentin Evropian. Amendamentet e propozuara do të vendosin nëse referencat ndaj Protokollit të Dytë do të mbeten pjesë e dokumentit apo do të hiqen nga versioni final. Eurodeputetët bullgarë kanë nisur tashmë kontaktet me grupet politike evropiane për të siguruar që formulimet që lidhen me zbatimin e marrëveshjeve dypalëshe dhe punën e Komisionit Historik të ruhen.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.