Çka përfshin plani 10 pikësh për armëpushim

SHBA dhe Irani ranë dakord për një armëpushim dyjavor të martën, pak para se afati i Donald Trump për Iranin të skadonte, me Teheranin që pranoi të rihapte përkohësisht ngushticën e Hormuzit.

Shtëpia e Bardhë tha se Izraeli gjithashtu pranoi armëpushimin. Ndërsa Trump njoftoi se po pezullonte planet e tij për të përshkallëzuar sulmet në të gjithë Iranin, presidenti amerikan tha se kishte marrë një propozim prej 10 pikash nga Irani, i cili ishte një “bazë e zbatueshme mbi të cilën do të negociohej”.

Por çfarë përmban ky plan nga Irani dhe a do ta pranojë Trump atë?

Sipas mediave shtetërore, Irani do ta pranojë përfundimin e luftës vetëm pasi detajet të finalizohen në përputhje me një plan paqeje prej 10 pikash që thuhet se i është paraqitur Shtëpisë së Bardhë nëpërmjet ndërmjetësve pakistanezë.

Lista prej 10 pikash, e publikuar nga media shtetërore iraniane, përfshin një numër kushtesh që SHBA-të i kanë refuzuar në të kaluarën. Plani kërkon:

Heqjen e të gjitha sanksioneve parësore dhe dytësore ndaj Iranit.

Vazhdimin e kontrollit iranian mbi ngushticën e Hormuzit.

Tërheqja ushtarake amerikane nga Lindja e Mesme.

Një fund i sulmeve ndaj Iranit dhe aleatëve të tij.

Lirimi i aseteve të ngrira iraniane.

Një rezolutë e Këshillit të Sigurimit të OKB-së që e bën çdo marrëveshje të detyrueshme.

Në versionin e publikuar në persisht, Irani përfshiu gjithashtu frazën “pranimi i pasurimit” për programin e tij bërthamor. Por për arsye që mbeten të paqarta, kjo frazë mungonte në versionet në anglisht të ndara nga diplomatët iranianë me gazetarët.

Çfarë do të thotë plani i armëpushimit për ngushticën e Hormuzit?

Ministri i jashtëm iranian, Abbas Araghchi, tha se kalimi i sigurt nëpër ngushticë do të lejohej nën menaxhimin ushtarak iranian. Nuk ishte menjëherë e qartë nëse kjo do të thoshte se Irani do të lironte plotësisht kontrollin e tij mbi rrugën ujore.

Plani i lejon Iranit dhe Omanit të ngarkojnë një tarifë deri në 2 milionë dollarë për anije në anijet që kalojnë nëpër ngushticë, sipas raportimeve. Irani më pas do të përdorte paratë që mbledh për rindërtim.

Nëse bisedimet e paqes dështojnë, Teherani mund të kërkojë përsëri ta mbyllë ngushticën.