Dhuna në familje në Maqedoninë e Veriut: Rritje alarmuese e rasteve dhe viktimave gjatë vitit të kaluar

Dhuna në familje në Maqedoninë e Veriut: Një problem që po përkeqësohet

Maqedonia e Veriut përballë një sfide të rëndë sociale dhe sigurie: rritja e dhunës në familje, e cila sipas të dhënave të fundit të Ministrisë së Punëve të Brendshme (MPB), ka shënuar një rritje prej 10% krahasuar me vitin e kaluar. Raporti vjetor i MPB-së për vitin 2025 evidenton një situatë shqetësuese, ku mijëra raste dhe qindra autorë janë identifikuar, duke theksuar se dhuna brenda familjes mbetet një nga problemet më serioze në vend. ---

Të dhënat e alarmuara: Raste, autorë dhe viktima

Sipas raportit, gjatë vitit të kaluar janë regjistruar 1.195 raste të dhunës në familje, me 1.243 autorë dhe 1.275 viktima. Krahasuar me vitin 2024, numri i rasteve ka rritur për 10%, ndërsa numri i viktimave është rritur me 11,2%. Shumica e rasteve janë të lidhura me keqtrajtim psikik, duke u evidentuar si një problem i përhapur në të gjithë vendin.

Nga ana tjetër, janë regjistruar gjithsej 5.436 ankesa, nga të cilat 4.872 janë për keqtrajtim psikik. Kjo tregon se dhuna në familje nuk është vetëm një problem fizik, por edhe emocional, duke lënë pasoja të thella në jetën e viktimave. ---

Vepra penale dhe modelet e dhunës

Raporti i MPB-së thekson se janë regjistruar 1.195 vepra penale të lidhura me dhunën në familje, nga të cilat më të shpeshtat janë:

• Lëndimi trupor – 714 raste;
• Rrezikimi i sigurisë – 439 raste;
• Përdorimi i armëve zjarri – 9 raste;
• Vrasje – 6 raste (një rritje nga 3 raste në vitin e kaluar).

Shkaku më i shpeshtë i këtyre veprave është përdorimi i forcës fizike ose kërcënimeve, ndërsa autorët shpesh janë nën ndikimin e çrregullimeve psikike, alkoolit ose drogës. ---

Rajonet më të prekura dhe ndryshimet ndaj vitit të kaluar

Nga rajonet e ndryshme të vendit, Shkupi (SPB Shkup) është ai që regjistron numrin më të madh të rasteve, me 121 vepra penale. Pas tij renditen:

• Tetova – 65 raste;
• Kumanova – 38 raste;
• Ohri – rritje e konsiderueshme prej 145,5%.

Ndërkohë, rajonet e Velesit dhe Kumanovës kanë shënuar ulje më shumë se 40% në numrin e veprave penale, duke treguar një ndryshim të dukshëm në dinamikën e dhunës në këto zona. ---

Dhuna ndaj grave: Një problem i përhapur

Një nga aspektet më shqetësuese të këtij raporti është se mbi 1.000 viktima janë gra, duke treguar se dhuna në familje është kryesisht e drejtuar kundër tyre. Autorët më të shpeshtë janë:

• Bashkëshortët – 484 raste;
• Djemtë – 190 raste;
• Partnerët në bashkëjetesë jashtëmartesore – 109 raste.

Viktimat më të shpeshta janë:

• Bashkëshortet – 484 raste;
• Nanat – 115 raste;
• Gratë në bashkëjetesë – 109 raste.

Kjo tregon se dhuna në familje është një problem që prek kryesisht gratë, duke i bërë ato më të prekshme ndaj sulmeve fizike dhe emocionale. ---

Përgjegjësia e institucioneve dhe rasti tragjik i marsit 2026

Raporti i MPB-së thekson se institucioneve u është dashur të përballen me një numër të madh rasteve të dhunës, duke përfshirë edhe gjashtë vrasje gjatë vitit të kaluar. Një nga rastet më tragjike është ajo e 2 marsit 2026, kur një grua nga Shkupi dhe vajza e saj gjashtëvjeçare kanë humbur jetën pas shumë vitesh dhune në familje. Ky rast ka rihapur debatin mbi përgjegjësinë e institucioneve që duhet të mbrojnë viktimat.

Ministria e Brendshme kishte regjistruar disa raportime për marrëdhënie të prishura ndërpersonale dhe sulme fizike midis bashkëshortëve, por mungesa e veprimeve të menjëhershme ka çuar në tragjedi të tillë. ---

Shkaku kryesor: Çrregullime psikike, alkool dhe droge

Sipas raportit, shkaku më i shpeshtë i dhunës në familje është çrregullimi i gjendjes psikike të autorëve, së bashku me përdorimin e alkoolit dhe drogës. Këto faktorë kontribuojnë në rritjen e dhunës dhe në rrezikun për jetën e viktimave.

Për të luftuar këtë problem, është theksuar nevoja për ndërhyrje më të shpejtë nga institucione të tilla si policia, gjykatat dhe shërbimet sociale. Gjithashtu, është theksuar rëndësia e fushatave të ndërgjegjësimit dhe mbështetjes për viktimat. ---

Perspektiva për të ardhmen: Çfarë duhet bërë?

Për të përmirësuar situatën, ekspertët dhe aktivistët kanë propozuar disa masa, duke përfshirë:

• Ndërhyrje më të shpejtë nga policia në raste të dhunës;
• Mbështetje psikologjike dhe sociale për viktimat;
• Fushata të ndërgjegjësimit për të parandaluar dhunën;
• Punë më të mirë me institucione të tjera për të siguruar mbrojtje të duhur.

Pa masat e duhura, dhuna në familje do të vazhdojë të jetë një problem i rëndë në Maqedoninë e Veriut, duke prekur jetën e mijërave njerëzve.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.