Fshatrat shqiptare në Maqedoni po fitojnë: 39% janë fëmijë!

Fshatrat shqiptare në Maqedoni shënojnë bum demografik ndërsa të tjerët zbrazen

Ndërsa shumë komunitete rurale në Maqedoninë e Veriut përballen me shpërngulje të vazhdueshme dhe zbrazje demografike, të dhënat zyrtare të Regjistrimit të Popullsisë 2021 zbulojnë një realitet të ndryshëm në vendbanimet me shumicë shqiptare. Sipas Entit Shtetëror të Statistikave, nga 19 fshatra në vend me mbi 300 banorë ku mbi 30% e popullsisë janë fëmijë nën 14 vjeç, shumica janë fshatra me popullsi shqiptare.

Vendbanimet me rritje më të lartë të fëmijëve

Në krye të listës renditet Jabollçishti i Poshtëm (Komuna e Çashkës), ku 39,7% e popullsisë janë fëmijë, duke e bërë atë vendbanimin me indeksin më të lartë demografik në vend. E ndjekur nga Jabollçishti i Epërm (38,3%) dhe Vranovci i Epërm (34,9%), këto fshatra dëshmojnë se familjet shqiptare po rriten me ritme të shpejta.

Lista e fshatrave me vitalitet demografik

Në këtë grup të veçantë bëjnë pjesë edhe vendbanime të tjera me popullsi shqiptare, duke përfshirë:

• Batinci – një nga fshatrat më të njohur për rritjen e popullsisë së re;
• Studeniçani – një shembull i suksesshëm i mbështetjes familjare;
• Cvetova – ku struktura e popullsisë tregon një brez të ri aktiv;
• Draçevica dhe Orllanca – fshatra që po përjetojnë një ringjallje demografike.

Pse po rriten këto fshatra ndërsa të tjerët zbrazen?

Sipas ekspertëve, ky fenomen lidhet me disa faktorë kyç:

• Tradita e familjes së madhe – shumë familje shqiptare mbajnë një strukturë të qëndrueshme me shumë fëmijë;
• Migrimi i kthimit – disa familje që kishin shpërngulur në qytete janë duke u kthyer në fshatra;
• Mungesa e mundësive në qytet – kostoja e jetesës në qytete e shtyn shumë familje të mbeten në fshat;
• Ndjenja e komunitetit – lidhjet sociale dhe kulturore janë më të forta në fshatra.

Çfarë duhet bërë për të mbështetur këtë rritje?

Edhe pse ky trend është i kënaqshëm, ekspertët theksojnë se pa investime të qëndrueshme, ky potencial mund të humbasë. Kërkohet:

• Arsim i cilësor – shkollat lokale duhet të pajisen me mësues dhe burime moderne;
• Infrastrukturë e përmirësuar – rrugë, ujësjellës dhe shërbime mjekësore;
• Zhvillim bujqësor – mbështetje për fermerët lokalë për të siguruar punë;
• Vende pune lokale – krijimi i bizneseve të vogla për të frenuar shpërnguljen.

Perspektiva e ardhshme: Një model për Maqedoninë?

Nëse kjo tendencë vazhdon, fshatrat shqiptare mund të bëhen shembull për zhvillimin rural në vend. Sidoqoftë, pa mbështetje të qëndrueshme nga qeveria dhe partnerët ndërkombëtarë, ky vitalitet demografik mund të mbetet i paeksploituar. Çështja tani është: A do të veprojë sistemi për të mbështetur këtë rritje?

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.