Greqia shpenzon 200 miliardë euro për armë – Çfarë fshihet pas këtij armatimi masiv?

Greqia investon masivisht në mbrojtje: 200 miliardë euro për siguri apo gabim strategjik?

Gjatë tre dekadave të fundit, Greqia ka shpenzuar 170-200 miliardë euro për forcat e saj të armatosura, duke u bërë një nga vendet më të militarizuara në Evropë. Megjithatë, ky investim i madh ka ngritur pyetje të rëndësishme: a mbulon ajo nevojat reale të vendit apo është një gabim strategjik me pasoja të rënda ekonomike?

Arsyet e Greqisë për armatimin e vazhdueshëm

Zyrtarët grekë argumentojnë se shpenzimet e larta janë të nevojshme për të përballuar sfidat e sigurisë, duke përmendur mosmarrëveshjet me Turqinë për:

• Kufijtë detarë në Mesdheun Lindor;
• Hapësirën ajrore dhe pretendimet territoriale;
• Çështjen e Qipros;
• Konfliktet e vazhdueshme në rajon.

Në vitin 2025, Greqia ka shpenzuar 8.4 miliardë dollarë për mbrojtje, duke arritur në 3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) – një nga normat më të larta në NATO.

Varësia nga importi: A është zgjidhja e gabuar?

Gjatë dekadave, Greqia ka mbështetur modernizimin e ushtrisë në importin e armëve nga Franca, SHBA dhe Izraeli. Ndër sistemet më të njohura janë:

• Avionët luftarakë Rafale;
• Fregatat Belharra;
• Raketat Exocet;
• Modernizimi i avionëve F-16.

Këto investime kanë rritur kapacitetet ushtarake, por kanë krijuar një varësi të thellë nga furnizuesit e huaj për mirëmbajtje, teknologji dhe modernizim. Në një botë ku lufta po ndryshon drejt dronëve, inteligjencës artificiale dhe sistemeve kibernetike, ky model mund të bëhet edhe më i kushtueshëm në të ardhmen.

Kostoja e humbur: A mund të kishte qenë ndryshe?

Greqia ka përjetuar krizë ekonomike të thellë pas vitit 2008, me tkurrje të PBB-së për më shumë se 25% dhe papunësi rekord. Megjithatë, shpenzimet ushtarake kanë mbetur të paprekura, edhe gjatë pandemisë së COVID-19. Kritikët thonë se kjo është një “kost i humbur i mundësive”, duke argumentuar se një pjesë e këtyre fondeve mund të kishte shërbyer për:

• Zhvillimin e industrisë vendase të mbrojtjes;
• Investime në teknologji, kërkim shkencor dhe arsim;
• Ngritjen e infrastrukturës dhe energjisë së rinovueshme;
• Krijimin e vendeve pune me vlerë të lartë për të frenuar emigrimin e trurit.

Shembulli turk: Një model për të ndjekur?

Turqia, njëkohësisht konkurrente e Greqisë, ka ndryshuar strategjinë e saj ushtarake. Në fillim të viteve 2000, industria e mbrojtjes turke mbulonte vetëm një pjesë të vogël të nevojave vendore. Sot, ajo prodhon pjesën më të madhe të sistemeve ushtarake, duke u bërë një motor i rëndësishëm për ekonominë, inovacionin dhe punësimin.

Greqia ka njoftuar tashmë një program 12-vjeçar modernizimi me vlerë 25-28 miliardë euro, duke treguar se edhe ajo po pranon se siguria afatgjatë nuk mund të mbështetet vetëm në import.

Çfarë e pret Greqinë në të ardhmen?

Ndryshimet në mjedisin ndërkombëtar e bëjnë këtë debat edhe më të rëndësishëm. Bashkimi Evropian po përqendrohet te lufta në Ukrainë dhe siguria kundër Rusisë, ndërsa SHBA po riorientohet drejt Kinës dhe Indisë së Paqësorit. Në këto rrethana, mbështetja te aleatët mund të bëhet më e kushtueshme.

Pyetja që mbetet e hapur është: Çfarë synon Greqia me këto investime masive? Nëse objektivi është vetëm blerja e armëve, varësia nga jashtë do të vazhdojë. Por nëse këto fonde shndërrohen në një strategji për zhvillimin e teknologjisë, industrisë dhe kapitalit njerëzor, atëherë Greqia mund të arrijë jo vetëm siguri, por edhe prosperitet afatgjatë.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.