Irani anashkalon bllokadën detare amerikane përmes rrugëve tokësore dhe hekurudhore

Irani përdor rrugë alternative për të anashkaluar bllokadën detare amerikane

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë shkaktuar dëme të mëdha në infrastrukturën dhe industriën e Iranit përmes sulmeve të vazhdueshme. Kjo ka çuar në ndërprerjen e prodhimit vendas dhe rritjen e çmimeve të produkteve ushqimore bazë, duke shtuar presionin ekonomik mbi vendin.

Bllokada detare amerikane, e vendosur më 13 prill, ka mbyllur praktikisht Ngushticën e Hormuzit, një rrugë jetike detare për tregtinë e Iranit. Si pasojë, Teherani ka filluar të përdorë rrugë alternative për të furnizuar vendin me mallra të nevojshme.

Transporti tokësor: një zgjidhje e përkohshme por e domosdoshme

Irani ka zhvilluar një rrjet të gjerë transporti tokësor për të anashkaluar bllokadën. Vendet fqinje si Pakistani, Turqia, Armenia dhe Azerbajxhani kanë luajtur një rol kyç në këtë strategji.

Pakistani, për shembull, ka hapur portet e tij për ngarkesa të destinuara për Iranin, duke krijuar gjashtë rrugë tokësore për transportin e mallrave. Këto rrugë përdoren kryesisht për importimin e produkteve ushqimore si orizi, mishi dhe qumështi formulë për foshnja. Megjithatë, rreth 3.000 kontejnerë janë ende të bllokuar në portet pakistaneze që nga vendosja e bllokadës.

Një tjetër korridor i rëndësishëm është pika kufitare Kapikoy-Razi, e cila lidh Iranin me Turqinë dhe lehtëson tregtinë midis Azisë Perëndimore dhe Evropës. Ndërkohë, Rusia ka riaktivizuar dërgesat përmes Detit Kaspik, duke transportuar produkte ushqimore dhe mallra të tjera në portin iranian të Bandar Anzali.

Nafta përmes hekurudhës: një strategji e re për eksportin

Përveç importit, Irani po kërkon gjithashtu mënyra për të eksportuar mallra, veçanërisht naftën. Bllokada amerikane ka ndërprerë eksportet detare të naftës iraniane, por vendi po përdor hekurudhën për të dërguar naftë në Kinë, partnerin kryesor tregtar të Iranit.

Korridori Kazakistan-Turkmenistan-Iran, i hapur në vitin 2014 dhe zgjeruar më 2025, lidh Iranin me qytetet kineze Yiëu dhe Xi’an. Kjo hekurudhë lejon transportin e vëllimeve strategjike të naftës jashtë sistemit të pagesave në dollarë, pasi Kina e ka paguar naftën iraniane në juan që nga viti 2012.

Sipas ekspertëve, megjithëse hekurudha nuk mund të zëvendësojë plotësisht eksportet detare, ajo ofron një alternativë të rëndësishme për të anashkaluar bllokadën amerikane. Hamid Hosseini, zëdhënës i sindikatës së eksportuesve të naftës në Iran, ka deklaruar se Kina blen rreth 90% të naftës iraniane.

Reagimet e ekspertëve dhe zyrtarëve iranianë

Steve H. Hanke, profesor i ekonomisë në Universitetin Johns Hopkins, ka thënë se rrugët alternative mund të ndihmojnë Iranin të furnizohet me mallra konsumi dhe materiale industriale. Megjithatë, ai thekson se transporti me kamion është më i shtrenjtë dhe kapaciteti i Detit Kaspik është i kufizuar.

Nga ana e tyre, zyrtarët iranianë kanë deklaruar se bllokada nuk ka ndikuar në aftësinë e vendit për të siguruar mallra bazë dhe ushqime. Gholamreza Nouri, ministri i Bujqësisë, ka thënë se Irani ka shumë kufij tokësorë që mund të përdorë për importimin e produkteve të nevojshme.

Rosemary Kelanic, drejtoreshë e Programit për Lindjen e Mesme në institutin Defense Priorities, ka theksuar se gjeografia e Iranit i jep avantazhe në anashkalimin e bllokadës. Ajo ka thënë se vendi ka mijëra kilometra kufij tokësorë që mund të përdorë për të improvizuar rrugët e importit dhe eksportit.

Perspektiva e ardhshme: mundësi dhe kufizime

Ekspertët janë të mendimit se, megjithëse rrugët alternative mund të kompensojnë pjesërisht ndërprerjet e shkaktuara nga bllokada, ato nuk janë një zgjidhje e plotë. Transporti me kamion është më i shtrenjtë, ndërsa kapaciteti i hekurudhës dhe Detit Kaspik është i kufizuar.

Përveç kësaj, ka dyshime nëse bllokada detare amerikane do të detyrojë Iranin të dorëzohet ose të nënshkruajë marrëveshje paqeje sipas kushteve të SHBA-së. Vendet e tjera, si Rusia dhe Kina, kanë treguar mbështetje për Iranin, duke ofruar alternativa për tregtinë dhe eksportin e naftës.

Nga ana ligjore, bllokadat që pengojnë rrjedhën e ushqimeve dhe ilaçeve janë të ndaluara sipas ligjit ndërkombëtar. Megjithatë, nuk është e qartë nëse SHBA po bllokojnë dërgesat e mallrave civile drejt Iranit në mënyrë të paqëllimshme apo si pjesë e politikës së tyre.

Një gjë është e sigurt: Irani po përdor gjithë mjetet e tij për të anashkaluar bllokadën dhe të mbajë ekonominë e tij në këmbë, pavarësisht presionit të vazhdueshëm nga SHBA dhe aleatët e tyre.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.