Irani ndërton një sistem të përhershëm të censurës së internetit me teknologji kineze

Irani ndërton një sistem të përhershëm të censurës së internetit me teknologji kineze

Autoritetet iraniane kanë nisur një projekt ambicioz për të vendosur një sistem të përhershëm të kontrollit të internetit, duke përdorur pajisje kineze të avancuara. Ky zhvillim vjen në një kontekst të ndërprerjeve të gjata të rrjetit, të cilat kanë prekur mbi 90 milionë përdorues në vend. Sipas zyrtarëve iranianë, teknologjia e importuar nga Kina synon të krijojë një infrastrukturë të re, e cila do të lejojë qasje të kontrolluar vetëm për përdoruesit e përzgjedhur.

Pajisjet kineze tashmë janë në Iran

Mohammad Sarafraz, anëtar i Këshillit Suprem të Hapësirës Kibernetike të Iranit dhe ish-udhëheqës i transmetuesit shtetëror IRIB, ka konfirmuar se pajisjet kineze janë futur në vend. Ai ka deklaruar se qëllimi është të kufizohet përgjithmonë qasja në internetin global, duke lejuar vetëm përdorim të rreptësisht të kontrolluar për një pjesë të popullsisë. Sipas tij, ky sistem do të jetë baza për një censurë të përhershme të rrjetit.

Një ndërprerje e pazakontë e internetit

Ndërprerja e internetit në Iran, e cila po vazhdon në muajin e tretë, është më e gjata që nga ndërprerja gati gjashtëmujore në Libi gjatë Pranverës Arabe në vitin 2011. Megjithatë, duke pasur parasysh popullsinë e Iranit, e cila është 15 herë më e madhe se ajo e Libisë, kjo bllokadë konsiderohet si ndërprerja më e madhe e komunikimeve e urdhëruar nga një qeveri në histori. Organizata NetBlocks e ka përshkruar këtë situatë si "të pakrahasueshme në shkallë dhe ashpërsi në një shoqëri të lidhur me rrjet".

Justifikime të diskutueshme nga autoritetet

Qeveria iraniane ka përpjekur të justifikojë bllokadën duke thënë se ajo parandalon sulmet kibernetike nga jashtë, mbrojt zyrtarët nga atentatet gjatë luftës dhe ruan moralin publik. Megjithatë, Sarafraz ka hedhur poshtë këto argumente, duke thënë se disa nga sulmet më të rënda kibernetike kanë ndodhur pikërisht gjatë periudhave të bllokimit të internetit. Ai ka shtuar se mbyllja e rrjetit nuk ka parandaluar vrasjen e dhjetëra zyrtarëve gjatë konfliktit aktual.

Dëmet psikologjike dhe pabarazia në qasje

Sipas Sarafraz, izolimi i zgjatur digjital ka shkaktuar dëme psikologjike të mëdha tek popullsia iraniane. Ai ka theksuar se politika e pabarabartë e qasjes, si "internet i bardhë" për njerëzit e lidhur me regjimin dhe "Internet Pro" për përdoruesit më të pasur, ka thelluar ndjenjën e padrejtësisë dhe izolimit në shoqëri.

Modeli kinez: i realizueshëm apo jo?

Zëvendësministri iranian i Komunikimeve, Ehsan Chitsaz, ka deklaruar se kopjimi i plotë i modelit kinez të internetit nuk është i realizueshëm për Iranin. Ai ka argumentuar se sistemi kinez mbështetet në një popullsi prej mbi 1 miliard banorësh dhe një treg të madh digjital, të cilin Irani nuk mund ta riprodhojë. Chitsaz ka paralajmëruar gjithashtu se ndërprerjet e zgjatura të internetit mund të përbëjnë një kërcënim për sigurinë kombëtare.

Aryan Eqbal, studiues i rrjeteve, ka shtuar se mbështetësit e kontrollit të internetit në Iran po përpiqen të kopjojnë vetëm pjesën represive të sistemit kinez, duke injoruar bazat ekonomike që e bëjnë atë të qëndrueshëm. Ai ka theksuar se Kina nuk u zhvillua për shkak të internetit të mbyllur, por për arsye të tjera, dhe se mbyllja ka pasur efekte negative në progresin e saj.

Kostet ekonomike të ndërprerjes

Ndikimi ekonomik i ndërprerjes së internetit ka qenë i rëndë. Afshin Kolahi, zyrtar i Dhomës së Tregtisë së Iranit, ka deklaruar se bllokimi i internetit po i kushton vendit deri në 40 milionë dollarë në ditë. Humbjet indirekte, sipas tij, mund të arrijnë deri në 80 milionë dollarë në ditë gjatë muajve të prillit dhe majit.

Ekspertët janë të mendimit se, pavarësisht nga përpjekjet e Iranit për të kopjuar modelin kinez, sistemi i vendit nuk ka potencialin për të qenë i qëndrueshëm në kushtet e sanksioneve ndërkombëtare dhe ekonomisë së dobësuar. Kjo gjë e bën modelin iranian më të lehtë për t'u kopjuar nga qeveritë autoritare të tjera, por gjithashtu më të rrezikshëm për stabilitetin e tyre afatgjatë.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.