Ligji i Përfaqësimit Adekuat dhe të Drejtë: Fundi i Mashtrimit të Identitetit Etnik sipas Gjykatës Kushtetuese

Ligji i Përfaqësimit Adekuat dhe të Drejtë: Fundi i Mashtrimit të Identitetit Etnik

Në një vendim historik, Gjykatës Kushtetuese ka shfuqizuar sistemin e “balancuesit”, një mekanizëm që për një dekadë kishte shndërruar administrimin publik në një tregti të identiteteve etnike. Ky vendim nuk ishte thjesht një eliminim i një mjeti dixhital, por një ndërhyrje e domosdoshme për të rikthyer rendin kushtetues dhe të ndalojë praktikën e abuzimit sistemik. Sipas profesorit Jeton Shasivari, një nga autorët e ligjit të ardhshëm, ky sistem kishte deformuar parimin e përfaqësimit adekuat dhe të drejtë, duke lejuar deklarime arbitrare të përkatësisë kombëtare pa kriter objektiv.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese: Ndalimi i Abuzimit

Gjykatës Kushtetuese ka vendosur që imponimi me ligj i deklarimit të përkatësisë kombëtare ishte në kundërshtim me standardet ndërkombëtare dhe kushtetuese. Vendimi i saj konfirmoi se praktika e “balancuesit” kishte marrë përmasa të abuzimit sistemik, duke cenuar parimin e vetëidentifikimit të lirë dhe duke lejuar manipulime të tilla si paraqitja e një kandidati për tre vende pune në të njëjtin konkurs duke deklaruar tre përkatësi të ndryshme kombëtare.

Ligji i Ardhmë: Balanca midis Lirisë dhe Kontrollit

Ligji i ardhshëm garanton të drejtën e çdo individi për vetëidentifikim të lirë, duke përfshirë edhe të drejtën për të mos deklaruar përkatësinë kombëtare. Kjo është plotësisht në përputhje me standardet e vendosura nga instrumentet ndërkombëtare, të tilla si Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Megjithatë, ligji i ardhshëm nuk lejon që kjo liri të shndërrohet në mjet abuzimi. Në kontekste të caktuara juridike, si punësimi publik, deklarimi mund të nënshtrohet kritereve objektive të lidhura me dokumentet personale të qytetarëve.

Kriteret Objektive: Parandalimi i Abuzimit

Ligji i ardhshëm përdor kritere objektive, të lidhura me emrin personal të regjistruar në letërnjoftim ose dokument tjetër publik, për të parandaluar abuzimin nga deklarimi arbitrar. Këto kritere nuk synojnë të përcaktojnë identitetin e individit, por të funksionojnë si indikatorë administrativë. Nëse vërtetohet abuzimi, kandidati refuzohet për atë konkurs dhe i ndalohet të aplikojë në konkurs për tre muajt e ardhshëm.

Përputhja me Kushtetutën dhe Ligjet ekzistuese

Ky model është në përputhje me Amendamentin V kushtetues (paragrafi 3, v. 2001), i cili përcakton që dokumentet personale të qytetarëve të cilët flasin gjuhë zyrtare tjetër nga gjuha maqedonase, lëshohen në gjuhën maqedonase dhe alfabetin e saj, si dhe në atë gjuhë dhe alfabetin e saj në pajtim me ligjin. Ky amendament është operacionalizuar me Ligjin e përdorimit të gjuhëve dhe Ligjin e letërnjoftimit, duke garantuar që emrat personal të qytetarëve të regjistrohen gjithmonë edhe në gjuhën dhe alfabetin që e përdor qytetari.

Rëndësia e Ligjit të Ardhmë

Ligji i ardhshëm nuk synon të përcaktojë identitetet, por të vendosë kufij të qartë midis ushtrimit të një të drejte dhe abuzimit të saj. Ai nuk ndërhyn në atë se “çfarë deklaron se je”, por në atë se “si e përdor atë deklarim” kur hyn në një marrëdhënie të punësimit publik. Ky ligj e mbyll kapitullin e mashtrimit të identitetit etnik, duke e rikthyer përkatësinë kombëtare aty ku e ka vendin: si një liri dhe e drejtë personale e pacenueshme, jo si monedhë për manipulim.

Konkluzioni: Një Standard i Ri për të Drejtat e Njeriut

Në fund, ligji i ardhshëm e vendos një standard të ri: liria e vetëidentifikimit nuk mund të jetë mburojë për mashtrim dhe as justifikim për kapjen e institucioneve. Ky ligj garanton që institucioneve të mbeten të pavarura dhe të shërbejnë interesin publik, duke respektuar të drejtat themelore të qytetarëve. Është një hap i rëndësishëm për të drejtat e njeriut dhe rendin kushtetues në vend.

Autori, Prof. Dr. sc. Jeton Shasivari, është profesor universitar i së drejtës kushtetuese në UEJL.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.