Ligji i ri kundër duhanit në Shqipëri: Debate të ashpra dhe paralajmërime për kolaps financiar

Ligji i ri kundër duhanit në Shqipëri: Debate të ashpra dhe paralajmërime për kolaps financiar

Qeveria shqiptare ka nisur procesin për miratimin e një ligji të ri kundër duhanit, një vendim që ka nisur një debate të ashpër midis politikanëve, biznesmenëve dhe shoqërisë civile. Ndërkohë që mbështetësit e këtij ligji argumentojnë se ai do të përmirësojë shëndetin publik dhe do të reduktojë numrin e të sëmurëve nga sëmundjet e lidhura me duhanin, kundërshtarët parashikojnë një kolaps financiar për bizneset që varen nga tregtia e duhanit.

Arsyet për miratimin e ligjit

Sipas ministrisë përgjegjëse, ligji kundër duhanit ka për qëllim të zbatojë standardet evropiane dhe të redukkojë ndikimin negativ të duhanit në shëndetin e popullsisë. Në veçanti, ai parashikon:

• Ndalimin e reklamës së duhanit në media dhe hapësira publike;
• Kufizimin e hapësirave ku lejohet pirja e duhanit, duke përfshirë restorantet dhe baret;
• Ngritjen e taksave mbi produktet e duhanit, duke bërë që ato të bëhen më pak të arritshme për konsumatorët;
• Fushata informuese për rreziqet e duhanit, veçanërisht ndaj të rinjve.

Mbështetësit e këtij ligji thonë se ai do të sjellë benefite të mëdha shëndetësore, duke uulur numrin e të sëmurëve nga kanceri i mushkërive, sëmundjet e zemrës dhe problemet e frymëmarrjes. Sipas tyre, Shqipëria mund të bëhet një shembull pozitiv në rajon për zbatimin e politikave anti-duhan.

Paralajmërime për humbje financiare

Nga ana tjetër, bizneset e lidhura me duhanin kanë nisur një fushatë kundër këtij ligji, duke paralajmëruar për pasojat e rënda financiare. Tregtia e duhanit përbën një pjesë të madhe të ekonomisë informale në Shqipëri, dhe sipas tyre, ligji i ri do të çojë në humbjen e mijëra vendeve pune dhe në rritjen e ekonomisë në hije.

Një nga argumentet kryesore kundër këtij ligji është se ai do të zhdukojë bizneset e vogla që varen nga shitja e duhanit, duke përfshirë dyqanet e vogla dhe tregtarët e rrugës. Në një vend ku punësimi informal është i lartë, shumë familje varen nga të ardhurat që vijnë nga tregtia e duhanit.

Reagimet e shoqërisë civile

Shoqëria civile është e ndarë në këtë çështje. Ndërsa disa organizata mbrojnë ligjin kundër duhanit duke theksuar nevojën për mbrojtjen e shëndetit publik, të tjerët kanë shprehur shqetësime për pasojat sociale që mund të sjellë ky ligj. Në veçanti, ka frikë se rritja e taksave mbi duhanin do të shtojë presionin mbi familjet e varfra, të cilat tashmë kanë vështirësi ekonomike.

Një grup aktivistësh ka kërkuar që qeveria të sigurojë mekanizma mbështetës për bizneset e prekura, si trajnime për zhvendosje në aktivitete të tjera ekonomike ose subvencione për bizneset e vogla. Ata kanë theksuar se një ndryshim i tillë duhet të shoqërohet me masa sociale për të minimizuar ndikimin negativ në jetën e njerëzve.

Perspektiva ndërkombëtare

Shqipëria nuk është e vetmja vend që po diskuton për miratimin e ligjeve të rrepta kundër duhanit. Në shumë vende evropiane, si Franca, Italia dhe Spanja, ligjet anti-duhan kanë qenë të suksesshme në reduktimin e konsumit të duhanit dhe përmirësimin e shëndetit publik. Sidoqoftë, në disa raste, këto ligje kanë çuar edhe në të ardhura të ulëta për shtetin nga taksat mbi duhanin, duke bërë që disa vende të rishikojnë politikat e tyre.

Nga ana tjetër, vendet si Zelandë e Re kanë treguar se një qasje e qëndrueshme dhe e mirëplanifikuar mund të sjellë rezultate pozitive, duke reduktuar konsumin e duhanit pa shkaktuar kolaps financiar në tregun lokal.

Çfarë ndodh më pas?

Procesi për miratimin e ligjit kundër duhanit është në fazën e diskutimeve parlamentare, dhe pritet që ai të hyjë në fuqi në vitet e ardhshme. Megjithatë, debati mbi këtë çështje është shumë i gjallë, dhe qeveria duhet të gjejë një balancë midis mbrojtjes së shëndetit publik dhe ruajtjes së stabilitetit ekonomik.

Nëse ligji do të miratohet në formën e propozuar, Shqipëria do të bëhet një nga vendet më të avancuara në Ballkan në luftën kundër duhanit. Por, nëse nuk merren masa të mjaftueshme për të mbështetur bizneset e prekura, ajo mund të përballet me pasojat negative të një kolapsi financiar.

Një gjë është e qartë: debati mbi këtë ligj do të vazhdojë, dhe vendimi final do të ketë pasoja të gjata për të ardhmen e Shqipërisë.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.