Maqedonia e Veriut në rrezik: 147 shkolla pa nxënës – Shqetësime për ardhmërinë arsimore

Maqedonia e Veriut në rrezik: 147 shkolla pa nxënës – Shqetësime për ardhmërinë arsimore

Emigrimi i vazhdueshëm i familjeve të reja dhe rënia e thellë e natalitetit po e shndërrojnë Maqedoninë e Veriut në një vend që po zbrazet gradualisht. Kjo situatë ka arritur në një pikë kritike, duke prekur drejtpërdrejt sistemin arsimor dhe duke lënë qindra objekte shkollore pa asnjë nxënës. Sipas të dhënave zyrtare, vitin e kaluar në 147 shkolla të vendit, kryesisht në zona periferike, nuk u regjistrua asnjë fillorist në klasën e parë.

Një problem me rrënjë të thella

Shteti ballkanik po përballet me një krize demografike të thellë, e cila po ndikon në të gjitha aspektet e shoqërisë, duke përfshirë edhe arsimin. Ministrja e Arsimit, Vesna Janevska, ka theksuar se qeveria po përpiqet të mbajë sistemin në këmbë përmes masave emergjente, megjithëse situata është gjithnjë e më e vështirë.

Përpjekjet e qeverisë për të stabilizuar sistemin

Janevska ka deklaruar se institucioni i saj po vendos mësimin me një ndërresë të zgjatur në shkolla, me qëllim që mësimdhënësit të kenë aktivitete shtesë dhe të sigurojnë fond të plotë të orëve. Kjo masë, sipas saj, do të ndihmojë që mësimdhënësit të mbajnë vendet e tyre të punës edhe nëse numri i nxënësve po zvogëlohet.

Ndër partnerët ndërkombëtarë që po ndihmojnë në këtë proces janë UNICEF-i dhe Banka Botërore, të cilët po kontribuojnë në përmirësimin e kushteve në sistemin arsimor.

Të dhënat që alarmojnë: zvogëlimi i nxënësve dhe rritja e mësimdhënësve

Një analizë e të dhënave zyrtare tregon se në një periudhë prej pak më shumë se 20 vitesh, numri i nxënësve ka pësuar një ulje të thellë prej 28%, ndërsa numri i mësimdhënësve ka rritur për 46%. Kjo disproporcion ka rezultuar në një ulje të mesatares nacionale të nxënësve për mësimdhënës, duke e ulur nga 18 në 11.4 nxënës për mësimdhënës.

Kjo gjendje është shumë më e ulët se mesatarja e OECD-së, e cila është 15 nxënës për mësimdhënës, duke treguar se sistemi arsimor i Maqedonisë së Veriut po përballet me një efektivitet të ulët në përdorimin e burimeve njerëzore.

Financimi i arsimit: 90% e mjeteve shkojnë për paga

Ministrja Janevska ka theksuar se për shkak të kësaj situate, rreth 90% e mjeteve të arsimit shkojnë për pagat e mësimdhënësve, duke lënë kështu pak ose aspak hapësirë për investime në infrastrukturë, pajisje moderne ose zhvillim profesional.

Në disa komuna, situata është edhe më e rëndë, duke arritur deri në 100% të mjeteve që shpenzohen vetëm për paga, gjë që pengon çdo përpjekje për përmirësimin e cilësisë së arsimit.

Pasojat e emigrimit masiv dhe rënies së natalitetit

Shteti ballkanik po përballet me një emigrim masiv të të rinjve, të cilët largohen nga vendi në kërkim të mundësive më të mira ekonomike. Kjo ka rezultuar në një ulje të natalitetit dhe një popullsi gjithnjë e më të moshuar, gjë që ndikon negativisht në numrin e nxënësve të rinj.

Sipas ekspertëve, nëse kjo situatë nuk do të përmirësohet, sistemi arsimor do të përballet me mbylljen e shkollave të tjera dhe një zhvillim të paparë negativ në të gjitha sektorët e shoqërisë.

Çfarë duhet bërë për të ndaluar zbrazjen e vendit?

Për të përmirësuar gjendjen, ekspertët sugjerojnë një sërë masash, duke përfshirë:

• Nxitjen e kthimit të emigrantëve përmes krijimit të mundësive të reja të punës;
• Përkrahjen e familjeve të reja përmes subvencioneve dhe ndihmave financiare;
• Investime në infrastrukturë arsimore për të bërë shkollat më tërheqëse;
• Rritjen e cilësisë së arsimit përmes trajnimeve për mësimdhënës dhe përdorimin e teknologjive moderne;
• Zhvillimin e programeve të reja që të përfshijnë më shumë aktivitete jashtëmësimore.

Pa ndërhyrje të menjëhershme, Maqedonia e Veriut mund të përballet me një kolaps të plotë të sistemit arsimor, gjë që do të ketë pasoja të rënda për të gjithë vendin.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.