Maqedonia e Veriut në rrezik: BE shqetësohet për lidhjet me Serbinë dhe ndikimin rus

Parlamenti Evropian shqetësohet: Procesi i anëtarësimit të Maqedonisë së Veriut bllokohet

Parlamenti Evropian ka miratuar Rezolutën 2025 për Maqedoninë e Veriut, duke theksuar se procesi i integrimit evropian të vendit po bllokohet nga mungesa e reformave kyçe, polarizimi politik dhe moszbatuar të ndryshimeve kushtetuese. Dokumenti, i cili i kushton vëmendje të veçantë ndikimeve të jashtme, korrupsionit dhe çështjeve të pazgjidhura të Marrëveshjes së Ohrit, vë në dukje se Maqedonia e Veriut qëndron në radhët e vendeve që kanë pritur më gjatë për anëtarësim në BE, pavarësisht statusit të kandidatit që e zotëron që nga viti 2005.

Eurodeputetët konstatojnë se mungon progresi i nevojshëm në fusha kyçe dhe kërkojnë angazhim të ri politik për të rivitalizuar procesin reformues. “Vërehet me keqardhje mungesa e progresit që nga raporti i fundit. Vrulli reformues kërkon veprime konkrete, ndryshime kushtetuese dhe bashkëpunim ndërmjet partive politike”, thuhet në rezolutë. Ndërkohë, Këshilli Evropian ka riafirmuar gatishmërinë për të nisur negociatat sapo vendi përmbushë obligimet e tij. ---

Shqetësime të thella: Lidhjet me Serbinë dhe koncepti i “Botas Serbe”

Një nga pjesët më të rëndësishme të rezolutës është shqetësimi për afërsinë në rritje ndërmjet Shkupit dhe Beogradit, e cila lidhet me orientimin politik të qeverisë serbe. Dokumenti thekson se ndikimi rus dhe kinez po rritet në rajon, ndërsa koncepti i “Botas Serbe” vë në dyshim sovranitetin dhe integritetin territorial të vendeve fqinje.

• Nxitja e polarizimit politik: Eurodeputetët paralajmërojnë se lidhjet e forta ndërmjet Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë mund të përkeqësojnë polarizimin vendor.
• Kërkesa për transparencë: Dokumenti kërkon hapjen e arkivave të shërbimeve sekrete jugosllave (UDBA dhe KOS) për trajtimin e së kaluarës totalitare.
• Rreziku i ndikimit rus: Parlamenti Evropian shpreh shqetësimin për përpjekjet e Moskës për të ushtruar presion në vend.

---

Çështja shqiptare: Gjuha shqipe në provimet shtetërore

Rezoluta kushton vëmendje të veçantë çështjes së përdorimit të gjuhës shqipe në provimet shtetërore, një temë që ka nxitur protesta të shumta. Eurodeputetët kërkojnë që autoritetet të zgjidhin këtë çështje me shpejtësi, duke siguruar zbatimin praktik të Marrëveshjes së Ohrit dhe duke mos e paraqitur protestat studentore si motive politike. ---

Korrupsioni dhe dobësia e gjyqësorit: Një pengesë për integrimin

Rezoluta është veçanërisht kritike ndaj mungesës së progresit në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë. Sipas Parlamentit Evropian, sistemi gjyqësor nuk ka avancuar mjaftueshëm, ndërsa aktorët politikë vazhdojnë të ndërhyjnë në proceset gjyqësore.

• Hendeku midis hetimeve dhe dënimeve: Dokumenti vë në dukje se nuk ka rezultate konkrete në rastet e korrupsionit të nivelit të lartë.
• Kërkesa për strategji të reja: Parlamenti Evropian kërkon miratimin e një strategjie kundër korrupsionit për periudhën 2026-2030.
• Mbrojtja e pavarësisë së gjyqësorit: Aktorët politikë janë thirrur të përmbahen nga ndërhyrjet në prokurori dhe gjykatat.

---

Të drejtat themelore dhe mbrojtja e viktimave

Ndërsa legjislacioni i Maqedonisë së Veriut është në përputhje me standardet evropiane, problemi kryesor mbetet zbatimi praktik. Rezoluta thekson nevojën për:

• Forcimin e barazisë gjinore dhe mbrojtjen kundër dhunës me bazë gjinore.
• Sigurimin e mekanizmave efektivë për viktimat e dhunës në familje.
• Ndarjen e mjaftueshme të burimeve për shërbimet mbështetëse.

---

Çfarë ndodh më pas? Rruga e Maqedonisë së Veriut drejt BE-së

Rezoluta do të përcillet te Këshilli Evropian, Komisioni Evropian dhe institucione të tjera të BE-së, duke iu kërkuar atyre të mbështesin vendin në përmbushjen e obligimeve të tij. Ndërkohë, aktorët politikë vendorë janë thirrur të bashkojnë forcat për të avancuar procesin reformues dhe të shmangin retorikën përçarëse.

“Të gjithë faktorët politikë duhet të punojnë së bashku për të ruajtur stabilitetin, të avancojnë marrëdhëniet ndëretnike dhe të garantojnë zbatimin e plotë të Marrëveshjes së Ohrit”, thuhet në dokument.

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.