Marrëveshja e fundit Trump-Iran: Çfarë përmban dhe pse Teherani vonon nënshkrimin

Marrëveshja ndërmjet SHBA dhe Iranit: Një hap drejt paqes apo një lojë politike?

Presidenti amerikan Donald Trump ka bërë zyrtare deklarata se marrëveshja për të ndaluar konfliktin me Iranin është negociuar plotësisht. Sipas tij, udhëheqësit në Teheran kanë vetëm një detyrë: ta nënshkruajnë atë. Por pse ky vonesë? A është marrëveshja aq e favorshme për Iranin apo ka faktorë të tjerë që e bëjnë këtë proces më të gjatë se sa pritej?

Çfarë përmban marrëveshja sipas Trump?

Sipas fjalëve të presidentit Trump, marrëveshja ka një objektiv të qartë: ndalimin e plotë të Iranit nga e drejta për të pasur armë bërthamore. Ai ka theksuar se marrëveshja e tij është e ndryshme nga ajo që u arrit gjatë mandatit të ish-presidentit Barack Obama, duke e cilësuar atë si një "gabim të madh" që "hapi rrugën drejt armëve bërthamore" për Iranin.

Pse Irani vonon nënshkrimin?

Trump ka shprehur dyshimin se udhëheqësit iranianë po e vonojnë procesin me qëllim, duke thënë: "Iranianët thjesht duhet të fillojnë ta nënshkruajnë atë, por po e vonojnë sepse e dinë se është e rëndësishme". Kjo deklaratë lë të kuptohet se Shtetet e Bashkuara presin një reagim të shpejtë nga Teherani, por pse ky vonesë? Mund të jetë një strategji politike, presion i brendshëm në Iran, ose thjesht një taktikë për të siguruar kushte më të favorshme gjatë negociatave.

Ndërhyrja e SHBA-së: Një ndryshim i madh në marrëveshje

Ndryshe nga marrëveshja e vitit 2015, e njohur si Plani i Veprimit të Përbashkët (JCPOA), e cila u negociua gjatë mandatit të Obama, Trump ka bërë të qartë se marrëveshja e tij do të jetë më e rreptë. Ai ka deklaruar se marrëveshja e tij "ndalon plotësisht pasjen e armëve bërthamore" nga Irani, duke e paraqitur si një fitore të madhe për sigurinë globale. Por a është kjo e vërtetë apo thjesht një deklaratë politike për të fituar mbështetje në shtëpi?

Reagimet ndërkombëtare: Cilët janë partnerët e SHBA-së?

Ndryshe nga marrëveshja e Obama, e cila kishte mbështetjen e vendeve të tilla si Franca, Gjermania dhe Britania e Madhe, marrëveshja e Trumpit duket se mbështetet më shumë në një qasje të izoluar nga SHBA-ja. Kjo ka nxitur pyetje se a do të ketë mbështetje të mjaftueshme nga aleatët tradicionalë të SHBA-së për të garantuar suksesin e marrëveshjes. Gjithashtu, vendet e tjera të Lindjes së Mesme, si Izraeli dhe Arabi Saudite, kanë shprehur mbështetje për qasjen e Trumpit, duke parë në këtë marrëveshje një mbrojtje kundër ndikimit iranian në rajon.

Çfarë ndodh nëse Irani refuzon nënshkrimin?

Nëse Irani vendos të mos nënshkruajë marrëveshjen, atëherë tensionet në rajon mund të rriten përsëri. Shtetet e Bashkuara kanë treguar se janë të gatshme të përdorin të gjitha mjetet për të siguruar që Irani të mos zhvillohet armë bërthamore, duke përfshirë edhe presionin ekonomik dhe ushtarak. Kjo mund të çojë në një situatë shumë të rrezikshme, duke rrezikuar jo vetëm sigurinë e Lindjes së Mesme, por edhe atë globale.

Perspektiva e ardhshme: A do të ketë paqe apo luftë?

E ardhmja e marrëveshjes mbetet e pasigurt. Nëse Irani vendos të nënshkruajë, atëherë mund të hapet një rrugë e re drejt dialogut dhe paqes në rajon. Por nëse vendos të refuzojë, atëherë rreziku i një konflikti të ri bëhet shumë i afërt. Gjithçka varet nga vendimi që do të marrin udhëheqësit iranianë në javët e ardhshme.

Një gjë është e qartë: marrëveshja ndërmjet SHBA-së dhe Iranit nuk është thjesht një dokument, por një hap i madh drejt stabilitetit ose destabilizimit të rajonit. Të gjithë aktorët ndërkombëtarë janë duke vëzhguar ngjarjet me vëmendje të madhe, duke pritur të shohin se çfarë do të ndodhë më pas.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.