Masa kundër duhanit: Ndalimi i ekspozimit të produkteve në shitje nuk garanton ulje të pirjes

Masa kundër duhanit: Ndalimi i ekspozimit të produkteve në shitje nuk garanton ulje të pirjes

Shkup, 27 prill – Propozimi për ndalimin e shitjes me pakicë dhe ekspozimit të produkteve të duhanit, i parashikuar në Projektligjin për mbrojtjen nga duhani, ka nisur një debat të gjerë midis ekspertëve, tregtarëve dhe institucioneve. Ndërsa qeveria synon të rritë kontrollin mbi tregun e duhanit, shumë vlerësime tregojnë se kjo masë nuk do të sjellë ndryshime të dukshme në uljen e konsumit të duhanit, duke rrezikuar stabilitetin e tregut legal.

Projektligji: Masa të forta, por jo gjithmonë të nevojshme

Projektligji për mbrojtjen nga duhani parashikon ndalimin e plotë të reklamimit dhe promovimit të produkteve të duhanit, si dhe ndalimin e shitjes për të miturit. Megjithatë, ekspertët kanë shprehur dyshime se vendosja e një ndalimi të plotë të ekspozimit të produkteve në vende të shitjes (të njohur si retail display ban ose RDB) është një masë që tejkalon objektivat e shëndetit publik.

Sipas tyre, ndërsa masa të tilla si ndalimi i reklamimit janë të nevojshme, ndalimi i ekspozimit të produkteve në shitje nuk garanton ulje të konsumit të duhanit. Në vend të kësaj, ekspertët propozojnë një qasje më të balancuar, e cila mundëson komunikim të hapur me konsumatorët, duke u dhënë atyre mundësinë për të marrë vendime të informuara.

Tregu i duhanit: Rreziku i ekonomisë së paligjshme

Analiza krahasuese e praktikave në Bashkimin Evropian tregon se shumica e vendeve anëtare nuk aplikojnë ndalim të tillë. Shtete si Austria, Bullgaria, Qipro, Çekia, Danimarka, Gjermania, Greqia, Italia, Luksemburgu, Polonia, Portugalia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja nuk kanë kufizime për ekspozimin e produkteve të duhanit në shitjen me pakicë. Kjo tregon se një masë e tillë nuk është e nevojshme për të arritur objektivat e shëndetit publik.

Përveç kësaj, zbatimi i një ndalimi të tillë është kompleks dhe i kushtueshëm për tregtarët, sidomos për bizneset e vogla si kioskat. Kostot shtesë për përshtatjen e hapësirave dhe proceseve të punës mund të jenë të mëdha, ndërsa mungojnë dëshmi të qarta se kjo masë do të ndikojë drejtpërdrejt në kufizimin e qasjes së të rinjve ndaj produkteve të duhanit.

Një qasje e qëndrueshme: Dialogu dhe politika të bazuar në të dhëna

Ekspertët theksojnë se çdo ndërhyrje në këtë sektor duhet të jetë e mirëbalancuar dhe e bazuar në analiza të detajuara. Ata kërkojnë që përpara miratimit të ligjit të realizohet një vlerësim i plotë i ndikimit ekonomik, social dhe fiskal, si dhe të hartohet një strategji e qartë për luftën kundër tregut ilegal.

Në të kundërtën, ekziston rreziku që masat e reja të jenë vetëm formalisht të rrepta, por në praktikë të dështojnë në arritjen e objektivave të shëndetit publik. Kjo mund të nxjerrë njëkohësisht ekonominë gri dhe të dëmtojë stabilitetin financiar të shtetit. Një zgjidhje e qëndrueshme, sipas ekspertëve, mund të arrihet vetëm përmes një qasjeje të balancuar, dialogut me palët e interesuara dhe politikave të bazuara në të dhëna reale.

Rëndësia e një strategjie të përbashkët

Ekspertët kanë theksuar gjithashtu se një ndërhyrje e tillë duhet të jetë pjesë e një strategjie më të gjerë, e cila përfshin edhe edukimin e publikut, veçanërisht të të rinjve, për rreziqet e konsumit të duhanit. Në vend të ndalimeve të panevojshme, një komunikim i hapur dhe transparent me konsumatorët mund të jetë më efektiv në promovimin e një jetese të shëndetshme.

Në fund të fundit, ndërsa qëllimi i Projektligjit për mbrojtjen nga duhani është i nderuar, duhet të sigurohet që masa të jenë të arsyeshme dhe të bazuara në të dhëna konkrete. Vetëm në këtë mënyrë mund të arrihet një ekuilibër i qëndrueshëm midis mbrojtjes së shëndetit publik dhe stabilitetit të tregut.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.