Moldavia mund të ribashkohet me Rumaninë nëse BE bllokon integrimin deri në 2028

Moldavia rrezikon ndryshimin e strategjisë për integrimin në BE

Zëvendëskryeministri i Moldavisë, Eugen Osmochescu, ka ngritur një sinjal paralajmërues për Bashkimin Evropian: nëse procesi i anëtarësimit të vendit në BE nuk do të ketë progres të dukshëm deri në vitin 2028, Moldavia do të shqyrtojë seriozisht mundësinë e ribashkimit me Rumaninë. Kjo deklaratë e lartë e vendit ballkanik vjen në një kontekst të tensionuar, ku presioni rus dhe vonesat në negociatat me BE po rrisin shqetësimin e qeverisë moldave.

Një ultimatum i qartë drejt Brukselit

Osmochescu, i cili mori detyrën në nëntor 2023, ka theksuar se objektivi kryesor i Moldavisë mbetet nënshkrimi i një traktati pranimi në BE deri në fund të vitit 2028. Megjithatë, ai nuk ka fshehur se nëse ky proces ngel në gjendje të palëvizshme, liderët e vendit do të detyrohen të marrin në konsideratë alternativa të tjera, duke përfshirë edhe ribashkimin me Rumaninë. Ky deklaratë nuk është thjesht një kërcënim, por një sinjal i qartë se Moldavia po ecën në një rrugë të ngushtë ndërmjet presionit rus dhe vonesave nga BE.

Presioni rus dhe dobësia e Moldavisë në ballafaqimin ushtarak

Moldavia po përballet me një presion hibrid intensiv nga Rusia, i cili synon të dobësojë mbështetjen për integrimin në BE. Osmochescu ka pranuar se vendi nuk ka kapacitetin e Ukrainës për të përballuar një luftë të zgjatur ushtarake. “Ne nuk jemi aq elastikë sa ukrainasit. Nuk kemi industri ushtarake, as prodhim ushtarak, as ushtri të krahasueshme me atë ukrainase”, ka thënë ai. Në mars të këtij viti, një sulm rus në hidrocentralin Dniester të Ukrainës shkaktoi një derdhje nafte që ndot lumenjtë Dniester dhe Prut, burime jetike për furnizimin me ujë të Moldavisë dhe Ukrainës jugperëndimore.

Negociatat me BE: Shpresë apo vonesë e planifikuar?

Moldavia po përpiqet të hapë “grupin” e parë të negociatave për anëtarësim në BE deri në qershor 2024. Sipas Komisionit Evropian, ky hap do të ishte një sinjal i qartë i progresit. Megjithatë, Osmochescu ka treguar skepticizëm duke shtuar se Moldavia ka nevojë për “një sinjal të qartë nga popullsia” për të mbajtur mbështetjen e saj për integrimin. Nëse negociatat nuk hapen në qershor, vendi do të detyrohet të rishikojë strategjinë e tij.

Alternativa e anëtarësimit të asociuar: Propozim i kancelarit gjerman

Në një lëvizje të re, kancelari gjerman Friedrich Merz ka propozuar një status të ri për vendet kandidat: anëtarësimi i asociuar. Ky status do t’i jepte Moldavisë të drejtën për të marrë pjesë në këshillat e BE-së pa të drejtë vote, duke lehtësuar presionin ndërsa vendi përgatitet për anëtarësim të plotë. Osmochescu ka mbështetur këtë ide, duke e parë atë si një zgjidhje të ndërmjetme për të shmangur bllokimin e plotë të procesit.

Ribashkimi me Rumaninë: Një opsion real apo një scenario i largët?

Sipas të dhënave zyrtare, rreth 40% e popullsisë së Moldavisë mbështet ribashkimin me Rumaninë, ndërsa pothuajse 850,000 nga 2.4 milionë banorë të vendit kanë tashmë shtetësi rumune. Osmochescu ka theksuar se shumica e moldavëve kanë lidhje të ngushta kulturore dhe familjare me Rumaninë, duke e bërë këtë opsion të dukshëm nëse BE vazhdon të vonojë. Megjithatë, ai ka pranuar se kostoja e këtij ribashkimi do të ishte e madhe, por jo aq sa ajo e bashkimit të Gjermanisë Lindore dhe Perëndimore. “Duhet të merret në konsideratë”, ka thënë ai, duke iu referuar mundësisë që viti 2028 të bëhet një moment për rivlerësim të strategjisë së Moldavisë.

Përfundim: Një vend në kryqëzimin e rrugëve

Moldavia ndodhet në një moment vendimtar. Nëse BE nuk do të përmirësojë shpejt procesin e anëtarësimit, vendi mund të detyrohet të zgjedhë midis një bashkimi të plotë me Rumaninë ose një anëtarësimi të asociuar që nuk plotëson plotësisht aspiratat e tij. Ndërkohë, presioni rus dhe vonesat nga BE po e shtojnë tensionin në një vend që po përpiqet të mbajë një ekuilibër të vështirë ndërmjet Evropës dhe interesave të tij kombëtare.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.