Protokolli i Dytë me Bullgarinë: Si një dokument u bë pengesë për Maqedoninë e Veriut

Protokolli i Dytë me Bullgarinë: Një hap i gabuar drejt BE-së

Protokolli i Dytë ndërmjet Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut, nënshkruar më 17 korrik 2022, ishte menduar si një hap përforcues në procesin e eurointegrimit të Shkupit. Sidoqoftë, katër vjet më vonë, ky dokument ka shndërruar progresin e pretenduar në një pengesë të madhe për vendin, duke e mbajtur atë në një gjendje të ngërçit të vazhdueshëm.

Si u krijua Protokolli i Dytë dhe çfarë parashikonte

Formimi i Komisionit të Përbashkët Ndërqeveritar ishte një detyrim i paracaktuar në Marrëveshjen për Miqësi, Fqinjësi të Mirë dhe Bashkëpunim, nënshkruar më 1 gusht 2017. Ky komision duhej të mblidhej një herë në vit për të shqyrtuar zbatimin e marrëveshjes, përmirësuar bashkëpunimin dypalësh dhe zgjidhur mosmarrëveshjet që ndodhnin gjatë zbatimit.

Gjatë mbledhjes së dytë të këtij komisioni, më 17 korrik 2022, ministrat e Punëve të Jashtme të të dy vendeve, Teodora Gençovska (Bullgari) dhe Bujar Osmani (Maqedonia e Veriut), nënshkruan Protokollin e Dytë. Ky dokument ishte menduar të ishte një hap konkret drejt përmirësimit të marrëdhënieve, por në realitet, u kthye në një burim i bilateralizimit të procesit integrues të Maqedonisë së Veriut.

Ndryshimet kushtetuese: Kufiri i ri në rrugën drejt BE-së

Problemi kryesor qëndron në kërkesën për ndryshime kushtetuese. Sipas marrëveshjeve të ndërmjetësuara nga Franca, Maqedonia e Veriut duhet të shtojë në Kushtetutë referencën për minoritetin bullgar dhe të gjitha etnitë e tjera. Kjo ndryshim kërkon një shumicë prej dy të tretave në parlament, një kriter që është bërë pengesë e padobishme.

Qeveria aktuale në Shkup ka qenë e qartë: “Nuk do të bëjmë këto ndryshime.” Kjo qëndrim ka lënë vendin në një pengesë të dyfishtë:

• Ndërprerja e negociatave me BE-në, pasi ndryshimet kushtetuese janë një kondicion i domosdoshëm për fillimin e bisedimeve të rëndësishme.
• Marrëdhëniet e tensionuara me Bullgarinë, e cila përdor këtë kërkesë si mjet presioni politik.

Një rrugë e ndërlikuar drejt BE-së

Më 19 korrik 2022, Maqedonia e Veriut filloi bisedimet qasëse me BE-në, por vetëm pas miratimit të propozimit francez një ditë më parë. Ky propozim, megjithatë, u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme, e cila tani është në pushtet dhe ka ndryshuar qëndrimin.

Sot, vendi ndodhet në një pikë vdekjeje politike:

• Ndryshimet kushtetuese janë e pamundur pa mbështetjen e dy të tretave të parlamentit.
• Bullgaria vazhdon të bllokojë progresin duke përdorur këtë kërkesë si mjet negociate.
• BE-ja kërkon kushte të qarta për të vazhduar procesin.

Çfarë mund të ndodhë më tej?

Pa një zgjidhje të shpejtë, Maqedonia e Veriut mund të përballet me:

• Ndërprerjen e negociatave me BE-në për një periudhë të pacaktuar.
• Rrezikun e izolimit politik në rajon, duke e bërë vendin më të varur nga interesat e Bullgarisë.
• Përkeqësimin e marrëdhënieve me partnerët europianë, të cilët kanë treguar durim, por jo pa kufij.

Një gjë është e qartë: Protokolli i Dytë nuk ishte zgjidhja, por një problem i ri. Tani, Shkupi duhet të gjejë një rrugë alternative për të shpëtuar procesin e eurointegrimit para se të jetë shumë vonë.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.