Serbia kundër Evropës: Pse Vuçiq refuzoi deklaratën pro-Ukrainë në Kiev?

Serbia mbetet e vetme kundër bashkimit pro-Ukrainë në Samitin e Kievit

Në një lëvizje që ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare, Presidenti serb Aleksandar Vuçiq u bë i vetmi lider që refuzoi të nënshkruante deklaratën e përbashkët të Samitit të pestë Ukrainë-Evropë Juglindore, mbajtur në Kiev më 10 tetor 2024. Dokumenti, i mbështetur nga 9 vende të tjera të rajonit, përfshinte kërkesa të ashpra kundër Rusisë, duke u bërë një simbol i ndarjes gjeopolitike në Evropën Juglindore.

Çfarë përmbante deklarata që Serbia e hodhi poshtë?

Deklarata e përbashkët, e hartuar nga udhëheqësit e Shqipërisë, Greqisë, Moldavisë, Rumanisë, Kroacisë, Sllovenisë, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi dhe Bullgarisë, kishte tre pika kryesore që i drejtoheshin direkt Kremlinit:

• Klasifikimi i luftës: Rusia akuzohej për një “agresion të paligjshëm, të paprovokuar dhe të pajustifikuar”, me kërkesë për tërheqjen e menjëhershme të forcave të saj nga Ukraina.
• Krimet e luftës: Sulmet kundër civilëve dhe infrastrukturës kritike u etiketuan si krime lufte, me mbështetje për krijimin e një Tribunali Special për Krimin e Agresionit.
• Presioni ekonomik: Një thirrje për shtrëngim të sanksioneve, ndalimin e “flotës në hije” të Rusisë dhe masa kundër vendeve që ndihmojnë Moskën.

Pesë arsyet e Beogradit: Sovraniteti mbi sanksionet

Vuçiq, duke shpjeguar refuzimin, theksoi se Serbia mbështet integritetin territorial të Ukrainës, por nuk mund të nënshkruajë dokumentin për shkak të dispozitave që kërkonin sanksione ushtarake dhe ndihmë financiare direkte. Në një deklaratë të tij, ai tha:

“Unë jam i vetmi që nuk e nënshkrova deklaratën… Diskutova të gjitha çështjet kryesore me Presidentin Zelenskyy dhe shprehëm mirënjohje të ndërsjellë për respektimin e integritetit territorial të vendeve tona përkatëse.”

Sipas analistëve, pozicioni i Serbisë bazohet në Kartën e OKB-së, duke theksuar se vendi nuk dëshiron të marrë pjesë në konflikte të huaja dhe preferon zgjidhje diplomatike.

Diplomacia ekonomike: Projekti “Gjerdap 3” dhe lidhja me BE-në

Ndërsa refuzoi të bashkohej me aleancën politike, Vuçiq përdori samitin për të avancuar interesat ekonomike të Serbisë. Në takime dypalëshe me Ursula von der Leyen (Kryetare e Komisionit Evropian) dhe Janez Jansha (Kryeministër i Sllovenisë), ai diskutoi:

• Linja hekurudhore Beograd-Triestë: Një projekt që do të lidhte Serbinë me Evropën përmes Rumanisë dhe Moldavisë, duke kërkuar fonde nga BE-ja.
• Projekti “Gjerdap 3”: Një hidrocentral me pompë në kufirin me Rumania, i mbështetur nga SHBA, që do të siguronte energji elektrike për Serbinë në vitet e ardhshme.

Vuçiq theksoi se rritja ekonomike është prioriteti i Beogradit, duke shtuar:

“Ne do të vazhdojmë të punojmë për integrimin evropian, por jeta jonë nuk varet nga hapja e grupeve të pranimit. Ne tashmë i kemi tejkaluar vendet në rajon që dikur ishin përpara nesh ekonomikisht.”

Pse kjo ndarje është e rëndësishme për Evropën?

Refuzimi i Serbisë nuk është thjesht një akt diplomatik, por një tregues i tensionit midis interesave lokale dhe presionit ndërkombëtar. Ndërsa vendet fqinje mbështesin Ukrainën me sanksione dhe ndihmë ushtarake, Beogradi mbron një qëndrim të pavarur, duke u fokusuar në zbatimin e marrëveshjeve ekonomike dhe stabilitetin rajonal.

Sipas ekspertëve, ky qëndrim mund të ndikojë në procesin e anëtarësimit të Serbisë në BE, duke e vënë atë në një dilemë midis sovranitetit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.