SHBA i kërkon Iranit të shpallë Hapësirën e Hormuzit të hapur ose rrezikon luftë

SHBA i shtrëngon Iranin: Deklaratë publike ose përballje ushtarake

Shtetet e Bashkuara kanë vendosur të ushtrojnë presion maksimal ndaj Iranit, duke kërkuar që Teherani të shpallë publikisht se Ngushtica e Hormuzit është e hapur për lundrim tregtar dhe të ndalojë sulmet kundër anijeve. Kjo kërkesë e ashpër vjen pas sulmeve të fundit kundër tre cisterne tregtare, të cilat kanë rritur tensionet në rajon dhe kanë ngritur shqetësime për stabilitetin e rrugës detare më të rëndësishme për transportin e naftës në botë.

Incidente të fundit: Gabim apo strategji e fshehtë?

Sipas mediave amerikane, Irani ka pranuar fshehurazi para zyrtarëve të SHBA-së se sulmet kundër anijeve tregtare ishin një gabim, duke fajësuar një grup të pakontrolluar brenda vendit. Një zyrtar amerikan i ka cituar këshilltarët e Donald Trump duke thënë: “Ata u kthyen në tryezën e bisedimeve dhe thanë: ‘Kemi gabuar. Ishte një gabim. Le të vazhdojmë bisedimet.’”

Armiqësia e re: Armëpushimi i thyer apo negociata në prag të rënies?

Presidenti Trump ka deklaruar se sulmet iraniane nënkuptojnë se armëpushimi i qershorit ka përfunduar, megjithëse bisedimet për një zgjidhje të përhershme do të vazhdojnë. Nga ana tjetër, ministri iranian i Jashtëm, Abbas Araghchi, ka akuzuar SHBA-në për shkeljen e marrëveshjes, duke e cilësuar sulmin kundër anijeve si një veprim të paligjshëm.

Konflikti ka filluar më 28 shkurt, kur Izraeli dhe SHBA kanë sulmuar objektiva iraniane, duke nxitur Teheranin të ndërmarrë veprime kundër aleatëve të tyre në rajon. Në qershor, të dy vendet kishin nënshkruar një marrëveshje armëpushimi, e cila parashikonte kalimin e sigurt të anijeve tregtare nëpër Ngushticën e Hormuzit.

Presioni diplomatik: Ultimatum i SHBA-së për Iranin

Në një konferencë për shtyp, zyrtarë amerikanë kanë deklaruar se udhëheqjes iraniane i është përcjellë një mesazh i qartë: Irani duhet të publikojë një deklaratë duke shpallur hapësirën e Hormuzit të hapur ose do të përballë pasoja të rënda. Një zyrtar i ka thënë agjencisë Reuters: “Ata ose do të na japin atë deklaratë, ose për ta nuk do të ketë një përfundim të mirë.”

Shtëpia e Bardhë kërkon gjithashtu që Irani të pranojë publikisht se sulmet kundër anijeve ishin një gabim, duke iu kundërvënë pretendimeve iraniane për një koridor të veçantë “të sigurt” në ujërat e tyre.

Bisedime të ndërlikuara: Ndërhyrja e Katarit dhe Omanit

Një delegacion katari ka udhëtuar në Teheran për të ndërmjetësuar në uljen e tensioneve, ndërsa zyrtarë të lartë amerikanë, duke përfshirë zëvendëspresidentin JD Vance dhe sekretarin e Shtetit Marco Rubio, pritet të mbërrijnë në Oman për bisedime të mëtejshme. Gjatë negociatave të mëparshme, SHBA-ja dhe Irani kanë përdorur ndërmjetësimin e Pakistanit dhe Katarit për të lehtësuar komunikimin.

Rreziku i një konflikti të zgjeruar: Sulmet kundër Trumpit dhe kërcënimet iraniane

Tensionet kanë arritur në një pikë kritike pasi raportet kanë treguar se Irani kishte planifikuar një atentat kundër presidentit Trump. Megjithëse Trump ka mohuar këtë pretendim, ai ka deklaruar se SHBA-ja do ta shkatërronte plotësisht Iranin nëse do të ndodhte një sulm i tillë. Gjatë funeralit të udhëheqësit suprem iranian, Ajatollah Ali Khamenei, djali i tij, Mojtaba Khamenei, ka deklaruar se hakmarrja për vrasjen e babait të tij është “e pashmangshme”.

Çështja e Hormuzit: Liria e lundrimit kundër kontrollit lokal

Tre anije tregtare janë goditur në ujërat e Omanit, duke shënuar incidentin më të rëndë që nga marrëveshja e qershorit. Irani vazhdon të këmbëngulë që anijet duhet të paguajnë për të kaluar nëpër Hormuz, ndërsa SHBA-ja insiston që rruga detare të mbetet e lirë. Sipas memorandumit të mirëkuptimit, Irani dhe Omani duhet të zhvillojnë bisedime për administrimin e ardhshëm të shërbimeve detare në këtë rrugë jetike, përmes së cilës kalon rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.

Me tensionet në rritje dhe ultimatumet e ashpra, e ardhmja e marrëdhënieve SHBA-Iran mbetet e pasigurt. Një gjë është e qartë: çdo gabim i ri mund të çojë në një përballje të drejtpërdrejtë ushtarake në një nga rajonet më të ndjeshme të botës.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.