Shqipëria dhe Kosova në ballë të Evropës: Përdorimi i IA gjeneruese tejkalon mesataren e BE-së

Shqipëria dhe Kosova në ballë të Evropës: Përdorimi i IA gjeneruese tejkalon mesataren e BE-së

Një studim i fundit i Anketës Europiane për Kushtet e Punës 2024 ka hedhur dritë mbi përdorimin e inteligjencës artificiale gjeneruese në Evropë, duke zbuluar se Shqipëria dhe Kosova janë ndër vendet më aktive në rajon në adoptimin e kësaj teknologjie revolucionare. Ndërsa mesatarja e përdorimit në Bashkimin Europian qëndron në 12%, të dy vendet ballkanike renditen dukshëm më lart, duke treguar një potencial të madh për zhvillim dixhital.

Kosova në vendin e 7-të në Evropë për përdorimin e IA-së

Sipas të dhënave të publikuar në prill 2024, 20% e punonjësve në Kosovë përdorin mjete të IA gjeneruese në aktivitetet e tyre profesionale. Kjo e pozicionon atë në vendin e 7-të në Evropë, duke u renditur së bashku me vende të zhvilluara si Luksemburgu (25%), Zvicra (24%), Suedia (21%) dhe Norvegjia (21%).

Ndërkohë, Shqipëria nuk mbetet shumë pas, duke u renditur në vendin e 11-të me një përdorim të 18% nga ana e punonjësve. Kjo shënon një nivel të krahasueshëm me Gjermaninë, Austrinë dhe Finlandën, duke dëshmuar se edhe vendet me ekonomi në zhvillim po ecin me hapa të shpejtë drejt transformimit dixhital.

Një kontrast i theksuar me vendet fqinje

Ndryshe nga Shqipëria dhe Kosova, përdorimi i IA gjeneruese në vendet e tjera të Ballkanit është shumë i ulët. Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina kanë vetëm 3% përdorim, ndërsa Mali i Zi arrin në 10%. Në vendet ku kanë emigruar shumë shqiptarë, si Greqia dhe Italia, përdorimi është në nivel minimal, vetëm 5%.

Çfarë është IA gjeneruese dhe pse është e rëndësishme?

IA gjeneruese nuk është thjesht një mjet për analizimin e të dhënave, por një teknologji që mund të krijojë përmbajtje të reja – tekste, imazhe, kode apo audio – duke u bazuar në modele të mësuara nga të dhëna ekzistuese. Kjo e bën të dobishme në fusha të ndryshme si:

• Shkrimi profesional (artikuj, raportet, përmbajtje marketingu)
• Programimi (gjenerimi i kodit, optimizimi i algoritmeve)
• Dizajni grafik (krijimi i imazheve dhe vizualeve)
• Menaxhimi i të dhënave (analiza dhe rekomandime automatizuar)

Ndryshe nga sistemet tradicionale të IA-së, të cilat janë të kufizuara në parashikime ose klasifikime, IA gjeneruese mund të prodhojë materiale që janë pothuajse të padallueshme nga ato të krijuara nga njeriu, duke rritur kështu efikasitetin dhe kreativitetin në vendet e punës.

Dallimet demografike në përdorimin e IA-së

Raporti zbulon se përdorimi i IA gjeneruese ndryshon sipas moshës, gjinisë dhe nivelit arsimor:

• Meshkujt përdorin më shumë këtë teknologji sesa femrat (15% vs. 9%).
• Të rinjtë (15-24 vjeç) janë më të prirur për ta përdorur, duke arritur në 25%, ndërsa grupmoshat më të moshuar (55+) kanë një përdorim vetëm 5%.
• Punonjësit me arsim të lartë kanë një avantazh të qartë, duke përdorur IA në 22% të rasteve, krahasuar me 8% tek ata me arsim të mesëm ose të ulët.

Këto dallime tregojnë se ndarja dixhitale mbetet një sfidë e madhe, veçanërisht për grupmoshat më të moshuara dhe gratë, të cilat mund të përballen me vështirësi në adoptimin e teknologjive të reja.

Përfitimet e IA-së në vendet e punës

Sipas analizave, përdorimi i IA gjeneruese mund të sjellë ndryshime pozitive në cilësinë e punës:

• Rritja e produktivitetit – automatizimi i detyrave të përsëritshme lejon punonjësit të përqendrohen në aktivitete me vlerë të shtuar.
• Ulesja e monotonisë – duke marrë përsipër detyrat e rutinës, punonjësit mund të angazhohen në projekte më kreativë.
• Vlerësimi i përmirësuar i punës së tyre – 70% e atyre që përdorin IA raportojnë një rritje të kënaqësisë në punë.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se kontrolli i përmbajtjes së gjeneruar nga IA është thelbësor, pasi kjo teknologji mund të përmbajë gabime ose paragjykime nëse nuk monitorohet mirë.

Anketa Europiane për Kushtet e Punës: një pasqyrë e plotë e transformimit dixhital

Anketa Europiane për Kushtet e Punës 2024, e cila ka mbledhur të dhëna nga 36,644 intervista në 35 vende, ofron një pamje të hollësishme të gjendjes së punës në Evropë. Kjo anketë, e cila zhvillohet që nga viti 1990, është një mjet kyç për politikëbërësit në hartimin e strategjive për një rritje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse.

Ndër gjetjet kryesore janë:

• Cilësia e punës lidhet drejtpërdrejt me mirëqenien e punonjësve.
• Teknologjitë dixhitale po bëhen gjithnjë e më të domosdoshme në tregun e punës.
• Ndarja dixhitale sipas moshës dhe arsimimit mbetet një sfidë që duhet adresuar.

Me Shqipërinë dhe Kosovën që po bëjnë hapa të mëdhenj drejt digitalizimit, të dhënat sugjerojnë se rajonet e Ballkanit kanë potencial të madh për të kapërcyer dallimet dhe për të futur inovacione të reja në ekonominë e tyre.

Perspektiva e ardhme: mundësohet rruga drejt një ekonomie dixhitale

Për të përfituar plotësisht nga IA gjeneruese, vendet si Shqipëria dhe Kosova duhet të investojnë në:

• Edukimin dhe trajnimin në teknologji për të gjitha grupmoshat.
• Infrastrukturën dixhitale për të siguruar akses të barabartë në internet dhe mjete të avancuara.
• Politika të qarta që promovojnë përdorimin e IA-së në bizneset lokale dhe institucione publike.

Në një botë ku inteligjenca artificiale po ndryshon mënyrat se si punojmë, mësojmë dhe krijojmë, vendet që e pranojnë këtë revolucion me hapësirë do të jenë atëherë në ballë të progresit ekonomik dhe social.

Për më shumë informacion, vizitoni faqen zyrtare të Anketës Europiane për Kushtet e Punës 2024.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.