Studentët shqiptarë protestojnë në Shkup për të drejtën e provimit në gjuhën shqipe – Pandeli Majko denoncon diskriminimin institucional

Studentët shqiptarë nisin protestë historike në Shkup për të drejtën e provimit në gjuhën amëtare

Një valë e re e aktivizmit studentor po lëviz në Maqedoninë e Veriut, ku studentët shqiptarë kanë njoftuar një protestë të madhe për datën 18 maj 2026, ora 16:30, në vendin simbolik të Ursë së Gurit në Shkup. Kjo demonstratë, e organizuar me moton “Bashkohuni me studentët – të gjithë një zëri”, ka si qëllim të ndërhyjë në një çështje thelbësore për komunitetin shqiptar: të drejtën e përdorimit të gjuhës shqipe në provimet profesionale, veçanërisht në fushën e jurisprudencës.

Sipas thirrjeve të bëra në rrjetet sociale, veçanërisht në Facebook, protesta synon të bëjë presion ndaj institucioneve shtetërore për të njohur gjuhën shqipe si gjuhë zyrtare në sistemin arsimor dhe profesional. Ky aktivizëm i ri është pjesë e një lëvizje më të gjerë që kërkon barazi gjuhësore dhe njohjen e të drejtave kulturore për shqiptarët në vend.

Reagimi i Pandeli Majkos: Një thirrje kundër diskriminimit institucional

Një nga figurat më të shquara të politikës shqiptare, ish-kryeministri Pandeli Majko, ka reaguar ashpër ndaj situatës, duke e quajtur këtë protestë si një “lëvizje e djemve dhe vajzave të shqiptarisë” që kërkon të mbrojë të drejtën më të vjetër në botë: atë të gjuhës amëtare.

Në një postim të ndjeshëm në rrjetet sociale, Majko ka denoncuar sistemin aktual duke thënë: “Të studjosh shqip dhe të japësh provimin në maqedonisht, fyen inteligjencën më naive!” Ai ka theksuar se kërkesa e studentëve nuk është vetëm e drejtë, por edhe e domosdoshme për një shtet modern dhe demokratik.

Majko ka shtuar se kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Talat Xhaferi (i referuar si "Mickovski" në tekstin origjinal), ka deklaruar se do të “pyesë Komisionin e Venecias” për përdorimin e gjuhës shqipe. Në këtë kontekst, ish-kryeministri ka ironizuar: “Shteti që ndërroi emrin dhe flamurin, ka vendosur ‘të pyesë’ se çfarë të bëjë me fëmijët e shqiptarëve!”

Një sistem që ka humbur kontrollin: Protesta si refuzim i status quo-së

Sipas Majkos, protesta e studentëve shqiptarë nuk është thjesht një reagim i rregullt, por një refuzim i një sistemi që ka humbur kontrollin mbi vetveten. Ai ka theksuar se askush nuk mund t’i kthejë shqiptarët në të kaluarën e errët të Jugosllavisë, duke iu referuar një periudhe ku gjuha shqipe ishte margjinalizuar dhe diskriminuar.

“Kjo që po ndodh është më shumë se një revoltë studentësh. Është një betejë për të ardhmen”, ka thënë Majko, duke iu drejtuar të rinjve që po luftojnë për të drejtat e tyre. Ai ka thirrur të gjithë shqiptarët të mbështesin protestën, duke iu drejtuar thirrjes: “Protestoni sot! Ajo refuzon luftën nesër!”

Çfarë kërkojnë studentët shqiptarë në Maqedoninë e Veriut?

Kërkesat kryesore të studentëve janë të qarta dhe të drejta:

• Njohja e gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare në provimet profesionale, veçanërisht në fushën e jurisprudencës.
• Barazi në arsim – të gjithë studentët, pavarësisht nga etnia, të kenë të njëjtat mundësi për të studiuar dhe provuar në gjuhën e tyre amtare.
• Ndryshime në sistemin arsimor që respektojnë diversitetin gjuhësor dhe kulturor të vendit.
• Mbrojtja e të drejtave të pakicave në një shtet që pretendon të jetë pjesë e Bashkimit Evropian.

Protesta e 18 majit 2026 pritet të tërheqë vëmendjen e mediave ndërkombëtare dhe të institucioneve evropiane, duke iu drejtuar thirrjes për njohjen e të drejtave të pakicave në një shoqëri moderne.

Perspektiva e ardhshme: A do të ndryshojë diçka?

Edhe pse reagimet e institucioneve janë të ndryshme, protesta e studentëve shqiptarë ka potencialin të bëjë presion të madh mbi qeverinë e Maqedonisë së Veriut. Në një kontekst ku Bashkimi Evropian vë theksin në të drejtat e pakicave dhe diversitetin gjuhësor, kjo lëvizje mund të shërbejë si një shembull i rëndësishëm për të gjithë Ballkanin.

Shteti maqedonas, i cili ka ndryshuar emrin dhe flamurin për të hyrë në BE, tani ballafaqohet me një dilemë: a do të respektojë të drejtat e pakicave ose do të vazhdojë me një sistem diskriminues që i shtyn shqiptarët drejt protestave të vazhdueshme?

Një gjë është e qartë: studentët shqiptarë nuk do të pushojnë derisa të arrihet drejtësia. Protesta e 18 majit 2026 mund të jetë vetëm fillimi i një lëvizjeje më të gjerë që do të ndryshojë fatin e komunitetit shqiptar në Maqedoninë e Veriut.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.