Hienat e Hararit: Tradita 500-vjeçare që mbron qytetin dhe mjedisin në Etiopi

Hienat e Hararit: Tradita 500-vjeçare që mbron qytetin dhe mjedisin në Etiopi

Në qytetin e lashtë të Hararit, i vendosur në rajonin e Etiopisë Lindore, hienat nuk janë simbol i frikës, por pjesë e një tradite të pazakontë që daton prej 500 vitesh. Këtu, këto grabitqarë të natës nuk shihen si kërcënim, por si “pastruesit natyrorë” të qytetit, duke mbajtur rregullin ekologjik dhe duke pasuruar jetën e përditshme të banorëve.

Çdo mbrëmje, Abbas Yusuf, një nga “njerëzit e hienave” të fundit në Harar, i ushqen këto kafshë me dorë, duke i thirrur me emra dhe duke ruajtur një praktikë që trashëgohet brez pas brezi. Por përtej traditës së tyre, hienat luajnë edhe një rol kyç ekologjik, duke pastruar mbetjet organike dhe duke kontribuar në mbrojtjen e shëndetit publik. ---

Roli ekologjik i hienave: Mbrojtësit e padukshëm të mjedisit

Sipas studimeve të fundit të drejtuara nga ekologu Gidey Yirga nga Universiteti i Mekelles dhe Universiteti i Sheffieldit, të publikuar në CNN, hienat përpunojnë rreth 5 mijë ton mbetje organike në vit vetëm në qytetin e Mekelle. Kjo praktikë jo vetëm që ul kostot e mbetjeve për bashkinë me rreth 100 mijë dollarë në vit, por edhe ndihmon në reduktimin e ndotjes dhe pengon përhapjen e sëmundjeve të rrezikshme si antraksi dhe tuberkulozi i gjedhëve.

Një fakt i rëndësishëm është se hienat kryejnë afro 90% të këtij procesi të pastrimit, duke treguar se sa të rëndësishme janë për ekosistemin urban. Në një kohë kur shumë qytete ballafaqohen me problemet e mbetjeve dhe ndotjes, Harari dhe qytetet e tjera etiopiane shfaqin një model të suksesshëm të bashkëjetesës njerëz-kafshë. ---

Tradita e lashtë: Bashkëjetesa që kalon shekuj

Bashkëjetesa mes njerëzve dhe hienave në Harar nuk është një dukuri e re. Sipas historianëve dhe banorëve vendas, kjo marrëdhënie daton prej shekujve të mesëm, duke u bërë një nga shembujt më të gjatë të koevolucionit njerëzor-kafshë në botë.

Muret e lashta të qytetit janë dëshmi e kësaj tradite. Në to janë ndërtuar “vrimat e hienave” – hapësira të posaçme nga ku këto kafshë hyjnë natën për të kërkuar ushqim. Banorët i kanë pranuar hienat jo vetëm si pjesë të jetës së tyre, por edhe si mbrojtës shpirtërorë, duke besuar se ato largojnë “xhindet” dhe shpirtrat e këqij.

Kjo besë e kombinuar me praktikën e përditshme e bën Hararin një qytet unik në botë, ku hienat janë më shumë se kafshë – janë simbol i trashëgimisë kulturore. ---

Rreziqet e modernizimit: A do të mbijetojë tradita?

Sidoqoftë, ekspertët paralajmërojnë se zgjerimi urban dhe afrimi i tepërt i hienave me njerëzit mund të rrisë rrezikun e sulmeve ndaj bagëtive dhe njerëzve. Në një botë që po ndryshon me shpejtësi, tradita e Hararit ballafaqohet me sfida të reja.

Pavarësisht kësaj, Abbas Yusuf nuk humbet shpresën. “Kjo marrëdhënie do të kalojë brez pas brezi”, thotë ai për CNN, ndërsa përgatitet t’ua trashëgojë këtë praktikë edhe fëmijëve të tij. Ai beson se tradita mund të mbijetojë nëse do të gjejë mbështetje nga institucione të ndryshme, duke përfshirë edhe qeverinë lokale.

Për Hararin, hienat janë më shumë se një pastrimtarë natyrorë – janë pjesa e një identiteti të pasur, që lidh të kaluarën me të tashmen dhe të ardhmen. Në një kohë kur shumë vende po humbasin lidhjen me traditat e tyre, Etiopia na tregon se si një marrëdhënie e pazakontë mund të jetë edhe një shembull i suksesshëm i bashkëjetesës dhe mbrojtjes së mjedisit.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.