Varrezë masive në Kalludër të Vogël: 23 shqiptarë vrarë dhe fshehur nga policia serbe

Varrezë masive në Kalludër të Vogël: 23 shqiptarë vrarë dhe fshehur nga policia serbe

Në fshatin Kalludër të Vogël, Komuna e Zubin Potokut, dyshohet për ekzistencën e një varreze masive që përmban eshtrat e 23 civilëve shqiptarë të vrarë gjatë luftës në Kosovë. Ky është një nga krime më të rënda të asaj periudhe, por edhe një nga rastet më të fshehura, pasi institucione ndërkombëtare dhe lokale kanë dështuar për më shumë se 27 vjet të zbardhin të vërtetën.

Sipas Natashës Kandiq, drejtoreshë e Fondit për të Drejtën Humanitare në Beograd, policia serbe kishte dijeni për këtë krim që nga dita e vrasjes. Në vend që të ndërmerrnin hetime, policia urdhëroi që trupat e viktimave të groposeshin fshehurazi, duke i trajtuar si mbetje mortore që duhej zhdukur. Ky akt përbën një çnjerëzim të thellë ndaj viktimave dhe familjeve të tyre, të cilat kanë mbetur pa të vërtetën, pa varr dhe pa vend për t’u përkuar. ---

Dëshmia që zbuloi krimin: Ranko Tepavac dhe rrëfimi i tij tragjik

Informacioni për këtë varrezë masive u bë publik më 7 janar 2013, kur gazeta Zëri publikoi dëshminë e Ranko Tepavac, një serb që kishte qenë dëshmitar i ngjarjes. Tepavac kishte dhënë këtë dëshmi para hetuesve të UNMIK-ut dhe Policisë së Kosovës më 7 shkurt 2003, por ajo u harrua për një dekadë.

Sipas rrëfimit të tij, gjatë luftës ai qëndronte në Kalludër të Madhe dhe pa një grup civilësh shqiptarë që u ndaluan nga një grup i armatosur, i udhëhequr nga Jovica Utviqi. Utviqi ua mori paratë dhe sendet me vlerë, duke u premtuar se do t’i linte të vazhdonin rrugën drejt Ulqinit. Por, sapo ata u kthyen, u qëlluan pa mëshirë.

Një fshatar i afërt lajmëroi menjëherë policinë, e cila mbërriti në vendngjarje. Sipas Tepavacit, policia urdhëroi: “Groposini ata që i vratë”. Kështu, trupat e 23 shqiptarëve u fshehën në një varrezë masive në luginën e fshatit.

Fondi për të Drejtën Humanitare në Beograd dhe ai i Kosovës nuk kanë të dhëna se UNMIK-u ose Policia e Kosovës kanë ndërmarrë ndonjë veprim për të verifikuar këtë vend ose për të zhvilluar hetime pas vitit 2003. ---

Rruga drejt fatit tragjik: Nga Mitrovica drejt Malit të Zi

Në prill 1999, gjatë luftës, një grup aktivistësh të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) nga Mitrovica, duke përfshirë figura të njohura si Faruk Spahiu (më vonë kryetar i Mitrovicës së Jugut), u strehuan në fshatin Kotorr. Ata u lidhën me Xhafer Behramin, një njohës i terrenit, i cili pranoi t’i udhëzonte përmes maleve drejt Malit të Zi.

Grupi përbëhej nga rreth 20 persona, duke përfshirë anëtarë të familjeve Mëziu, Ujkani dhe Idriz Rrecaj. Me ta shkoi edhe Shaban Abazi, një pjesëtar i UÇK-së i armatosur me bomba.

Më 19 prill 1999, rreth orës 15:00, kolona nisi udhëtimin. Behrami i kishte paralajmëruar se rruga ishte jashtëzakonisht e rrezikshme, por grupi vendosi të vazhdonte. Gjatë natës, kur panë drita në largësi, paniku u përhap. Nga frika se ishin forca serbe, grupi u nda. Disa, duke përfshirë Xhevat Llaushën, Faruk Spahiu dhe Ismet Ferizin, u ndanë nga pjesa tjetër.

Sipas dëshmisë që Spahiu i dha Fondit në vitin 2001, ai, Ferizi dhe Llausha u shtrinë përtokë për të mbrojtur veten. Kur u ngritën, vazhduan drejt perëndimit, duke kaluar natën në një shtëpi të braktisur. Ditën tjetër, u ndaluan nga një civil i armatosur dhe u dërguan në stacionin e policisë në Zubin Potok. Pas marrjes në pyetje, u liruan dhe u kthyen në Mitrovicë. ---

Ndarja fatale: Të shtënat në Kalludër të Vogël

Pjesa tjetër e grupit vazhdoi drejt Kalludrës së Vogël. Kur nga një lartësi panë serbë në kodrën përballë, dikush bërtiti që të iknin. U dëgjua një e shtënë, dhe urdhëri që të ndalonin. Demir Ahmeti dhe Shaban Abazi arritën të iknin, ndërsa Xhafer Behrami shkoi pas tyre. Pjesa tjetër u kthye drejt përroit.

Prandaj, fati i tyre mbeti i panjohur deri në dëshminë e Tepavacit në vitin 2003. Sipas rrëfimit të tij, policia serbe urdhëroi që trupat të groposeshin fshehurazi, duke i fshehur krimet e tyre. ---

Çnjerëzimi i viktimave: Një krim që vazhdon të mbulohet

Natasha Kandiq thekson se policia serbe, UNMIK-u dhe Policia e Kosovës kanë qenë të njohur me këtë krim që nga viti 1999, por nuk kanë ndërmarrë asnjë veprim për të zbardhur të vërtetën. Viktimat janë trajtuar si mbetje mortore, duke u mohuar familjeve e drejta për të vërtetën, varrimin e tyre dhe një vend për t’u përkuar.

Kjo mosveprimësi përbën një vazhdim të çnjerëzimit ndaj viktimave dhe familjeve të tyre. Institucionet kanë dështuar për më shumë se 27 vjet të zhvillojnë hetime efektive ose të hapin arkivat për të zbardhur këtë krim. ---

Kërkimi për drejtësi: Familjet presin për të vërtetën