14 pika për paqen: Detajet e memorandumit SHBA-Iran përfundojnë luftën në Lindjen e Mesme

14 pika për paqen: Detajet e memorandumit SHBA-Iran përfundojnë luftën në Lindjen e Mesme

Një memorandum me 14 pika po negocihet midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit në një përpjekje të rëndësishme për të vendosur fundin e konfliktit të vazhdueshëm dhe për të hapur rrugën për një marrëveshje të qëndrueshme paqeje. Dokumenti, i cili po diskutohet nga të dërguarit e presidentit amerikan Donald Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, së bashku me zyrtarë iranianë, përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt stabilitetit në rajon.

Negociatat e fshehta dhe ndërmjetësit e rëndësishëm

Sipas Axios, bisedimet janë duke u zhvilluar në mënyrë të fshehtë, duke përfshirë edhe ndërmjetës të ndryshëm për të lehtësuar komunikimin ndërmjet palëve. Edhe pse ende nuk ka marrëveshje finale, burimet e besueshme tregojnë se palët janë më afër një marrëveshjeje sesa kanë qenë ndonjëherë që nga shpërthimi i konfliktit. Në formën aktuale, memorandumi parashikon fundin e luftës dhe nisjen e një periudhe 30-ditore negociatash për një marrëveshje përfundimtare.

Çështjet kyçe në diskutime

Në qendër të bisedimeve janë disa çështje kritike:

• Hapja e Strait of Hormuz: Një hap i rëndësishëm për sigurinë e tregtisë ndërkombëtare.
• Kufizimi i programit bërthamor iranian: Irani pranon një moratorium për pasurimin e uraniumit, me kohëzgjatje që po diskutohet midis 12 dhe 15 viteve.
• Heqja graduale e sanksioneve amerikane: SHBA-ja do të angazhohet për heqjen e sanksioneve dhe zhbllokimin e miliarda dollarëve fonde iraniane të ngrira jashtë vendit.

Propozat e Iranit dhe kërkesat e SHBA-së

Teherani ka propozuar një moratorium të pasurimit të uraniumit për pesë vite, ndërsa Shtetet e Bashkuara kërkojnë një periudhë më të gjatë, duke propozuar 20 vite. Përveç kësaj, Irani do të hiqte dorë zyrtarisht nga zhvillimi i armëve bërthamore dhe do të pranonte inspektime të përforcuara nga OKB-ja, duke përfshirë edhe kontrollime surprizë.

Nga ana tjetër, SHBA-ja do të angazhohej për heqjen graduale të sanksioneve dhe transferimin e fondeve iraniane të ngrira jashtë vendit. Disa opsione përfshijnë edhe transferimin e uraniumit të pasuruar jashtë vendit, duke përfshirë mundësinë e dërgimit të tij në Amerikë.

Skepticizmi brenda administratës amerikane

Brenda administratës amerikane ka ende dyshime. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se marrëveshja nuk mund të finalizohet “brenda një dite” dhe ka kërkuar një zgjidhje të qartë diplomatike për çështjet ku Irani është i gatshëm të bëjë lëshime. Rubio i ka quajtur disa nga liderët iranianë “të çmendur” dhe ka shprehur dyshime nëse ata janë të gatshëm të arrijnë një marrëveshje të qëndrueshme.

Perspektiva për të ardhmen

Nëse negociatat do të arrijnë një marrëveshje, ajo do të përfaqësojë një hap të madh drejt stabilitetit në Lindjen e Mesme. Megjithatë, rrugëtimi i mëtejshëm mbetet i vështirë, duke pasur parasysh skepticizmin e brendshëm dhe diferencat në kërkesat. Për momentin, palët janë të angazhuara të vazhdojnë bisedimet në qytetet e Islamabadit ose të Genevës, duke shpresuar të arrijnë një marrëveshje që do të sjellë paqe të qëndrueshme në rajon.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.