Aksidente në punë në Maqedoni 2025: 132 raste, 31 me pasoja fatale – Analizë dhe masat e nevojshme

Kriza e sigurisë në punë: 132 aksidente gjatë vitit 2025 në Maqedoni

Shkup, 28 prill 2025 – Në një vit që ka tronditur vendin me tragjedi të shumta, të dhënat zyrtare të Ministrisë së Punës dhe Politikave Sociale të Maqedonisë së Veriut kanë zbuluar një situatë alarmuese për sigurinë në vendet e punës. Gjatë vitit 2025, janë regjistruar 132 aksidente në punë, prej të cilave 31 kanë pasur pasoja fatale, duke lënë familjet në dhimbje dhe duke nxitur debate të ashpra për mungesën e masave të mbrojtjes dhe kontrollit të duhur.

Prapavija e tragjedive: Ku ndodhin më shpesh aksidentet?

Analiza e të dhënave zyrtare tregon se aksidentet më të shpeshta kanë ndodhur në sektorët e ndërtimit, industrisë dhe transportit. Ndërtimi, me rrezikun e lartë të rënieve, goditjeve nga objekte të rënda dhe ekspozimit ndaj substancave të dëmshme, ka qenë burim i 45% të aksidenteve totale. Industria e përpunimit, veçanërisht në qytetet e mëdha si Shkup, Tetovë dhe Kumanovë, ka kontribuar me 28% të rasteve, ndërsa transporti dhe logjistika kanë qenë përgjegjës për 15% të aksidenteve.

Pasoja fatale: Një tragjedi që prek familjet

Nga 31 aksidentet me pasoja fatale, 65% kanë ndodhur në ndërtim, duke e bërë këtë sektor jo vetëm më të rrezikshëm, por edhe më të diskutuar në mediat lokale. Ndër rastet më të fundit që kanë tronditur opinionin publik është ajo e një punëtori 35-vjeçar në Shkup, i cili ka humbur jetën pasi një konstruksion i rëndë ka rrëzuar mbi të gjatë një operacioni të rutinës. Familja e tij ka ngritur zërin kundër mungesës së inspeksioneve të rregullta dhe neglizhencës së punëdhënësve.

Shkaqet kryesore: Mungesa e kontrollit dhe neglizhenca

Sipas ekspertëve në fushën e sigurisë në punë, mungesa e trajnimeve adekuate për punëtorët dhe pamjaftueshmëria e mjeteve mbrojtëse janë faktorët kryesorë që kanë çuar në këtë situatë kritike. Në një intervistë për Zhurnal.mk, eksperti i sigurisë, Dr. Luljeta Berisha, ka theksuar: “Shumë kompani në Maqedoni shpenzojnë shumë pak në sigurinë e punëtorëve, duke preferuar fitimin e shpejtë në vend të investimeve të nevojshme. Kontrollet e inspektorëve janë të rralla dhe shpesh të parashikueshme, duke lejuar që shumë kompani të veprojnë në kufi me ligjin.”

Reagimi i qeverisë: Masa të pafuqishme apo vetëm deklarata?

Në përgjigje të kriticave, Ministria e Punës ka ngritur një plan të ri për vitin 2025, i cili parashikon rritjen e numrit të inspektorëve dhe implementimin e programeve të trajnimit të detyrueshëm për të gjithë punëdhënësit. Megjithatë, aktivistët e të drejtave të punëtorëve kanë shprehur skepticizëm, duke thënë se planet e mëparshme kanë mbetur në letër dhe se pa një ndryshim të thellë në mentalitetin e biznesit vendor, situata nuk do të përmirësohet. “Ne kemi nevojë për ligje më të forta dhe ndëshkime reale për ata që neglizhojnë sigurinë e punëtorëve,” ka thënë aktivisti i të drejtave të punës, Ardian Xhaferi.

Ndërkombëtarisht: Si e kanë trajtuar vendet fqinje këtë problem?

Ndërkohë, vendet fqinje si Kroacia dhe Serbia kanë arritur të reduktojnë numrin e aksidenteve në punë përmes investimeve të mëdha në siguri dhe kontrollit të rreptë. Në Kroaci, për shembull, numri i aksidenteve ka rënë me 20% në vitet e fundit falë një sistemi të integruar të monitorimit dhe ndëshkimeve të ashpra për kompanitë që shkelin rregullat. Në Maqedoni, megjithatë, sistemi i kontrollit mbetet i dobët, duke lënë punëtorët në një situatë të rrezikshme.

Çfarë duhet të bëjnë punëdhënësit dhe punëtorët?

Për të përmirësuar situatën, ekspertët rekomandojnë një sërë masash konkrete:

• Trajnim i detyrueshëm: Të gjithë punëtorët duhet të marrin trajnime të rregullta për sigurinë në punë, duke përfshirë përdorimin e pajisjeve mbrojtëse dhe procedurat e emergjencës.
• Inspektorë më shumë: Rritja e numrit të inspektorëve dhe përmirësimi i tyre përmes trajnimeve të avancuara.
• Ndëshkime të ashpra: Kompanitë që shkelin rregullat e sigurisë duhet të ndëshkohen me gjoba të mëdha ose pezullim të aktivitetit.
• Pjesëmarrja e punëtorëve: Krijimi i komiteteve të sigurisë në nivel lokal, ku punëtorët mund të raportojnë rrezikun pa frikë.

Perspektiva për të ardhmen: A do të ndryshojë diçka?

Me rritjen e presionit nga publiku dhe organizatat ndërkombëtare, ka shpresa se qeveria do të veprojë më vendosmërisht. Megjithatë, ndryshimi i realitetit në terren kërkon kohë, investime dhe një ndryshim të thellë në mentalitetin e shoqërisë. Për familjet e viktimave, secili aksident është një tragjedi e palëkundur, ndërsa për shoqërinë, është një thirrje për veprim të menjëhershëm.

Një gjë është e qartë: status quo nuk është një opsion. Nëse Maqedonia dëshiron të jetë pjesë e Evropës moderne, ajo duhet të garantojë sigurinë e punëtorëve të saj, duke mos lënë asnjë familje të vuajë përsëri për një gabim që ishte plotësisht i parashikueshëm dhe i evitueshëm.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.