Bosnja udhëheq në Ballkan me të ardhura buxhetore të larta; Kosova dhe Shqipëria mbeten në fund të renditjes

Bosnja udhëheq në Ballkan me të ardhura buxhetore të larta; Kosova dhe Shqipëria mbeten në fund të renditjes

Ballkani Perëndimor po përjeton ndryshime të theksuara në strukturën e të ardhurave buxhetore, duke u ndikuar nga dinamikat ekonomike globale dhe vendosja e reformat strukturore. Në këtë kontekst, Bosnja dhe Hercegovina po shquhet si vendi më i suksesshëm në rajon, duke arritur të mbledhë mbi 42% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në buxhet gjatë vitit 2025. Kjo e vendos atë në krye të renditjes, duke tejkaluar vendet fqinje si Serbia dhe Mali i Zi, ndërsa Kosova dhe Shqipëria mbeten në fund të tabelës, duke u përballur me sfida të mëdha në përmirësimin e efikasitetit fiskal. ---

Bosnja: Lideri i pa diskutueshëm në Ballkan

Bosnja dhe Hercegovina jo vetëm që ka nivelin më të lartë të të ardhurave buxhetore në raport me PBB-në në rajon, por po ashtu regjistron edhe rritjen më të shpejtë vjetore. Sipas të dhënave të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), të ardhurat buxhetore të Bosnjës kanë rritur nga 41.3% në vitin 2024 në 42.5% në vitin 2025, duke shënuar një përmirësim prej 1.2 pikë përqindjeje. Kjo rritje është rezultat i një kombinimi të faktorëve, duke përfshirë taksat indirekte, TVSH-në dhe konsumin e qëndrueshëm të brendshëm, të cilët janë nxitur nga inflacioni i moderuar dhe stabiliteti ekonomik i përgjithshëm.

Autoritetet boshnjake kanë arritur të kapitalizojnë flukset ekonomike duke forcuar pozicionin e tyre buxhetor. Efektiviteti në mbledhjen e të ardhurave ka qenë i ndikuar nga përmirësimet në administrimin tatimor dhe një kontroll më i rreptë mbi aktivitetet ekonomike formale. Kjo ka lejuar që Bosnja të mbajë një nivel të lartë të të ardhurave buxhetore, duke e vendosur atë në një pozicion të favorshëm përballë sfidave të fragmentimit politik dhe administrativ. ---

Serbia: Konsolidim i vazhdueshëm i pozicionit fiskal

Serbia vazhdon të shquhet si një nga vendet më të qëndrueshme në Ballkan në fushën e të ardhurave buxhetore. Treguesi i të ardhurave si përqindje e PBB-së ka rritur nga 40.5% në vitin 2024 në 41.0% në vitin 2025, duke treguar një rritje konstante dhe të qëndrueshme. Kjo përmirësim është rezultat i një sistemi tatimor të gjerë dhe kontrollit të rreptë mbi ndërmarrjet publike dhe private.

Pozicioni i Serbisë në prodhimin industrial rajonal dhe aftësia për të tërhequr investime të huaja direkte kanë luajtur një rol kyç në përmirësimin e performancës fiskale. Sektori i eksporteve, veçanërisht në fushat e automobilave dhe teknologjisë, ka kontribuar në rritjen e të ardhurave buxhetore. Gjithashtu, Serbia ka arritur të harmonizojë legjislacionin e saj fiskal me standardet e Bashkimit Evropian, duke siguruar një bazë të qëndrueshme për rritjen ekonomike. ---

Mali i Zi: Një përjashtim në rritje të PBB-së nominale

Ndryshe nga vendet e tjera në rajon, Mali i Zi përjeton një situatë të veçantë. Edhe pse të ardhurat buxhetore si përqindje e PBB-së kanë rënë nga 40.7% në vitin 2024 në 40.3% në vitin 2025, kjo nuk është rezultat i dobësimit të ekonomisë, por i rritjes më të shpejtë të PBB-së nominale. Rritja e PBB-së ka qenë nxitur nga turizmi i zhvilluar dhe investimet e huaja, të cilat kanë tejkaluar ritmin e mbledhjes së të ardhurave tatimore.

Kjo situatë tregon se Mali i Zi po përjeton një transformim strukturor, ku sektorët e turizmit dhe ndërtimit po bëjnë një kontribut të rëndësishëm në ekonominë e përgjithshme. Megjithatë, autoritetet duhet të përmirësojnë efikasitetin në mbledhjen e të ardhurave për të siguruar një ekuilibër të qëndrueshëm midis rritjes ekonomike dhe përmbushjes së detyrimeve fiskale. ---

Maqedonia e Veriut: Progres i qëndrueshëm në reforma fiskale

Maqedonia e Veriut vazhdon të shfaqë një trend pozitiv në përmirësimin e të ardhurave buxhetore. Treguesi ka rritur nga 31.8% në vitin 2024 në 32.2% në vitin 2025, duke treguar një përmirësim prej 0.4 pikë përqindjeje. Kjo rritje është rezultat i reformave në legjislacionin tatimor dhe përmirësimit të mbledhjes së detyrimeve nga bizneset e mëdha.

Qeveria e Maqedonisë së Veriut ka bërë përpjekje të konsiderueshme për të harmonizuar legjislacionin e saj fiskal me standardet e BE-së, duke siguruar një bazë më të qëndrueshme për investimet dhe rritjen ekonomike. Përpjekjet për të luftuar informalitetin dhe përmirësuar transparencën kanë kontribuar në rritjen e efikasitetit të mbledhjes së të ardhurave. ---

Kosova: Një rritje modeste por e qëndrueshme

Kosova po shfaq një përmirësim të vazhdueshëm në të ardhurat buxhetore, megjithëse niveli i tyre mbetet relativisht i ulët në krahasim me vendet e tjera në rajon. Treguesi ka rritur nga 29.9% në vitin 2024 në 30.4% në vitin 2025, duke shënuar një përmirësim prej 0.5 pikë përqindjeje. Kjo rritje është rezultat i reformave në Doganë dhe Administratën Tatimore, si dhe luftës kundër ekonomisë formale.

Përpjekjet për të rritur transparencën në deklarimin e të ardhurave personale dhe përmirësimin e infrastrukturës administrative kanë kontribuar në krijimin e një hapësire më të madhe fiskale. Megjithatë, Kosova duhet të bëjë më shumë për të përmirësuar bazën tatimore dhe të reduktojë nivelin e informalitetit në sektorë kyç si turizmi dhe ndërtimi. ---

Shqipëria: Sfidat kronike në përmirësimin e të ardhurave buxhetore

Shqipëria vazhdon të mbetet në fund të renditjes në Ballkanin Perëndimor në aspektin e të ardhurave buxhetore. Treguesi ka rritur vetëm me 0.1 pikë përqindjeje, duke u ngjitur nga 28.2% në vitin 2024 në 28.3% në vitin 2025. Kjo rritje minimale reflekton sfidat kronike me të cilat përballet vendi, duke përfshirë nivelin e lartë të informalitetit në sektorë si turizmi, ndërtimi dhe bujqësia.

Edhe pse reformat në digjitalizimin e administratës tatimore kanë dhënë disa rezultate, ato nuk kanë sjellë një kthesë rrënjësore. Shqipëria duhet të intensifikojë përpjekjet për të zgjeruar bazën tatimore, përmirësuar kontrollin mbi aktivitetet ekonomike formale dhe reduktuar nivelin e korrupsionit në administratën publike. Vetëm në këtë mënyrë ajo mund të afrohet me mesataret rajonale dhe evropiane në fushën e të ardhurave buxhetore. ---

Perspektiva për të ardhmen: Cilët janë hapat tjetër?

Të dhënat e FMN-së tregojnë se Ballkani Perëndimor po përjeton ndryshime të theksuara në strukturën e të ardhurave buxhetore. Vendet si Bosnja, Serbia dhe Maqedonia e Veriut po shquhen për përmirësime të konsiderueshme, ndërsa Kosova dhe Shqipëria duhet të intensifikojnë reformat për të përmirësuar efikasitetin fiskal.

Për Shqipërinë, rruga përpara duhet të përqendrohet në zgjerimin e bazës tatimore, luftën kundër informalitetit dhe përmirësimin e transparencës në administratën publike. Vetëm në këtë mënyrë ajo mund të përmirësojë performancën e saj në fushën e të ardhurave buxhetore dhe të afrohet me standardet evropiane.

Në përfundim, ndërsa disa vende në rajon po bëjnë hapa të mëdhenj drejt përmirësimit të efikasitetit fiskal, të tjerat duhet të intensifikojnë përpjekjet për të përmbushur potencialin e tyre ekonomik. Reformat strukturore, lufta kundër korrupsionit dhe përmirësimi i infrastrukturës administrative janë çelësat për një të ardhme më të qëndrueshme dhe të prosperitetit.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.