Çfarë po mësojnë nxënësit shqiptarë? “Metohija” në Kosovë dhe shqiptarët e fshirë në Serbi

Nxënësit shqiptarë në Maqedoninë e Veriut po përballen me përmbajtje në tekstet shkollore që ngrenë pikëpyetje serioze për saktësinë, profesionalizmin dhe mënyrën se si trajtohen çështjet që lidhen me shqiptarët.

Një shembull i fundit vjen nga teksti i Gjeografisë për klasën e shtatë, me autor profesorin maqedonas Bllagoja Markovski, botim i vitit 2025.

Sipas raportimit të TV Shenja, në faqen 43 të këtij teksti, në pjesën që trajton relievin e Kosovës, përdoret termi “Metohija”, në vend të emërtimit Rrafshi i Dukagjinit.

Në tekst thuhet:

“Relievi përbëhet nga luginat e Fushë Kosovës, në pjesën qendrore dhe lindore dhe METOHIA në pjesën perëndimore.”

Përdorimi i këtij termi në një tekst shkollor të gjeografisë ngre pikëpyetje jo vetëm për terminologjinë e përdorur, por edhe për procesin e miratimit dhe kontrollit të përmbajtjes para se libri të arrijë te nxënësit.

Shqiptarët “harrohen” në përshkrimin e Serbisë

Problemi, sipas të njëjtit raportim, nuk kufizohet vetëm te emërtimi i një pjese të territorit të Kosovës.

Në faqen 41, ku trajtohet popullsia e Serbisë, autori rendit disa prej komuniteteve që jetojnë në këtë shtet, por nuk përmend shqiptarët.

Teksti shkollor thotë:

“Në Sërbi jetojnë 6.736.216 banorë. Përveç serbëve, këtu jetojnë edhe malazezët, maqedonasit, bullgarët, hungarezët dhe rumunët në Vojvodinë”.

Në këtë përshkrim mungojnë shqiptarët, pavarësisht pranisë së tyre historike dhe aktuale në Serbi, veçanërisht në komunat e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.

Kjo e bën edhe më problematike pyetjen se si është kontrolluar përmbajtja faktografike e librit para miratimit për përdorim në shkolla.

Nuk është vetëm Gjeografia

Pikëpyetjet për tekstet shkollore shtrihen edhe në lëndën e Historisë.

Sipas kritikave të fundit të raportuara nga TV Shenja, në tekstin e Historisë për klasën e tetë, përmbajtjet që lidhen me historinë e shqiptarëve janë reduktuar ndjeshëm.

Sipas këtyre kritikave, nga gjashtë deri në tetë njësi mësimore që më herët trajtonin tema nga historia e shqiptarëve, në tekstin e ri kanë mbetur vetëm tri, ndërsa më shumë hapësirë u është kushtuar përmbajtjeve që lidhen me historinë e Serbisë.

Nëse këto të dhëna konfirmohen, atëherë debati nuk mund të kufizohet më në një gabim terminologjik apo një harresë të autorit.

Bëhet fjalë për një pyetje shumë më të madhe:

Çfarë historie dhe çfarë gjeografie po u mësojmë fëmijëve?

Gabimet ishin evidentuar edhe më herët

Kjo çështje nuk shfaqet për herë të parë.

Sipas raportimit të TV Shenja, në dhjetor të vitit 2025, zëvendësministri i Arsimit, Lulzim Aliu, kishte kërkuar korrigjimin e gabimeve të evidentuara në librin e Gjeografisë për klasën e shtatë.

Por fakti që një vit më pas ngrihen sërish kritika për përmbajtjen e të njëjtit tekst ngre një tjetër pikëpyetje:

Nëse gabimet ishin evidentuar, pse nuk janë korrigjuar?

Dhe nëse libri vazhdon të përdoret në shkolla, kush mban përgjegjësi për përmbajtjen që u prezantohet nxënësve?

Kush kontrollon atë që u mësohet fëmijëve?

Tekstet shkollore nuk janë materiale të zakonshme.

Ato janë burimi nga i cili nxënësi formon njohuritë e para sistematike për historinë, gjeografinë, shoqërinë dhe shtetin ku jeton.

Pikërisht për këtë arsye, çdo pasaktësi në një tekst shkollor ka peshë shumë më të madhe sesa një gabim i zakonshëm në një publikim.

Një gabim në një portal mund të korrigjohet me një përditësim.

Një gabim në një libër shkollor mund të mësohet nga mijëra nxënës.

Prandaj pyetja nuk duhet të jetë vetëm nëse autori ka gabuar.

Duhet të pyetet edhe:

Kush e ka recensuar librin?
Kush e ka miratuar?
Kush e ka kontrolluar përmbajtjen?
Dhe pse gabimet e evidentuara nuk janë korrigjuar?

Premtime për reforma, probleme që përsëriten

Për vite me radhë, Ministria e Arsimit dhe Shkencës është drejtuar edhe nga ministra e zëvendësministra shqiptarë.

Premtimi ka qenë i përsëritur: tekstet me përmbajtje të pasakta, të njëanshme apo të diskutueshme duhet të rishikohen dhe korrigjohen.

Por nëse sot, pas gjithë këtyre premtimeve, nxënësit vazhdojnë të hasin probleme të tilla në tekstet shkollore, atëherë lind pyetja nëse reformat kanë mbetur në nivel deklaratash.

Sepse nuk mjafton të ketë shqiptarë në drejtimin e një institucioni.

Duhet të ketë edhe rezultate.

Dhe tekstet shkollore janë një prej fushave ku rezultatet duhet të jenë të matshme dhe të verifikueshme.

“Nëse nuk e lexon, je i painformuar…”

Ironia e gjithë situatës qëndron pikërisht këtu:

Nëse nxënësi nuk e lexon librin, mbetet i painformuar. Nëse e lexon pa e vënë në dyshim, rrezikon të dalë i keqinformuar.

Një tekst shkollor duhet të jetë ndër burimet më të besueshme të informacionit për një fëmijë.

Nuk mund të jetë vendi ku nxënësi duhet të bëjë vetë dallimin mes faktit, pasaktësisë, interpretimit dhe harresës.

Në rastin konkret, përdorimi i “Metohisë” në trajtimin e Kosovës dhe mungesa e shqiptarëve në përshkrimin e strukturës së popullsisë së Serbisë janë çështje që kërkojnë sqarim institucional dhe jo heshtje.

Dhe nëse ka pasaktësi, ato duhet të korrigjohen.

Jo nesër.

Jo pas një tjetër reagimi publik.

Por para se një brez tjetër nxënësish të mësojë nga i njëjti tekst.

Burimi: TV Shenja

The post Çfarë po mësojnë nxënësit shqiptarë? “Metohija” në Kosovë dhe shqiptarët e fshirë në Serbi appeared first on Flaka, në çdo lajm... .

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.