Dieta pa karbohidrate mund të shkaktojë depresion: Rreziqet e dietave të rrepta për shëndetin mendor

Dieta pa karbohidrate mund të shkaktojë depresion: Rreziqet e dietave të rrepta për shëndetin mendor

Në një botë ku dietat e rrepta janë bërë shumë të njohura, shumë njerëz i nënshtrohen kufizimeve të mëdha ushqimore në emër të një trupi më të hollë ose shëndeti më të mirë. Megjithatë, një studim i fundit i dietologes australiane Lyndi Cohen ka nxjerrë në pah një rrezik të rëndësishëm që shumë njerëz nuk e kanë parasysh: dietat pa karbohidrate mund të çojnë në depresion.

Sipas Cohen, të cilës i janë referuar media ndërkombëtare, mungesa e karbohidrateve në dietë mund të ketë pasoja të rënda jo vetëm për trupin, por edhe për shëndetin mendor. Karbohidratet, të cilat janë një nga tre makronutrientet kryesore (së bashku me proteinat dhe yndyrnat), luajnë një rol kyç në prodhimin e serotoninës, një neurotransmiter që rregullon humorin, gjumin dhe ndjenjat e mirëqenies.

Si ndikojnë karbohidratet në shëndetin mendor?

Serotonina, e njohur edhe si "hormoni i lumturisë", prodhohet në tru duke përdorur triptofanin, një aminoacid që gjendet në shumë ushqime. Sidoqoftë, për të hyrë në tru, triptofani duhet të konkurrojë me aminoacide të tjera, të cilat gjenden në proteinat. Karbohidratet ndihmojnë në këtë proces duke rritur nivelin e insulinës, e cila redukton konkurrencën e aminoacideve të tjera dhe lejon triptofanin të hynë më lehtë në tru. Në këtë mënyrë, karbohidratet e thjeshta dhe të ndërlikuara janë thelbësore për mbajtjen e një ekuilibri emocional.

Një dietë e zbrazët nga karbohidratet mund të çojë në:

• Ulje të nivelit të serotoninës, duke rritur rrezikun e depresionit dhe ankthit;
• Mungesë energjie, pasi truri nuk ka furnizim të mjaftueshëm me glukozë, i cili është burimi kryesor i energjisë për tru;
• Çrregullime të gjumit, pasi serotoninës i nevojitet për të prodhuar melatonin, hormoni që rregullon ciklin e gjumit;
• Irritabilitet dhe humbje e motivimit, duke ndikuar negativisht në cilësinë e jetës së përditshme.

Dietat e rrepta: Një rrezik i fshehtë për shëndetin mendor

Dietat e tilla si keto, paleo ose low-carb kanë fituar popullaritet në vitet e fundit, duke u promovuar si zgjidhje magjike për humbjen e peshës dhe përmirësimin e shëndetit metabolik. Megjithatë, shumë njerëz nuk janë të vetëdijshëm për efektet e tyre të gjata në shëndetin mendor. Lyndi Cohen thekson se, megjithëse këto dieta mund të jenë efektive në fillim, ato mund të çojnë në efekte anësore të rënda, duke përfshirë:

• Depresion dhe ankth: Një studim i botuar në Journal of Affective Disorders ka treguar se njerëzit që ndjekin dieta të rrepta kanë një rrezik më të lartë të zhvillimit të simptomave depresive;
• Çrregullime të të ngrënit: Kufizimet e tepërta ushqimore mund të çojnë në marrëdhënie të dëmshme me ushqimin, duke përfshirë çrregullime të tilla si bulimia ose anoreksia;
• Mungesë e qëndrueshme e energjisë: Trupi, duke munguar karbohidrate, mund të hyjë në një gjendje të quajtur "ketosis", e cila mund të shkaktojë lodhje, dhimbje koke dhe vështirësi në koncentrim;
• Rrezik i sëmundjeve kardiovaskulare: Një dietë e pasur me yndyra të ngopura, si ajo e dietës keto, mund të rrisë nivelin e kolesterolit të keq (LDL) dhe të ulë atë të mirë (HDL), duke rritur rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

Si të gjejmë ekuilibrin e duhur?

Nuk është fjala për të hequr krejt karbohidratet nga dieta, por për të gjetur një ekuilibër të shëndetshëm që mbështet të dyja, shëndetin fizik dhe atë mendor. Këshillat e dietologes Lyndi Cohen përfshijnë:

• Përfshini karbohidrate komplekse në dietën tuaj, të tilla si drithërat e plota, orizi i plotë, quinoa dhe patatet. Këto ushqime furnizojnë trupin me energji të qëndrueshme dhe ndihmojnë në prodhimin e serotoninës;
• Mos e shmangni plotësisht proteinat dhe yndyrnat e shëndetshme, por sigurohuni që ato të jenë në proporcion të mirë. Për shembull, përdorni mish të lean, peshk, avokado, arrë dhe fara;
• Mbani një dietë të larmishme, duke përfshirë fruta, perime, proteinat dhe yndyra të shëndetshme. Kjo ndihmon në parandalimin e mungesës së lëndëve ushqyese të rëndësishme;
• Mos e kufizoni kaloritë shumë tepër. Një dietë shumë e kufizuar mund të çojë në mungesë ushqyese dhe në rritjen e rrezikut të depresionit;
• Kërkoni mbështetje profesionale. Nëse ndiqni një dietë të rreptë, konsultohuni me një dietolog për të siguruar që ajo është e sigurt dhe e qëndrueshme gjatë kohës.

Dëshmi nga ekspertët dhe studimet

Një studim i kryer nga Universiteti i Harvardit ka treguar se njerëzit që konsumojnë një dietë të pasur me karbohidrate komplekse kanë një rrezik më të ulët të zhvillimit të depresionit krahasuar me ata që konsumojnë dieta të pasura me yndyra të ngopura. Gjithashtu, një hulumtim i botuar në American Journal of Clinical Nutrition ka vërtetuar se një dietë e pasur me fruta, perime dhe drithëra të plota mund të përmirësojë shëndetin mendor dhe të reduktojë simptomat e depresionit.

Në një botë ku presioni për të qenë "i hollë" dhe "i shëndetshëm" është gjithnjë e më i madh, është e rëndësishme të kuptojmë se shëndeti mendor është po aq i rëndësishëm sa ai fizik. Dietat e rrepta mund të kenë efekte të kundërta nga ato të synuara, duke çuar në humbje të mirëqenies emocionale dhe rritje të rrezikut të depresionit.

Përfundim: Shëndeti i plotë përmes ekuilibrit

Në vend që të ndiqni dieta të rrepta që mund të kenë pasoja të rënda për shëndetin tuaj, përqendrohu në një dietë të larmishme dhe të qëndrueshme. Karbohidratet, proteinat dhe yndyrnat janë të gjitha të nevojshme për një jetë të shëndetshme, dhe heqja e tyre plotësisht mund të ketë pasoja të padëshiruara. Lyndi Cohen dhe ekspertë të tjerë në fushën e dietologjisë rekomandojnë që të gjithë të kërkojnë një ekuilibër që mbështet jo vetëm trupin, por edhe shpirtin.

Nëse po ndiqni një dietë dhe po ndjeni ndryshime në humorin ose nivelin e energjisë tuaj, mos heshtni këtë fakt. Konsultohuni me një specialist për të rregulluar dietën tuaj dhe për të siguruar që ajo është e përshtatshme për nevojat tuaja të gjithanshme. Shëndeti mendor nuk është një temë që duhet injoruar, dhe duke bërë zgjedhje të informuara ushqimore, mund të ndihmoni në parandalimin e problemeve të tilla si depresioni.

Në fund të fundit, ushqimi nuk duhet të jetë një armë, por një mjet për të mbështetur një jetë të shëndetshme dhe të lumtur.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.