Irani kërkon marrëveshje gjithëpërfshirëse me SHBA-në për paqe në Lindjen e Mesme

Irani kërkon marrëveshje gjithëpërfshirëse me SHBA-në për paqe në Lindjen e Mesme

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka ngritur zërin e tij në arenën ndërkombëtare duke deklaruar se Irani do të pranojë vetëm një “marrëveshje të drejtë dhe gjithëpërfshirëse” në negociatat me Shtetet e Bashkuara për të arritur paqe në Lindjen e Mesme. Deklarata e tij, e bërë gjatë një takimi me diplomatin kryesor kinez, Ëang Yi, në Pekin, vjen në një moment të rëndësishëm të marrëdhënieve ndërmjet Teheranit dhe Washingtonit, të cilat kanë qenë në tension të vazhdueshëm për dekada.

Gjatë takimit, Araghchi ka theksuar se Irani është i gatshëm të bëjë çmos për të mbrojtur të drejtat dhe interesat legjitime të vendit, duke hedhur poshtë çdo mundësi për një marrëveshje që nuk do të ishte e barabartë. “Ne pranojmë vetëm një marrëveshje të drejtë dhe gjithëpërfshirëse”, ka thënë ai, duke iu drejtuar mediave iraniane. Kjo deklaratë vjen pasi presidenti amerikan, Donald Trump, kishte përmendur “progres të madh” në procesin e negociatave për paqe.

Pauza në operacionet amerikane në Ngushticën e Hormuzit

Një nga çështjet më të ndjeshme në negociatat aktuale është statusi i Ngushticës së Hormuzit, një korridor ijetor i cili kontrollon rreth 20% të furnizimit botëror me naftë. Që nga fillimi i konfliktit më 28 shkurt, ngushtica është praktikisht e mbyllur, duke shkaktuar një krizë globale energjetike. Në një lëvizje të papritur, Trumpi ka ofruar një “pauzë” në operacionet amerikane për shoqërimin e anijeve përmes ngushticës, duke shpresuar se kjo do të nxjerrë Iranin në tryezën e negociatave.

Araghchi nuk i është përgjigjur drejtpërdrejt këtij ofertës, duke treguar se Irani mbetet i vendosur në kërkesën e tij për një marrëveshje gjithëpërfshirëse. Në një postim në rrjetet sociale, Trumpi ka shkruar: “Ne kemi rënë dakord që, ndërsa bllokada do të mbetet plotësisht në fuqi, ‘Projekti Liri’ do të pezullohet për një periudhë të shkurtër për të parë nëse marrëveshja mund të finalizohet dhe nënshkruhet.”

Reagimi i tregut ndaj këtij lajmi ishte i menjëhershëm. Standardi ndërkombëtar i naftës, Brent, ka rënë me 1.2%, duke u ulur në 108.60 dollarë për fuçi, duke treguar se tregtia po përgjigjet pozitivisht ndaj shpresës për një zgjidhje paqësore.

Tensionet në Ngushticën e Hormuzit dhe kundërpërgjigjet amerikane

Ngushtica e Hormuzit ka qenë një burim i vazhdueshëm i tensionit midis Iranit dhe SHBA-së. Irani ka bllokuar në mënyrë efektive korridorin duke kërcënuar të përdorë mina, dronë, raketa dhe mjete sulmuese të shpejta. Në përgjigje, Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë masa të forta, duke bllokuar portet iraniane dhe duke organizuar kalime të shoqëruara për anijet tregtare.

Ushtria amerikane ka bërë thirrje të hënën e kaluar, duke njoftuar se kishte shkatërruar disa anije të vogla iraniane, si dhe raketa lundruese dhe dronë. Këto veprime kanë qenë pjesë e përpjekjeve të vazhdueshme të Washingtonit për të mbajtur nën kontroll aktivitetet e Iranit në rajon.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, dhe zyrtarë të tjerë të lartë të administratës kanë deklaruar se Iranit nuk duhet t’i lejohet të kontrollojë trafikun nëpër ngushticë. “Ne duhet të sigurojmë lirinë e lëvizjes në këtë korridor jetik”, kanë thënë ata, duke theksuar rëndësinë e sigurisë globale të furnizimit me naftë.

Perspektivat për një marrëveshje të ardhshme

Edhe pse tensionet mbeten të larta, të dyja palët kanë treguar gatishmëri për të hyrë në negociata serioze. Deklarata e Araghchit dhe oferta e Trumpit për një pauzë në operacionet janë shenja të rëndësishme që sugjerojnë se mund të ketë hapësirë për dialog. Megjithatë, rruga për një marrëveshje të qëndrueshme mbetet e vështirë, duke pasur parasysh historinë e gjatë të mosbesimit ndërmjet Iranit dhe SHBA-së.

Për momentin, krizë energjetike që ka ndodhur si rezultat i bllokadës së ngushticës ka nxitur shumë vende të botës të kërkojnë zgjidhje të shpejtë. Një marrëveshje e drejtë midis Iranit dhe SHBA-së nuk do të ndihmonte vetëm në stabilizimin e rajonit, por edhe në sigurimin e furnizimit global me naftë, duke parandaluar një kolaps të mëtejshëm të ekonomisë botërore.

Siç kanë treguar tregjet financiare, reagimi është i menjëhershëm ndaj çdo lajmi që lidhet me marrëdhëniet ndërmjet Iranit dhe SHBA-së. Nëse negociatat do të progresojnë, mund të shihet një rënie e mëtejshme e çmimeve të naftës, duke sjellë lehtësime për konsumatorët dhe ekonomitë e ndryshme.

Në fund të fundit, fjalët e ministrit iranian dhe veprimet e presidentit amerikan janë shenja të rëndësishme që sugjerojnë se rruga për paqe mund të jetë e mundur, por kërkon durim, vullnet politik dhe kompromis të ndërsjellë. Vetëm koha do të tregojë nëse palët do të arrijnë të nënshkruajnë atë marrëveshje gjithëpërfshirëse që të gjithë pranojnë si të nevojshme.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.