Përplasja midis punëdhënësve dhe të rinjve në Maqedoni: pse 25,000 denarë nuk janë më një motivim

Përplasja midis punëdhënësve dhe të rinjve në Maqedoni: pse 25,000 denarë nuk janë më një motivim

Në Maqedoni, debati mbi punësimtarinë e të rinjve po nxehet gjithnjë e më shumë. Ndërsa pronarët e bizneseve akuzojnë brezin e ri për dembelinë, të rinjtë po kthejnë një përgjigje të ashpër: “Për 25,000 denarë, puno për veten tënde.” Kjo nuk është vetëm një refuzim i thjeshtë i ofertave të punës, por një ndryshim i thellë në perceptimin e tyre për punën, jetën dhe të ardhmen.

Çështja nuk është se të rinjtë nuk duan të punojnë. Problemi është se ata nuk e shohin kuptimin e punës në kushtet aktuale. Një rrogë prej 25,000 denarësh, sipas tyre, nuk mbulon as shpenzimet bazë. Nëse jetojnë me prindërit, mund të jetë e mjaftueshme. Por nëse duhet të paguajnë qiranë, ushqimin, transportin, telefonin dhe të dalin me miqtë, ajo rrogë zhduket para se të fillojë muaji. Dhe atëherë, çfarë mbetet për pushime, blerje ose kursime?

Por ndryshimi nuk është vetëm ekonomik. Është gjithashtu një ndryshim i perspektivës. Në të kaluarën, të rinjtë krahasonin veten me fqinjin ose kushëririn. Sot, krahasojnë veten me Evropën. Shohin reklama për punë sezonale në Gjermani, Kroaci ose Maltë, dëgjojnë përvoja të mikëve që kanë kthyer mijëra euro, dhe bëjnë llogaritjet e tyre. Për një të ri, ajo 25,000 denarë mund të duket si një humbje e kohës në krahasim me atë që mund të fitonte jashtë.

Puna si kontratë, jo si detyrë

Punëdhënësit po ankohen se nuk kanë staf. Ata bëjnë njoftime, por shumë kandidatë pyesin për detaje të caktuara: pagën, orarin, ditët e lira, mundësitë e avancimit. Dhe atëherë, shumë të rinj heqin dorë. Por pse?

Sipas ekspertëve të tregut të punës, të rinjtë nuk kërkojnë luks, por transparencë dhe planifikim. Ata dëshirojnë të dinë se ku po shkojnë. Nëse sot fitojnë 25,000 denarë, dëshirojnë të dinë nëse në një vit do të fitojnë 35,000, nëse do të përparojnë, nëse do të trajnohen. Nëse përgjigjja është heshtja, ata largohen.

Një punëdhënës vendas ofron një pagë që, sipas standardeve lokale, mund të jetë “realiste”. Por një i ri sheh se jashtë mund të fitojë në disa muaj atë që do të kishte mbledhur në një vit në vendlindje. Dhe nuk janë vetëm paratë që kanë rëndësi. Është edhe ndjenja se puna vlerësohet më shumë atje.

Industritë më prekura: mikpritja, tregtia dhe punët sezonale

Konflikti është më i dukshëm në industri si mikpritja, tregtia, prodhimi dhe punët sezonale. Një punëdhënës vendas mund të ofrojë një rrogë të ulët, por një i ri sheh se jashtë mund të fitojë më shumë dhe të ketë kushte më të mira. Për shembull, një punë e vështirë në një hotel ose kuzhinë në vendet evropiane mund të jetë më e vlefshme nëse ajo punë i lejon të kthehet me kursime pas disa muajsh.

Në Maqedoni, një rrogë e tillë mund të jetë e pamjaftueshme për të mbijetuar, duke lënë të rinjtë të ndihen të bllokuar. Ata nuk duan të punojnë vetëm për të mbijetuar. Ata dëshirojnë të ndërtojnë diçka, të avancojnë, të kenë një plan.

Pse fjalia “të rinjtë janë dembelë” tingëllon gjithnjë e më boshe

Ekonomistët thonë se akuza për dembelinë është e padrejtë. Në një treg ku informacioni është i menjëhershëm dhe krahasimet janë globale, të rinjtë janë më të informuar dhe më të kërkuar. Ata nuk janë të gatshëm të pranojnë oferta që nuk i mbajnë në jetën e tyre reale.

Sipas tyre, të rinjtë nuk janë dembelë, por të zgjuar. Ata kanë zgjedhur të mos humbin kohën në vende ku nuk mund të ndërtojnë një jetë të qëndrueshme. Ata kanë zgjedhur të shkojnë ku mund të fitojnë më shumë, jo vetëm në paratë, por edhe në përvojë, trajnime dhe respekt.

Kështu, ndërsa punëdhënësit po ankohen për mungesën e stafit, tregu po i thotë një gjë të qartë: Nëse dëshironi që të rinjtë të punojnë për ju, duhet t’i ofroni më shumë se një rrogë simbolike.

Dhe kjo nuk është vetëm një problem për Maqedoninë. Është një trend global. Në një botë ku informacioni është i menjëhershëm dhe mundësitë janë të shumta, të rinjtë kanë zgjedhur të mos u lidhin me vende që nuk i vlerësojnë. Ata kanë zgjedhur lirinë, edhe nëse ajo do t’i çojë larg.

Kështu që, herën tjetër që dëgjoni se “të rinjtë janë dembelë”, mendoni për një çast: Çfarë u ofron tregu juaj atyre për të qëndruar?

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.