Irani mund të fiton miliarda dollarë me marrëveshjen e re me SHBA

Marrëveshja e re midis Iranit dhe SHBA-së: Çfarë përfitime ka në plan Teherani?

Një marrëveshje e fshehtë midis presidentit amerikan Donald Trump dhe Iranit ka nisur një debat të ashpër ndërkombëtar. Sipas burimeve, marrëveshja mund t’i lejonte Iranit të shesë naftë lirshëm gjatë 60 ditëve të ardhshme, duke hapur rrugën për lehtësimin e sanksioneve dhe qasjen në fonde të ngrira. Nëse negociatat përfundojnë me sukses, një fond investimesh prej 300 miliardë dollarësh mund të vihet në dispozicion për rindërtimin e vendit.

Pika e përplasjes: Strategjia e Trumpi apo rreziku i një marrëveshjeje të dobët?

Kritikët e marrëveshjes argumentojnë se, pasi Trump hodhi poshtë marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 gjatë mandatit të tij të parë, ai po ndjek të njëjtën strategji: zhbllokimin e fondeve në këmbim të lëshimeve bërthamore. Shtëpia e Bardhë, megjithatë, e quan këtë akuzë si “dezinformim iranian” dhe thekson se marrëveshja bazohet në parimin “shpërblim për performancë”.

Zyrtarët amerikanë pranojnë se përfitime të kufizuara do t’i kalojnë Iranit që në fillim, por nuk janë të sigurtë nëse negociatat do të arrijnë një marrëveshje afatgjatë.

Gjendja aktuale: Memorandumi i Mirëkuptimit (MOU) dhe 60 ditët e rëndësishme

Memorandumi i Mirëkuptimit, i cili pritet të nënshkruhet zyrtarisht këtë të premte, do të nisë një periudhë 60-ditore negociatash për një marrëveshje bërthamore më të detajuar. Megjithatë, mungesa e detajeve ka nxitur pretendime se miliarda dollarë janë duke u transferuar drejt Teheranit.

Një zyrtar amerikan i ka thënë mediumit Axios se Irani mund të ketë qasje në përfitimet e marrëveshjes vetëm nëse respekton kushte të rrepta, duke përfshirë:

• Moszhvillimin e armëve bërthamore;
• Neutralizimin e materialit të pasuruar;
• Mosndërhyrjen në lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.

Çfarë fiton Irani menjëherë?

Sipas zyrtarëve amerikanë, marrëveshja përfshin përjashtime të përkohshme nga sanksionet, duke i lejuar Iranit të shesë naftë gjatë negociatave. Megjithatë, pretendimet se Irani do të ketë qasje të menjëhershme në fondet e ngrira janë hedhur poshtë nga Shtëpia e Bardhë.

Një zyrtar i lartë amerikan ka thënë se Irani mund të ketë “lëshime të kufizuara”, por nuk ka asnjë konfirmim për marrëveshje anësore me shtete të Gjirit si Emiratet e Bashkuara Arabe ose Katari.

Çfarë pritet nëse arrihet një marrëveshje bërthamore?

Nëse negociatat përfundojnë me sukses, SHBA-ja është gati të heqë të gjitha sanksionet ndaj Iranit sipas një afati të dakorduar. Shtëpia e Bardhë ka përcaktuar kushte të qarta:

• Marrja nën kontroll të uraniumit të pasuruar;
• Një moratorium mbi pasurimin e ardhshëm të uraniumit;
• Një regjim inspektimesh për verifikim.

Zëvendëspresidenti JD Vance ka deklaruar se fondi i 300 miliardë dollarësh nuk do të financohet nga taksapaguesit amerikanë dhe do të vihet në dispozicion vetëm nëse Irani përmbush kushte të rrepta.

Çfarë pritet më tej?

Trump ka deklaruar se teksti i memorandumit do të publikohet, megjithëse jo para nënshkrimit zyrtar. Deri atëherë, detajet mbeten të paqarta, duke lënë hapësirë për debate të forta politike.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.