Kongresmenë amerikanë në Preshevë: Fokus te të drejtat e shqiptarëve në Serbi

Kongresmenë amerikanë në Preshevë: Një sinjal i rëndësishëm për të drejtat e shqiptarëve

Në një lëvizje që thekson rëndësinë e çështjes së shqiptarëve në jug të Serbisë, dy anëtarë të Dhomës së Përfaqësuesve të Kongresit amerikan, Keith Self dhe Suhas Subramanyam, kanë zbarkuar në Preshevë për një vizitë zyrtare. Takimet e tyre me autoritetet lokale, përfaqësuesit e partive politike shqiptare dhe Këshillit Kombëtar Shqiptar janë shënuar si një hap i rëndësishëm në rritjen e ndërgjegjësimit ndërkombëtar për problematikat që prekin komunitetin shqiptar në Luginën e Preshevës.

Një projektligj që ndryshon lojën në Serbi

Vizita e kongresmenëve amerikanë nuk është një akt i rastësishëm. Në fillim të këtij viti, Komiteti për Politikë të Jashtme i Dhomës së Përfaqësuesve ka miratuar një projektligj të iniciuar nga kongresisti Keith Self. Ky projektligj kërkon nga Departamenti amerikan i Shtetit të hartojë një raport të detajuar mbi pozitën e pakicave në Serbi, me një theks të veçantë në shqiptarët e Luginës së Preshevës.

Projektligji adreson shqetësime kritike të komunitetit shqiptar, duke përfshirë:

• Pasivizimin e adresave për banorët e komunitetit shqiptar;
• Kufizimet në përdorimin e gjuhës shqipe në institucionet publike;
• Mosnjohjen e diplomave të Kosovës, duke penguar kështu mobilitetin profesional;
• Mungesën e teksteve shkollore në gjuhën shqipe, duke rritur barrën e nxënësve dhe mësuesve.

Këto problematika janë dokumentuar edhe në raportin e Departamentit amerikan të Shtetit për të drejtat e njeriut në Serbi për vitin 2023, duke theksuar nevojën për reforma të menjëhershme.

Reagimi i autoriteteve lokale: Një shpresë për ndryshim

Ardita Sinani, kryetarja e Komunës së Preshevës, e ka cilësuar vizitën e kongresmenëve amerikanë si një sinjal të rëndësishëm të vëmendjes ndërkombëtare ndaj pozitës së shqiptarëve në rajon. Në deklaratat e saj, ajo ka theksuar se kjo vizitë mund të jetë një hap i parë drejt zgjidhjes së problemeve të ndërsjella që prekin komunitetin.

Takime në Beograd: Dialogu ndërmjet SHBA dhe Serbisë

Para vizitës në Preshevë, delegacioni amerikan ka zhvilluar takime në Beograd me Nevenën Jovanoviq, sekretaren shtetërore të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Serbisë. Sipas autoriteteve serbe, diskutimet kanë përfshirë marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe SHBA-së, situatën në rajon dhe pozitën e komunitetit serb në Kosovë.

Një takim i planifikuar me Ana Bërnabiq, kryetaren e Kuvendit të Serbisë, u anulua, duke lënë të hapur pyetje mbi prioritetet e dialogut aktual.

Ballkani në qendër të vëmendjes: Vizita në Kosovë e pasuese

Më parë, më 24 maj, kongresmenët amerikanë kanë vizituar edhe Sarajevën, ku kanë riafirmuar mbështetjen e tyre për Marrëveshjen e Dejtonit dhe integritetin territorial të Bosnjës dhe Hercegovinës. Vizita e tyre në Ballkan nuk mbaron këtu, pasi pritet të vijojë edhe në Kosovë, duke theksuar rëndësinë e stabilitetit në rajon.

Shqetësimet e vazhdueshme të komunitetit shqiptar

Përfaqësuesit e shqiptarëve në komunat Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc kanë ngritur vazhdimisht shqetësime për diskriminimin dhe mungesën e integrimit institucional. Zyrtarët e Kosovës kanë kërkuar gjithashtu respektimin e të drejtave të tyre, duke u bërë zëdhënës të një komuniteti që ndjen se është lënë pas dore.

Numrat që flasin: Pakica shqiptare në Serbi

Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2022, në Serbi jetojnë mbi 60 mijë shqiptarë, duke u renditur si pakica e katërt më e madhe në vend. Kjo numër i jep një peshë të madhe çështjes së tyre, duke kërkuar veprime konkrete nga qeveria serbe dhe mbështetje ndërkombëtare.

Perspektiva për të ardhmen: Çfarë pritet më tej?

Vizita e kongresmenëve amerikanë në Preshevë dhe angazhimi i tyre në çështjen e shqiptarëve në Serbi janë shenja të mirëpërmbajtura për komunitetin lokal. Me projektligjin e miratuar në Washington dhe raportet që do të ndikojnë në politikën e jashtme të SHBA-së, prespektiva për ndryshim janë më reale se kurrë më parë.

Sidoqoftë, rruga përpara mbetet e gjatë. Kërkohet një angazhim të vazhdueshëm nga të gjitha palët për të siguruar që të drejtat e pakicave të respektohen dhe që komuniteti shqiptar të jetë pjesë e një sistemi që i trajton barazi.

Gjatë vizitës së tyre, kongresmenët amerikanë kanë treguar se janë të gatshëm të ndjekin zhvillimet dhe të mbështesin reforma që do të përmirësojnë jetën e shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Është koha që autoritetet serbe të marrin parasysh këto thirrje dhe të veprojnë në mënyrë të ndërsjellë për të zgjidhur problematikat që kanë mbetur të pazgjidhura për shumë vite.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.