Kosova humbet mundësinë e gazit amerikan: Rreziku i autogolit energjetik

Kosova në kryqëzimin energjetik: pse refuzimi i gazit amerikan është një autogol strategjik

Kosova po rrezikohet të humbë një mundësi historike për të siguruar furnizim të qëndrueshëm me energji, duke refuzuar pjesëmarrjen në projektet e gazit amerikan. Ekspertët paralajmërojnë se mosangazhimi mund ta lërë vendin të izoluar energjetikisht, të kufizojë investimet dhe të dëmtojë marrëdhëniet me SHBA-në, aleatin kryesor.

Pse Kosova nuk mund të lehtë projektet e gazit amerikan?

Shtetet e Bashkuara kanë shtyrë vazhdimisht Kosovën të bashkohet në projektet e gazit të lëngshëm natyror (LNG), duke iu drejtuar jo vetëm qeverisë, por edhe institucioneve ekonomike dhe opozitës. Megjithatë, Qeveria e kryeministrit Albin Kurti mbetet e rezervuar, duke lënë vendin në një situatë të rrezikshme.

Adrian Shtuni, ekspert në politikë të jashtme dhe siguri në Uashington, është i qartë: “Kosova nuk ka luksin të refuzojë këtë projekt.” Ai thekson se refuzimi do ta kthente vendin në një ishull energjetik në Ballkan, veçanërisht në një kohë kur tregu global po përjeton krizë furnizimi dhe rritje të çmimeve për shkak të konflikteve gjeopolitike.

Rreziku i varësisë nga qymyri dhe importi

Rreth 90% të energjisë në Kosovë prodhohet nga dy termocentralet me qymyr, Kosova A dhe Kosova B. Kjo varësi e stërvjetër ka pasoja të rënda:

• Çmimet e larta të energjisë për konsumatorët;
• Varësia nga importi, i cili bëhet gjithnjë e më i kushtueshëm;
• Ndikim negativ në atraktivitetin për investitorët e huaj.

Burim Ejupi, drejtor i Institutit për Politika Zhvillimore (INDEP), shpjegon se Kosova mund të lidhej në projektin e gazit amerikan përmes Greqisë dhe Maqedonisë së Veriut. Por nëse nuk bëhet pjesë e këtij projekti, ajo do të humbë një mundësi të madhe për zhvillim ekonomik.

Ejupi thekson se investitorët e huaj, veçanërisht në sektorin e teknologjisë, kërkojnë vendet me energji të qëndrueshme. Prandaj, prania e gazit amerikan nuk do të siguronte vetëm furnizim të besueshëm, por edhe garanci për investime të reja.

Pasojat politike: rreziku i izolimit nga SHBA-ja

Refuzimi i projektit të gazit amerikan mund të dëmtojë marrëdhëniet e Kosovës me SHBA-në, aleatin më të rëndësishëm strategjik. Shtuni vëren se SHBA-ja e sheh bashkëpunimin në energji si një nga shtyllat kryesore të partneritetit me vendet e Ballkanit.

Shembull i këtij rreziku është refuzimi i një projekti të 200 milionë dollarëve në vitin 2021, i financuar nga Korporata e Sfidave të Mijëvjeçarit. Shtuni pyet: “Ku qëndron revolucioni i gjelbër? Kosova është po aty ku ishte.”

Fron Nahzi, autor i librit “Grupet Etnike të Interesit dhe Politika e Jashtme e SHBA-së”, shton se refuzimi mund të kufizojë mundësitë e Kosovës për bashkëpunim ekonomik të ardhshëm me SHBA-në dhe të forcojë perceptimin se vendi heziton të marrë pjesë në iniciativa rajonale.

Integrimi energjetik: hapi i parë drejt integrimit rajonal

Shtuni thekson se kyçja e Kosovës në korridoret rajonale të energjisë nuk është vetëm një çështje teknike, por një hap strategjik drejt integrimit me vendet e BE-së, NATO-s dhe Perëndimit. Ai pyet: “A nuk është ky integrim ambicia dhe synimi strategjik i Kosovës?”

Ndërkohë, vendet fqinje si Shqipëria, Bosnja dhe Kroacia janë tashmë pjesë e projekteve të gazit amerikan, duke siguruar furnizim të qëndrueshëm dhe duke tërhequr investime. Nëse Kosova mbetet jashtë këtij rrjeti, ajo rrezikon të bëhet një pengesë për zhvillimin e vet.

Përfundim: Koha për të vepruar është tani

Ekspertët janë të një mendimi: Kosova nuk mund të lehtë një mundësi të tillë. Refuzimi i projektit të gazit amerikan do të kishte pasoja të thella në ekonomi, energji dhe marrëdhënie ndërkombëtare. Koha për të marrë një vendim është tani, përpara se Kosova të bëhet një ishull i izoluar energjetik në Ballkan.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.