Kosova varfërohet nga importi: Tokat bujqësore mbeten të papunuara edhe pse ka potencial të madh

Kosova varfërohet nga importi: Tokat bujqësore mbeten të papunuara edhe pse ka potencial të madh

Kosova, një vend me tokë pjellore dhe kushte klimatike të favorshme për bujqësi, ballafaqohet me një paradoks të rëndë: ndërsa importon mallra ushqimore me vlerë të lartë, një pjesë e madhe e tokës bujqësore mbetet e papunuar. Ky fenomen jo vetëm që rrit varësinë ekonomike nga shtetet e tjera, por edhe pengon zhvillimin e sektorit vendor.

Potencial i papërdorur: Toka bujqësore e Kosovës

Sipas ekspertëve, Kosova ka mbi 500,000 hektarë tokë bujqësore, nga të cilët vetëm një pjesë e vogël përdoret për prodhim të gjerë. Mbi 30% e tokës mbetet e papunuar, e cila mbulohet kryesisht nga bari ose përdoret për mbjellje të kufizuar të grurit, misrit dhe perimeve. Imer Rusinovci, profesor i Bujqësisë, vëren se prodhimi vendor është i ulët dhe nuk mbulon kërkesat e tregut vendor.

Varësia nga importi: Një problem i thellë ekonomik

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, në mars 2024, vendi ka importuar mallra me vlerë 651 milionë euro, ndërsa ka eksportuar vetëm 88 milionë euro. Kjo tregon një deficit tregtar të thellë dhe varësi të madhe nga importi. Sejdi Rexhepi, profesor i Ekonomisë, thekson se Kosova është shumë e varur nga importi i produkteve ushqimore, duke e bërë vendin të ndjeshëm ndaj ndryshimeve të çmimeve ndërkombëtare.

Shkaqet e mospunimit të tokës

Ekspertët identifikojnë disa faktorë kryesorë që pengojnë përdorimin e plotë të tokës bujqësore:

• Kostot e larta të prodhimit (fertilizues, makineri, punëtorë);
• Mungesa e fuqisë punëtore në sektorin bujqësor;
• Fitimi i ulët nga shitja e produkteve bujqësore;
• Importi i produkteve të lira që konkurrencojnë me prodhuesit vendor.

Masat e qeverisë: A janë të mjaftueshme?

Mimoza Kusari-Lila, Ministrja në detyrë e Industrisë, ka deklaruar se qeveria po ndërmerr masa për forcimin e kapaciteteve prodhuese vendor. Sidoqoftë, ekspertët thonë se këto masa janë të pamjaftueshme dhe kërkojnë mbështetje të vazhdueshme financiare për prodhuesit.

Rrugët për zgjidhje: Si mund të përdoret potenciali bujqësor?

Për të shfrytëzuar plotësisht potencialin e tokës bujqësore, ekspertët rekomandojnë:

• Subvencionime të qëndrueshme për fermerët;
• Investime në makineri bujqësore për zvogëlimin e kostove;
• Kampanjë për rritjen e ndërgjegjësimit të konsumatorëve për blerjen e produkteve lokale;
• Nxitja e eksportit të produkteve bujqësore për të përmirësuar balancën tregtare.

Pa masa të qëndrueshme, Kosova do të vazhdojë të mbetet e varur nga importi, ndërsa tokat e saj bujqësore do të mbeten djerrë dhe potenciali i tyre do të humbet. Një ndryshim i tillë kërkon bashkëpunim të fortë midis qeverisë, ekspertëve dhe fermerëve.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.